HARORT

HARORT (HARMEAN), bir veri kümesinin harmonik ortalamasını verir. Harmonik ortalama, değerlerin terslerinin aritmetik ortalamasının tersidir. Bu nedenle hız, verim ve fiyat oranı gibi "birim başına" ölçülerde aritmetik ortalamadan daha doğru bir ortalama sağlar.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev en fazla 255 bağımsız değişken alır. Değerleri tek tek yazabilir, bir hücre aralığı verebilir ya da ikisini birlikte kullanabilirsiniz. Bağımsız değişkenler sayı olmalı veya sayı içeren ad, dizi ya da başvuru olmalıdır.

1. Gidiş ve dönüş hızından ortalama hız​

Aynı mesafeyi gidişte ve dönüşte farklı hızlarla kat eden araçların gerçek ortalama hızını bulalım. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 96,00, 72,00, 100,00 ve 60,00 olur. İlk satırı eşitlikle doğrulayalım: 2 / (1/80 + 1/120) = 96,00. Gidiş ve dönüşte aynı mesafe alındığı için doğru ortalama, hızların aritmetik ortalaması değil harmonik ortalamasıdır. İki hız eşit olduğunda (Bursa-Eskişehir satırı) sonuç da aynı hıza eşit olur.

2. Üç değerli gruplar ve eşit değerler​

Her satırdaki üç değerin harmonik ortalamasını hesaplayalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4,000, 5,000, 4,437 ve 4,865 olur. Değerlerin hepsi aynı olduğunda harmonik ortalama da o değere eşittir. Değerler birbirinden uzaklaştıkça sonuç küçük değerlere doğru çekilir; bu yüzden Grup C ve Grup D sonuçları bu grupların aritmetik ortalaması olan 5 ve 5'ten küçüktür.

3. Metin ve boş hücreler yok sayılır​

Bir aralıkta dört ölçüm bulunsun. Aralık metin veya boş hücre içerirse bu hücrelerin sonucu bozup bozmadığını görelim. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2,143, 4,865, 4,865 ve 5,000 olur. İlk satırda dört değerin tamamı hesaba girer. İkinci satırdaki "Eksik" metni ve üçüncü satırdaki boş hücre yok sayılır; bu iki satırda yalnızca 4, 5 ve 6 değerleri kullanılır, bu yüzden sonuçları aynıdır.

4. Sıfır ve negatif sayılarda hata​

Harmonik ortalama yalnızca pozitif sayılarla hesaplanabilir. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın; A sütunundaki değer, sabit 3 ve 3 değerleriyle birlikte değerlendirilir:
Sonuçlar sırasıyla 1,800, 3,462, #SAYI! ve #SAYI! olur. İlk iki satırda değerler pozitif olduğu için hesap tamamlanır. Üçüncü satırdaki negatif sayı ve dördüncü satırdaki sıfır, #SAYI! hatasına yol açar. Veri kümesinde sıfır veya negatif değer varsa önce bu değerleri düzeltin ya da hesabın dışında bırakın.

Kullanırken dikkat edin​

• Bağımsız değişkenler: sayı1 zorunludur; sayı2 ve sonraki bağımsız değişkenler isteğe bağlıdır. Toplam en fazla 255 bağımsız değişken verebilirsiniz. Bağımsız değişkenler sayı olmalı ya da sayı içeren ad, dizi veya başvuru olmalıdır.
• Metin, mantıksal değer ve boş hücreler: Bir dizi veya başvuru bağımsız değişkeni metin, mantıksal değer ya da boş hücre içeriyorsa bu değerler yok sayılır. Değeri sıfır olan hücreler ise hesaba katılır.
• Sıfır ve negatif değerler: Veri noktalarından biri sıfırsa #SAYI! hatası döner. Negatif bir değer bulunduğunda da sonuç #SAYI! olur. Bu nedenle sayı1 ve sayı2 ile verdiğiniz değerlerin hepsi pozitif olmalıdır.
• Doğrudan yazılan metin: Bir metni bağımsız değişken olarak doğrudan formüle yazarsanız ve sayıya çevrilemiyorsa işlev #DEĞER! hatası verir. Aşağıdaki formül bu duruma örnektir:
  
  Excel formülü

  TR

  =HARORT(-1;"metin";3;3)

  EN

  =HARMEAN(-1,"metin",3,3)

  Aynı metin bir hücrede durup hücre başvurusuyla verilirse yok sayılır.
• Hesaplama: HARORT = n / (1/x1 + 1/x2 + ... + 1/xn)
  Burada n, hesaba giren sayıların adedidir; x1, x2, ... xn ise bu sayıların kendisidir. Yani her sayının tersi alınır, terslerin toplamı hesaplanır ve n bu toplama bölünür. Metin, mantıksal değer ve boş hücreler n sayısına dahil edilmez.
• İlgili işlevler: ORTALAMA, değerlerin toplamsal ortalamasını verir; birbirinden bağımsız ve aynı ölçekteki veriler için uygundur. GEOORT, büyüme oranı gibi çarpımsal değişimlerde tercih edilir. HARORT ise hız, verim ve birim başına ölçülerde, paydası değişen oranların ortalamasını almak için kullanılır. MEDYAN, uç değerlerin ortalamayı etkilemesini istemediğiniz durumlarda yerine geçebilir.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.