Module

Modül nedir ve nerede bulunur​

• Bildirim bölümü (Declarations): dosyanın en üstüdür; Option deyimleri, modül düzeyindeki değişkenler ve sabitler burada yazılır.
• Yordamlar: bildirim bölümünün altında yer alan Sub, Function ve Property yordamlarıdır.

Modül türleri​

• Standart modül (Module): Ekle > Modül (Insert > Module) ile eklenir. Genel amaçlı makrolar, kullanıcı tanımlı işlevler ve ortak değişkenler burada tutulur. Bu sayfanın asıl konusu budur.
• Sınıf modülü (Class Module): Ekle > Sınıf Modülü (Insert > Class Module) ile eklenir; kendi nesne türlerinizi tanımlamak için kullanılır.
• Sayfa modülü: her çalışma sayfasına ait koddur; Worksheet_Change gibi sayfa olayları burada yazılır.
• ThisWorkbook modülü: çalışma kitabı olayları (Workbook_Open gibi) burada yazılır.
• UserForm modülü: bir kullanıcı formunun ve üzerindeki denetimlerin olay kodlarını içerir.

Kapsam, Option deyimleri ve çağırma​

• Public: projedeki tüm modüllerden erişilir. Yordamlarda hiçbir şey yazmazsanız varsayılan budur; Public makrolar Alt+F8 makro listesinde görünür.
• Private: yalnız aynı modülün içinden erişilir ve makro listesinde görünmez. Yardımcı yordamlar için uygundur.
• Dim (bildirim bölümünde): Private ile aynı etkiyi verir; değişken modüldeki tüm yordamlarca paylaşılır ve değeri yordamlar arasında korunur.

• Option Explicit: her değişkenin Dim ile bildirilmesini zorunlu kılar; yazım hatalarını derleme aşamasında yakalar.
• Option Compare Text: bu modüldeki metin karşılaştırmalarını büyük ve küçük harf ayrımı yapmadan gerçekleştirir. Varsayılan Option Compare Binary ayrım yapar.
• Option Private Module: modüldeki Public yordamları projenin dışına ve makro listesine kapatır.
• Option Base 1: dizilerin varsayılan alt sınırını 1 yapar.

Call modHesap.TutarlariHesapla
modHesap.TutarlariHesapla

1. Private sabit ve yardımcı işlev kullanan standart modül​

Option Explicit

' Modül düzeyinde sabit: yalnız bu modülden görünür
Private Const KDV_ORANI As Double = 0.2

' Yardımcı işlev: makro listesinde görünmez
Private Function KdvliTutar(adet As Double, fiyat As Double) As Double
    KdvliTutar = adet * fiyat * (1 + KDV_ORANI)
End Function

' Ana makro: Alt+F8 listesinde görünür
Public Sub TutarlariHesapla()
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long
    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row
    For i = 2 To son
        ws.Cells(i, 4).Value = KdvliTutar(CDbl(ws.Cells(i, 2).Value), CDbl(ws.Cells(i, 3).Value))
        ws.Cells(i, 4).NumberFormat = "#,##0.00"
    Next i
End Sub

2. Option Compare Text ile harf duyarsız karşılaştırma​

Option Compare Text
Option Explicit

' Bu modüldeki metin karşılaştırmaları harf duyarsızdır
Public Sub KarsilastirYaz()
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long
    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row
    For i = 2 To son
        If ws.Cells(i, 1).Value = ws.Cells(i, 2).Value Then
            ws.Cells(i, 3).Value = "Eşit"
        Else
            ws.Cells(i, 3).Value = "Farklı"
        End If
    Next i
End Sub

3. Modül düzeyi değişkenle yordamlar arası değer taşıma​

Option Explicit

' Modül düzeyinde değişken: modüldeki tüm yordamlar paylaşır
Private mToplam As Long

' Değişkene ekleme yapan yardımcı yordam
Private Sub Ekle(tutar As Long)
    mToplam = mToplam + tutar
End Sub

Public Sub KumulatifYaz()
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long
    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row
    mToplam = 0                      ' her çalıştırmada sıfırla
    For i = 2 To son
        Ekle CLng(ws.Cells(i, 2).Value)
        ws.Cells(i, 3).Value = mToplam
        ws.Cells(i, 3).NumberFormat = "#,##0"
    Next i
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• Kodu doğru modüle yazın: Olay yordamları (Worksheet_Change, Workbook_Open) yalnızca ilgili sayfa ya da ThisWorkbook modülünde çalışır; standart modüle yazarsanız olay tetiklenmez. Genel makroları ise standart modüle yazın.
• Option Explicit alışkanlığı edinin: VBE'de Araçlar > Seçenekler > Değişkenleri Bildirmeyi Gerektir (Tools > Options > Require Variable Declaration) seçeneğini işaretlerseniz yeni her modülün başına Option Explicit otomatik eklenir. Yazım hatalarından kaynaklanan gizli hataları önler.
• Option deyimleri yordamdan önce gelir: Option Explicit, Option Compare Text gibi deyimler modülün en üstünde, ilk Sub ya da Function satırından önce yazılmalıdır. Aksi halde Geçersiz yordam içi (Invalid inside procedure) hatası alırsınız. Bu deyimler yalnız bulunduğu modülü etkiler.
• Private yordamlar makro listesinde görünmez: Private Sub ya da Option Private Module içindeki yordamlar Alt+F8 listesinde çıkmaz ve düğmeye atanamayabilir. Düğmeden çalıştıracağınız makroları Public bırakın, yardımcıları Private yapın.
• Modül adı ile yordam adı çakışmasın: Bir modüle verdiğiniz ad, içindeki yordamla ya da değişkenle aynı olmamalıdır; belirsiz başvuru hatalarına yol açar. Modül adlarında boşluk ve Türkçe karakter kullanmamak da güvenlidir.
• Modülleri dışa aktarma ve yedekleme: Modülü sağ tıklayıp Dosyayı Dışa Aktar (Export File) dersiniz; standart modüller .bas, sınıf modülleri .cls, formlar .frm uzantısıyla kaydedilir. Kodu başka bir kitaba taşımak için Dosya Al (Import File) kullanılır. Makro içerdiği için kitabı .xlsm olarak kaydetmeyi unutmayın; .xlsx biçimi modülleri saklamaz.
• İlgili konular:
  • Sub ve Function yordamları
  • Public, Private ve Dim bildirimleri
  • Option Explicit ve Option Compare deyimleri
  • Class Module (Sınıf Modülü)
  • ThisWorkbook ve Worksheet nesneleri ile olay yordamları
  • UserForm nesnesi
  • Geliştirici sekmesi, Visual Basic Düzenleyicisi ve makro güvenliği ayarları