Trafik Işığı Göstergesi

Trafik Işığı Göstergesi (Red-Amber-Green, RAG), bir hücredeki değerin durumunu kırmızı, sarı ve yeşil renklerle gösteren görsel bir yöntemdir. Excel'de genellikle Koşullu Biçimlendirme altındaki Simge Kümeleri ile ya da renk dolgusu kuralları ile kurulur. Satış hedefi, proje takvimi, hata oranı gibi değerleri tek bakışta yorumlamak ve raporlarda sapmaları öne çıkarmak için kullanılır.

Nerede bulunur​

Hazır trafik ışığı simgeleri şu yolda yer alır: Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme > Simge Kümeleri (Home > Styles > Conditional Formatting > Icon Sets). Şekiller (Shapes) grubunda iki trafik ışığı seçeneği bulunur:

• 3 Trafik Işığı (Kenarlıksız): (3 Traffic Lights (Unrimmed)) düz renkli yuvarlak simgeler.
• 3 Trafik Işığı (Kenarlıklı): (3 Traffic Lights (Rimmed)) siyah çerçeveli, ışık kutusu görünümlü simgeler.

Renk dolgulu gösterge için aynı menüdeki Yeni Kural (New Rule) ya da Hücre Kurallarını Vurgula (Highlight Cells Rules) komutları kullanılır. Kuralları görmek ve değiştirmek için Koşullu Biçimlendirme > Kuralları Yönet (Manage Rules) penceresini açın.

Nasıl kullanılır​

Simge kümesi ile trafik ışığı kurmak için şu adımları izleyin:

• Göstergeyi uygulayacağınız sayısal hücre aralığını seçin.
• Giriş > Koşullu Biçimlendirme > Simge Kümeleri yolundan bir trafik ışığı kümesi seçin.
• Koşullu Biçimlendirme > Kuralları Yönet komutunu açın, kuralı seçip Kuralı Düzenle (Edit Rule) düğmesine tıklayın.
• Her simge için Tür (Type) alanında Yüzde (Percent), Sayı (Number), Formül (Formula) ya da Yüzdelik Dilim (Percentile) seçin ve Değer (Value) kutusuna eşiği yazın.
• Yalnız simge görünsün istiyorsanız Yalnızca Simgeyi Göster (Show Icon Only) kutusunu işaretleyin.
• Küçük değerin iyi olduğu durumlarda (hata oranı, gecikme gibi) Simge Sırasını Ters Çevir (Reverse Icon Order) düğmesini kullanın.

Eşik mantığı ve varsayılan değerler​

Varsayılan üç simgeli kümede yeşil simge değerin eşiğe eşit ya da büyük olduğu durumda, sarı simge ikinci eşiğe eşit ya da büyük olduğu durumda görünür; bu iki eşiğin altındaki değerler kırmızı simge alır. Varsayılan eşikler Yüzde türündedir ve seçili aralıktaki en küçük ile en büyük değer arasının yaklaşık %67'si ile %33'üdür. Bu nedenle gerçek hedeflere göre değerlendirme yapacaksanız türü Sayı olarak değiştirip eşikleri kendiniz yazmalısınız. Yüzde biçimli hücrelerde sayı türünde eşik, hücrenin gerçek değeriyle girilir; yani %80 için 0,8 yazılır.

Eşik, başka bir hücredeki hedefe bağlanacaksa Formül türü seçilir ve eşik alanına hücre başvurusu yazılır.

Simge yerine renk dolgusu ve durum metni​

Simgeler yerine hücrenin kendisini boyamak isterseniz Yeni Kural > Formül kullanarak biçimlendirilecek hücreleri belirle (Use a formula to determine which cells to format) seçeneğiyle her renk için ayrı bir kural yazarsınız. Renk kuralının dayandığı değer bir durum metni olarak da üretilebilir. Örneğin gecikme gün sayısı D2 hücresindeyse durum metnini şu formül verir:
Bu yöntem, rengin yanında okunabilir bir metin de bulunmasını sağlar; yazdırma ve erişilebilirlik açısından da avantajlıdır.

1. Hedef gerçekleşme oranına simge kümesi​

Bölgelerin satış hedefi ve gerçekleşen tutarları girilmiş, D sütununda gerçekleşme oranı hesaplanmıştır. D2:D9 aralığını seçip Giriş > Koşullu Biçimlendirme > Simge Kümeleri > 3 Trafik Işığı (Kenarlıksız) komutunu uygulayın. Ardından Kuralları Yönet penceresinde yeşil için Sayı türünde 0,95, sarı için 0,8 eşiğini girin. Örnekte bu kural hazır kurulmuştur.
D sütunundaki oranlar eşiklere göre simge alır. Marmara için D2 hücresinde 103% oranı bulunur ve bu değer yeşil eşiğin üzerinde olduğu için yeşil simge görünür. Akdeniz bölgesinin D4 hücresindeki 71% oranı ise 0,8 eşiğinin altında kaldığından kırmızı simge alır. Eşikleri değiştirmek için Kuralları Yönet penceresinden kuralı düzenlemeniz yeterlidir.

2. Proje durumunu renk dolgusuyla gösterme​

Projelerin planlanan ve tahmini bitiş tarihleri yazılmış, D sütununda gecikme gün sayısı, E sütununda durum metni hesaplanmıştır. E2:E7 aralığına üç ayrı Formül kullanarak biçimlendir kuralı eklenir: gecikme 0 veya daha azsa yeşil, 5 güne kadar sarı, daha fazlaysa kırmızı dolgu uygulanır. Kural formülleri sırasıyla D2<=0, AND(D2>0,D2<=5) ve D2>5 biçimindedir ve sütun sabitlenerek yazılır.
Durum sütunu gecikme gün sayısına göre boyanır. Web Sitesi Yenileme için D2 hücresi -2 gün gecikme gösterir ve E2 hücresi Yeşil metniyle yeşil dolgu alır. Muhasebe Entegrasyonu için E4 hücresinde Kırmızı yazar ve hücre kırmızı görünür. Sarı aralığı alt ve üst sınırı birlikte kontrol ettiği için kurallar birbirinin üzerine binmez.

3. Ters sıralı ve yalnızca simgeli gösterge​

Üretim hatlarında hata oranı ne kadar düşükse o kadar iyidir. D2:D7 aralığına trafik ışığı simgeleri uygulanır; Kuralı Düzenle penceresinde Simge Sırasını Ters Çevir düğmesi kullanılır ve Yalnızca Simgeyi Göster kutusu işaretlenir. Sarı eşik 0,02, kırmızı eşik 0,05 olarak girilmiştir.
Sütunda sayılar gizlenir, yalnız simgeler görünür; gerçek değerler formül çubuğunda durmaya devam eder. Sıra ters çevrildiği için en düşük oranlar yeşil, yüksek oranlar kırmızı olur. Hat A için D2 hücresinde sayı görünmez; gerçek oran 0,02 eşiğinin altında olduğundan hücrede yalnızca yeşil simge yer alır. Hat F için D7 hücresinde sayı görünmez; gerçek oran 0,05 eşiğinin üzerinde olduğundan hücrede yalnızca kırmızı simge yer alır. Sayıları da görmek isterseniz Yalnızca Simgeyi Göster kutusunun işaretini kaldırın.

Kullanırken dikkat edin​

• Eşik türünü kontrol edin: Varsayılan Yüzde türü, aralıktaki en küçük ve en büyük değere göre hesaplanır; sabit bir hedefe göre değerlendirme yapıyorsanız türü Sayı yapın. Yüzde biçimli hücrelerde eşik %80 için 0,8 olarak yazılır.
• Sıra ve karşılaştırma: Eşik karşılaştırması büyük ya da eşittir (≥) mantığıyla yapılır. Küçük değerin iyi olduğu ölçülerde Simge Sırasını Ters Çevir seçeneğini kullanmayı unutmayın; aksi halde en kötü değer yeşil görünür.
• Renk körlüğü ve siyah beyaz çıktı: Kırmızı ile yeşil renk körlüğü olan okurlar tarafından ayırt edilemeyebilir. Rapor siyah beyaz yazdırılacaksa durum metni sütunu ekleyin ya da kenarlıklı simge kümesini tercih edin.
• Simgeler özelleştirilemez: Hazır simge kümelerinin renklerini ve şekillerini değiştiremezsiniz; yalnız hangi simgenin hangi eşikte görüneceğini seçebilirsiniz. Tam renk denetimi için hücre dolgusu kullanan formüllü kurallar kurun.
• Formülle biçimlendirmede başvuru: Kural formülünde başvuruyu doğru sabitleyin: Satır boyunca değişen, sütun sabit bir kural için dolar işareti sütun harfinin önüne konur. Başvuru karışırsa renkler yanlış satırlara uygulanır.
• Boş hücreler ve metin: Simge kümeleri yalnız sayısal değerler üzerinde çalışır. Boş hücreler sıfır gibi değerlendirilip kırmızı simge alabileceğinden, boş satırları kural dışında bırakın ya da ek bir koşulla filtreleyin.
• İlgili konular: Koşullu Biçimlendirme, Simge Kümeleri, Veri Çubukları, Renk Ölçekleri, Kuralları Yönet, Biçim Boyacısı ve EĞER, VE, YADA, BUGÜN işlevleri.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.