ListBox

Liste kutusu nedir ve nerede kullanılır​

• UserForm üzerinde: VBA Düzenleyicisi'nde Araç Kutusu (Toolbox) içinden forma sürüklenir. Veri girişi, filtre seçimi ve kayıt arama formlarının temel parçasıdır.
• Çalışma sayfasında: Geliştirici > Ekle > ActiveX Denetimleri > Liste Kutusu (Developer > Insert > ActiveX Controls > List Box) yolu ile eklenir. Kod ile eklemek için OLEObjects.Add yöntemi kullanılır ve ListBox nesnesine OLEObject.Object özelliği ile ulaşılır.

Önemli özellikler​

• List: Öğelerin tümüne erişir. List(satır, sütun) biçiminde okunur ve yazılır; indeksler 0'dan başlar. Bir diziyi ya da aralığın Value değerini atayarak listeyi toptan doldurabilirsiniz.
• ListCount: Listedeki öğe sayısıdır (salt okunur).
• ListIndex: Seçili öğenin 0 tabanlı sırasıdır. Seçim yoksa -1 döner. Atama yaparak bir öğeyi kodla seçebilirsiniz.
• Value ve Text: Tekli seçimde seçili öğenin değerini verir. Çoklu seçimde Value Null döner, bu yüzden Selected kullanılmalıdır.
• Selected(i): i. öğenin seçili olup olmadığını okur ya da ayarlar (True/False).
• MultiSelect: 0 (fmMultiSelectSingle) tekli seçim, 1 (fmMultiSelectMulti) tıklayarak çoklu seçim, 2 (fmMultiSelectExtended) Shift ve Ctrl ile çoklu seçim sağlar. Varsayılan 0'dır.
• ColumnCount: Sütun sayısı. ColumnWidths sütun genişliklerini noktalı virgülle ayrılmış biçimde belirler.
• RowSource: UserForm'daki ListBox için kaynak aralığı bağlar (ör. Sayfa1!A2:B10). Sayfadaki ActiveX ListBox'ta bunun karşılığı ListFillRange özelliğidir.
• LinkedCell: Sayfadaki ListBox'ta seçilen değerin yazılacağı hücreyi belirler.
• BoundColumn ve TextColumn: Çok sütunlu listede Value ve Text özelliklerinin hangi sütundan okunacağını belirler.
• ColumnHeads: RowSource ya da ListFillRange ile bağlı listede kaynağın üstündeki satırı sütun başlığı olarak gösterir.

Söz dizimi: yöntemler ve parametreler​

ListBox.AddItem [Item], [varIndex]
ListBox.RemoveItem Index
ListBox.Clear

• Item: Eklenecek metin. İsteğe bağlıdır; çok sütunlu listede ilk sütuna yazılır. Diğer sütunları List(satır, sütun) ile doldurursunuz.
• varIndex: Öğenin ekleneceği 0 tabanlı konum. İsteğe bağlıdır; verilmezse öğe listenin sonuna eklenir.
• Index: RemoveItem için silinecek öğenin 0 tabanlı sırası. Zorunludur.
• Clear: Parametre almaz ve tüm öğeleri siler.

Olaylar ve UserForm kullanımı​

• Click: Kullanıcı bir öğeye tıkladığında oluşur.
• DblClick: Çift tıklamada oluşur; seçilen öğeyi işleme almak için sık kullanılır.
• Change: Seçim değiştiğinde (kodla değiştirildiğinde de) oluşur.
• Enter ve Exit: Denetim odağı aldığında ve kaybettiğinde oluşur.

Private Sub UserForm_Initialize()
    With Me.lstUrun
        .ColumnCount = 2
        .AddItem "Klavye"
        .List(.ListCount - 1, 1) = 40
    End With
End Sub

Private Sub lstUrun_DblClick(ByVal Cancel As MSForms.ReturnBoolean)
    ThisWorkbook.Worksheets(1).Range("F1").Value = Me.lstUrun.Value
End Sub

1. Sayfada ListBox oluşturma ve seçimleri okuma​

Option Explicit

Sub ListeKutusuOlustur()
    Dim ws As Worksheet
    Dim ole As OLEObject
    Dim lb As Object
    Dim i As Long

    Set ws = ActiveSheet

    ' Önceki çalıştırmadan kalan liste kutusunu sil
    On Error Resume Next
    ws.OLEObjects("lstSehir").Delete
    On Error GoTo 0

    ' Sayfaya ActiveX ListBox ekle
    Set ole = ws.OLEObjects.Add(ClassType:="Forms.ListBox.1", _
        Left:=150, Top:=20, Width:=110, Height:=100)
    ole.Name = "lstSehir"
    Set lb = ole.Object

    ' Çoklu seçimi aç (1 = fmMultiSelectMulti)
    lb.MultiSelect = 1

    ' Şehirleri listeye ekle
    For i = 2 To 7
        lb.AddItem ws.Cells(i, 1).Value
    Next i

    ' 1. ve 3. öğeyi seç (indeks 0 tabanlıdır)
    lb.Selected(0) = True
    lb.Selected(2) = True

    ' Seçim durumunu B sütununa yaz
    For i = 0 To lb.ListCount - 1
        If lb.Selected(i) Then
            ws.Cells(i + 2, 2).Value = "Seçili"
        Else
            ws.Cells(i + 2, 2).Value = "Seçili değil"
        End If
    Next i
End Sub

2. Çok sütunlu liste ve ListFillRange​

Option Explicit

Sub ListeyiAralikIleDoldur()
    Dim ws As Worksheet
    Dim ole As OLEObject
    Dim lb As Object

    Set ws = ActiveSheet

    On Error Resume Next
    ws.OLEObjects("lstUrun").Delete
    On Error GoTo 0

    Set ole = ws.OLEObjects.Add(ClassType:="Forms.ListBox.1", _
        Left:=300, Top:=20, Width:=140, Height:=100)
    ole.Name = "lstUrun"

    ' Listeyi hücre aralığına bağla (sayfa adı tırnak içinde)
    ole.ListFillRange = "'" & ws.Name & "'!A2:B7"
    Set lb = ole.Object
    lb.ColumnCount = 2

    ' Üçüncü satırı seç (indeks 0 tabanlıdır)
    lb.ListIndex = 2

    ' Seçili satırın sütunlarını oku
    ws.Range("C2").Value = lb.List(lb.ListIndex, 0)
    ws.Range("D2").Value = CLng(lb.List(lb.ListIndex, 1))
End Sub

3. Tekrarsız liste oluşturma​

Option Explicit

Sub TekilDepartmanListesi()
    Dim ws As Worksheet
    Dim ole As OLEObject
    Dim lb As Object
    Dim i As Long, j As Long
    Dim varMi As Boolean

    Set ws = ActiveSheet

    On Error Resume Next
    ws.OLEObjects("lstDepartman").Delete
    On Error GoTo 0

    Set ole = ws.OLEObjects.Add(ClassType:="Forms.ListBox.1", _
        Left:=350, Top:=20, Width:=130, Height:=90)
    ole.Name = "lstDepartman"
    Set lb = ole.Object

    For i = 2 To 9
        varMi = False
        ' Değer listede zaten var mı?
        For j = 0 To lb.ListCount - 1
            If lb.List(j) = ws.Cells(i, 2).Value Then
                varMi = True
                Exit For
            End If
        Next j
        ' Yoksa listeye ekle
        If Not varMi Then
            lb.AddItem ws.Cells(i, 2).Value
        End If
    Next i

    ' Liste öğelerini C sütununa yaz
    For i = 0 To lb.ListCount - 1
        ws.Cells(i + 2, 3).Value = lb.List(i)
    Next i

    ' Öğe sayısını D2 hücresine yaz
    ws.Range("D2").Value = lb.ListCount
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• İndeksler 0'dan başlar: List, Selected, ListIndex ve RemoveItem 0 tabanlıdır. Sayfadaki satır numarası ile liste sırası arasında fark vardır; bu yüzden döngülerde satır = i + 2 gibi dönüşüm gerekir.
• Çoklu seçimde Value kullanmayın: MultiSelect 0'dan farklıysa Value Null döner ve atama yaptığınızda hata alabilirsiniz. Seçili öğeleri bulmak için 0'dan ListCount - 1 değerine kadar dönüp Selected(i) özelliğini kontrol edin.
• RowSource ile AddItem birlikte kullanılmaz: Liste bir aralığa bağlıyken AddItem, RemoveItem ve Clear çalışmaz. Kodla düzenleme yapacaksanız RowSource (sayfada ListFillRange) özelliğini boşaltın ya da listeyi baştan yalnızca kodla doldurun.
• Column ve List dizinleri ters sıradadır: List(satır, sütun) önce satırı, Column(sütun, satır) önce sütunu alır. Karıştırırsanız yanlış hücre okunur ya da hata oluşur.
• Değerler metin olarak gelir: Aralıktan doldurulan listede sayılar ve tarihler List ile metin olarak okunabilir. Hesap yapmadan önce CLng, CDbl ya da CDate ile dönüştürün.
• Sayfadaki denetimin sınırları: ActiveX denetimleri Excel'in Mac sürümünde sınırlı desteklenir, korumalı sayfada kullanılamayabilir ve dosya Excel Online'da açıldığında çalışmaz. Tasarım Modu açıkken denetim seçilip düzenlenir, kapalıyken olaylar çalışır. Aynı adla ikinci denetim eklemek hata verir; örneklerdeki gibi önce eskisini silin.
• İlgili konular: UserForm, ComboBox (Birleşik Kutu), CheckBox, OLEObjects koleksiyonu, Range.Value, Geliştirici sekmesi ve Tasarım Modu, Veri Doğrulama (açılır liste), İNDİS ve KAÇINCI işlevleri ile EĞERSAY işlevi.