DÜŞEYARA Hatasını Düzeltme

DÜŞEYARA (VLOOKUP), bir tablonun ilk sütununda aradığı değeri bulup aynı satırdaki başka bir sütundan sonuç getiren işlevdir; DÜŞEYARA hatasını düzeltmek için önce hatanın türüne bakmak gerekir. #YOK genellikle değerin bulunamadığını, #BAŞV! sütun numarasının tablodaki sütun sayısından büyük olduğunu, #DEĞER! ise sütun numarasının 1'den küçük olduğunu gösterir. Çoğu durumda son bağımsız değişkeni YANLIŞ yapmak ve aranan değerle tablodaki veriyi aynı türe getirmek sorunu çözer.

DÜŞEYARA hatası neden oluşur?​

DÜŞEYARA, aranan değeri tablo_dizisi aralığının ilk sütununda arar; bulduğu satırda sütun_indis_sayısı ile belirtilen sütundaki değeri getirir. Söz dizimi şöyledir:

• aranan_değer: Bulmak istediğiniz değer ya da bu değeri içeren hücre.
• tablo_dizisi: Aramanın yapılacağı aralık. Aranan değer bu aralığın en soldaki sütununda olmalıdır.
• sütun_indis_sayısı: Sonucun alınacağı sütunun, tablo_dizisi içindeki sırasıdır. Sayım sayfanın A sütunundan değil, seçtiğiniz aralığın ilk sütunundan başlar.
• aralık_bak: YANLIŞ (ya da 0) tam eşleşme arar. DOĞRU yazılır ya da boş bırakılırsa yaklaşık eşleşme yapılır ve ilk sütunun artan sırada sıralı olması gerekir.

Hataların büyük bölümü bu dört bağımsız değişkenden birinin yanlış verilmesinden kaynaklanır.

DÜŞEYARA hata türleri ve çözümleri​

Hücrede görünen hata kodu, sorunun nerede olduğunu doğrudan gösterir:

• #YOK (#N/A): Aranan değer ilk sütunda bulunamadı. Başlıca nedenler: yazım farkı (örneğin Türkçe karakter eksikliği), baştaki ya da sondaki boşluk, bir tarafta sayı diğer tarafta metin olması, aranan değerin tablo_dizisi içinde ilk sütunda olmaması ve formül aşağı kopyalanırken tablo_dizisinin kayması. Çözüm: aranan değeri ve tablodaki karşılığını kontrol edin, gereksiz boşlukları KIRP işleviyle temizleyin, tablo_dizisini $B$2:$D$7 gibi mutlak başvuruyla yazın.
• #BAŞV! (#REF!): sütun_indis_sayısı, tablo_dizisindeki sütun sayısından büyük. Çözüm: sütun numarasını düzeltin ya da tablo_dizisini gereken sütunları kapsayacak şekilde genişletin.
• #DEĞER! (#VALUE!): sütun_indis_sayısı 1'den küçük (örneğin 0) ya da aranan değer 255 karakterden uzun. Çözüm: sütun numarasını 1 ya da daha büyük bir sayıyla verin.
• #AD? (#NAME?): İşlev adı yanlış yazılmış. Çözüm: adı DÜŞEYARA olarak yazın.
• Hata vermeyen yanlış sonuç: aralık_bak boş bırakıldığında ya da DOĞRU yazıldığında, sıralı olmayan bir listede Excel yaklaşık eşleşme yapar ve bulduğu satır beklediğiniz kayıt olmayabilir. Çözüm: tam eşleşme istiyorsanız son bağımsız değişkene YANLIŞ yazın.

Hata mesajını gizlemeden önce​

Hatanın nedenini bulup giderdikten sonra, bulunamayan kayıtların raporda #YOK olarak görünmesini istemiyorsanız EĞERYOKSA (IFNA) işlevini kullanabilirsiniz. Bu işlev yalnız #YOK hatasını yakalar:
EĞERHATA (IFERROR) ise #BAŞV! ve #DEĞER! gibi gerçek formül hatalarını da gizler; bu nedenle yanlış sütun numarası gibi sorunları fark etmenizi engelleyebilir. Önce hatayı çözün, ardından gerekiyorsa mesajı özelleştirin.

1. Yazım farkından doğan #YOK hatası​

Sol tarafta personel listesi, E sütununda aranan adlar yer alıyor. İlk satırda ad doğru yazılmış, ikinci satırda Türkçe karakter eksik. Üçüncü satırda aynı arama EĞERYOKSA ile sarılmıştır.
Tablo_dizisi B2:D7 olduğu için Ad sütunu ilk sütun, Yaş ikinci sütundur. F2 hücresi doğru yazılmış adı bulur ve 30 sonucunu verir. F3 hücresinde aranan Ayse tabloda Ayşe olarak kayıtlı olduğundan sonuç #YOK olur; bu bir formül hatası değil, veri uyuşmazlığıdır. Çözüm adı doğru yazmaktır. F4 hücresinde EĞERYOKSA (IFNA) hatayı Kayıt yok metniyle değiştirir. Mutlak başvuru ($B$2:$D$7) sayesinde formül aşağı kopyalandığında tablo kaymaz.

2. Yaklaşık eşleşmenin yanlış sonucu​

Ürün kodları artan sırada olmayan bir listede aynı kod önce son bağımsız değişken DOĞRU, sonra YANLIŞ ile aranıyor. D3 hücresindeki 110 kodu listede yok.
Kod 108 listede Web Kamerası olarak vardır ve tam eşleşme F2 hücresinde doğru fiyatı, yani 1.100,00 değerini getirir. Aynı kod için yaklaşık eşleşme E2 hücresinde 1.100,00 sonucunu verir; liste sıralı olmadığı için bu sonuca güvenilemez. 110 kodu listede yoktur: tam eşleşme F3 hücresinde #YOK döndürerek eksik kaydı açıkça gösterir, yaklaşık eşleşme ise E3 hücresinde 1.100,00 sonucuyla yanıltıcı olabilir. Kayıt bulma işlerinde son bağımsız değişkene YANLIŞ yazmak güvenli yoldur.

3. Sütun numarası hataları ve KAÇINCI ile çözüm​

Aynı ürün kodu için dört farklı sütun numarası deneniyor: geçerli bir numara, tablodaki sütun sayısından büyük bir numara, sıfır ve son olarak başlıktan KAÇINCI ile bulunan numara.
Tablo_dizisi A2:C6 üç sütundan oluşur. F2 hücresinde sütun numarası 3 olduğu için stok miktarı, yani 90 gelir. F3 hücresinde numara 5 olduğundan tablodaki sütun sayısını aşar ve sonuç #BAŞV! olur. F4 hücresinde numara 0 olduğundan sonuç #DEĞER! olur. F5 hücresinde numara sabit yazılmaz; KAÇINCI (MATCH) başlık satırında Stok başlığını bulur ve formül 90 sonucunu verir. Tabloya sütun eklenirse bu yöntem bozulmaz.

Sık sorulan sorular​

Aranan değer tabloda var ama DÜŞEYARA bulamıyor, neden? En sık neden, bir tarafın sayı diğer tarafın metin olmasıdır. Görünüşte aynı olan değerlerde gizli boşluk da olabilir. Metin olarak kayıtlı sayıları Veri > Veri Araçları > Metni Sütunlara Dönüştür (Data > Data Tools > Text to Columns) ile sayıya çevirebilir, boşlukları KIRP ile temizleyebilirsiniz.
Aranacak değer tablonun solunda olmayan bir sütundaysa ne yapmalıyım? DÜŞEYARA yalnız ilk sütunda arar. İNDİS ve KAÇINCI işlevlerini birlikte kullanabilir ya da Excel 365'te ÇAPRAZARA işlevine geçebilirsiniz.
Son bağımsız değişkene YANLIŞ yerine 0 yazabilir miyim? Evet, 0 ile YANLIŞ aynı sonucu verir ve tam eşleşme arar.
Sütun eklediğimde formül neden bozuluyor? Sütun numarası sabit sayı olarak yazıldığında, tabloya sütun eklemek ya da silmek yanlış sütunu getirir. Numarayı KAÇINCI ile başlıktan bulmak bu sorunu önler.

Kullanırken dikkat edin​

• Tam eşleşmeyi alışkanlık haline getirin: Kod, ad ve numara gibi kayıtları ararken son bağımsız değişkene her zaman YANLIŞ yazın. Yaklaşık eşleşmeyi yalnız artan sırada sıralı aralıklarda (örneğin gelir dilimi ya da not aralığı) kullanın.
• Gizli boşluk ve veri türü uyuşmazlığı: Dışarıdan alınan verilerde sonda boşluk bulunabilir ya da sayılar metin olarak kayıtlı olabilir. Böyle durumlarda değerler aynı görünse de eşleşmez. KIRP işleviyle boşlukları temizleyin, sayıları gerçek sayıya çevirin.
• Mutlak başvuru kullanın: Formülü aşağı kopyalarken tablo_dizisinin kaymaması için aralığı $A$2:$C$6 biçiminde mutlak başvuruyla yazın. Kayan aralık, son satırlardaki kayıtlar için #YOK hatasına yol açar.
• Hatanın yerini adım adım görün: Formüller > Formül Denetleme > Formülü Değerlendir (Formulas > Formula Auditing > Evaluate Formula) komutu, formülün hangi adımda hata ürettiğini göstermenize yardımcı olur.
• Ayırıcı karakter ve sürüm farkı: Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler genellikle noktalı virgülle ayrılır; bölgesel ayarlara bağlı olarak virgül de kullanılabilir. Excel 365 kullanıyorsanız ÇAPRAZARA işlevi, aranan değerin tablonun solunda olması gibi sınırlamaları ortadan kaldırır.
• İlgili konular: EĞERYOKSA, EĞERHATA, KAÇINCI, İNDİS, ÇAPRAZARA, YATAYARA, KIRP ve Formüller > Formül Denetleme > Formülü Değerlendir (Formulas > Formula Auditing > Evaluate Formula) komutu.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.