LİRAKES

LİRAKES (DOLLARFR), ondalık biçimde verilen bir lira ya da dolar değerini kesirli gösterime çevirir. Tam kısım aynı kalır; ondalık bölüm, verdiğiniz paydaya göre pay olarak yazılır. Borsa kotasyonlarında fiyatın 8, 16 ya da 32 gibi paydalarla gösterildiği durumlarda kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlevin sonucu gerçek bir ondalık sayı değil, tam kısım ile payın birleşiminden oluşan bir gösterimdir. Örneğin payda 4 iken 5,08 sonucu, 5 tam ve 4 üzerinden 0,8 anlamına gelir. Bu gösterimi yeniden ondalık sayıya çevirmek için LİRAONDALIK işlevini kullanın.

1. Temel kullanım​

A sütunundaki ondalık değerleri B sütunundaki paydaya göre kesirli gösterime çevirelim. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1,1, 1,1, 1,4, 1,25 ve 5,08 olur. Tam kısım olduğu gibi korunur; ondalık bölüm paydayla çarpılarak pay elde edilir ve pay noktadan sonra yazılır. Son satırı bu mantıkla doğrulayabilirsiniz: 5 + 0,2 × 4 / 10 = 5,08. Payın tam sayı çıkmadığı durumlarda (dördüncü satırdaki gibi) pay da ondalıklı kalır ve noktadan sonra birden fazla basamak görünür.

2. İki basamaklı paydalar​

Borsa kotasyonlarında 16 ve 32 gibi iki basamaklı paydalar sık kullanılır. B sütunundaki paydaya göre kotayı bulmak için C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 10,16, 10,04, 25,12, 99,16 ve 12,01 olur. Payda iki basamaklı olduğunda pay da noktadan sonra iki basamak olarak yazılır; bu yüzden küçük paylar başına sıfır alır. Tam kısım her satırda değişmeden kalır, yalnız ondalık bölüm 16 ya da 32 payda üzerinden ifade edilir.

3. Ondalık değere geri dönüş​

LİRAKES ile elde edilen gösterimi aynı paydayla LİRAONDALIK işlevine verirseniz özgün ondalık değere dönersiniz. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 5,6, 100,6, 1,6 ve 1,125 olur. İki işlev birbirinin tersi olarak çalıştığı için her satırda başlangıçtaki ondalık değer geri elde edilir. Bu dönüşümün doğru çalışması için iki işlevde de aynı kesir değerini kullanmanız gerekir.

4. Hata durumları ve tam sayıya çevrilen payda​

Paydanın sıfır, negatif ya da ondalıklı olduğu durumları görmek için C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI/0!, #SAYI/0!, #SAYI! ve 1,24 olur. kesir sıfır olduğunda işlev #SAYI/0! hatası verir. 0,9 gibi bir değer önce tam sayıya kırpılıp sıfır olduğu için aynı hata oluşur. Negatif bir kesir #SAYI! hatasına yol açar. Son satırda 4,9 değeri 4 olarak kullanılır; ondalık kısım yuvarlanmaz, atılır.

Kullanırken dikkat edin​

• ondalık_lira ve kesir: İşlev, ondalık_lira sayısının ondalık bölümünü paydası kesir olan bir kesre çevirir ve sonucu tam kısımla birlikte tek bir sayı olarak gösterir. Tam kısım değişmez.
• Tam sayı olmayan kesir: kesir tam sayı değilse ondalık kısmı atılır; değer yuvarlanmaz, kırpılır. Örneğin 4,9 değeri 4 olarak işlenir.
• Hata koşulları: kesir sıfırsa ya da kırpıldıktan sonra sıfır oluyorsa (örneğin 0,9) işlev #SAYI/0! hatası verir. kesir sıfırdan küçükse işlev #SAYI! hatası verir.
• Hesaplama: LİRAKES = tam kısım + (ondalık kısım × kesir) / 10^b. Burada tam kısım ondalık_lira değerinin tam sayı bölümüdür, ondalık kısım noktadan sonraki bölümdür ve kesir kırpılmış paydadır. b ise paydayı yazmak için gereken basamak sayısıdır; 2 ile 9 arasındaki paydalar için 1, 11 ile 99 arasındaki paydalar için 2 olur. Sonuç, bu nedenle gerçek bir ondalık sayı değil, tam kısım ile payın birleşik gösterimidir.
• Kullanım alanı: İşlev, fiyatların kesirli paydalarla gösterildiği borsa kotasyonlarıyla çalışırken yararlıdır.
• İlgili işlevler: LİRAONDALIK: Kesirli gösterimi yeniden ondalık sayıya çevirmek istediğinizde tercih edilir; LİRAKES işleviyle aynı kesir değeri kullanıldığında özgün değere geri döner.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.