IF İşlevini İç İçe Kullanarak Koşul Sınama

İç içe EĞER (nested IF), bir EĞER işlevinin yanlışsa bölümüne başka bir EĞER işlevi yerleştirerek ikiden fazla sonucu tek formülde sınamanızı sağlar. Not aralıkları, performans düzeyleri ya da satış kademeleri gibi durumlarda koşullar yukarıdan aşağıya sırayla sınanır ve doğru çıkan ilk koşulun sonucu döndürülür. Bu sayfada işlevin yazımını, doğru koşul sırasını, üç uygulamalı örneği ve daha okunaklı alternatifleri bulacaksınız.

EĞER işlevi nasıl çalışır​

EĞER (IF) işlevi bir koşulu sınar; koşul doğruysa bir değeri, yanlışsa başka bir değeri döndürür. İşlevi Formüller > İşlev Kitaplığı > Mantıksal (Formulas > Function Library > Logical) menüsünden ya da doğrudan hücreye yazarak kullanabilirsiniz. Söz dizimi şöyledir:

• koşul: DOĞRU ya da YANLIŞ sonucu veren bir karşılaştırmadır; örneğin bir hücrenin 50'ye büyük veya eşit olup olmadığı.
• doğruysa_değer: Koşul sağlandığında döndürülecek metin, sayı ya da hesaplamadır.
• yanlışsa_değer: Koşul sağlanmadığında döndürülecek değerdir. Bu bölüme bir EĞER daha yazarsanız iç içe yapı oluşur.

Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler bölge ayarlarınıza göre noktalı virgül ya da virgülle ayrılır. Metin sonuçlar her zaman çift tırnak içinde yazılır.

İç içe EĞER nasıl yazılır​

İkiden fazla sonuç gerektiğinde ilk EĞER işlevinin yanlışsa bölümüne yeni bir EĞER yazarsınız. Örneğin performans puanına göre dört düzey belirlemek için formül şöyle kurulur:
Excel koşulları soldan sağa sırayla sınar ve doğru çıkan ilk koşulda durur. Bu yüzden büyük veya eşit karşılaştırması kullanıyorsanız eşik değerlerini büyükten küçüğe, küçüktür karşılaştırması kullanıyorsanız küçükten büyüğe sıralayın. Sıra yanlış olursa yüksek bir değer bile ilk koşulda yakalanır ve sonraki koşullara hiç ulaşılmaz.

• Parantez sayısı: Formülün sonunda, yazdığınız EĞER sayısı kadar kapatma parantezi bulunmalıdır.
• Son değer: En içteki EĞER işlevinin yanlışsa bölümü, hiçbir koşul sağlanmadığında dönecek sonucu taşır.
• Birleşik koşullar: Aynı anda birden çok ölçüt gerekiyorsa koşul bölümünde VE ya da YADA işlevlerini kullanabilirsiniz.
• Sınır: Excel 2007 ve sonrasında en fazla 64 düzey iç içe EĞER yazılabilir; ancak pratikte üç dört düzeyden sonrası okunması zor bir formül demektir.

İç içe EĞER yerine kullanılabilecek alternatifler​

Koşul sayısı arttıkça iç içe EĞER formülü hem okunması hem de değiştirilmesi zor hale gelir. Excel 2019 ve sonrasında ya da Microsoft 365'te ÇOKEĞER (IFS) işlevi aynı işi parantez zincirine gerek duymadan yapar:
Sondaki DOĞRU koşulu, önceki koşulların hiçbiri sağlanmadığında devreye giren varsayılan sonucu temsil eder. Bu işlev yoksa ÇOKEĞER yerine eski sürümlerde de çalışan çözümler kullanabilirsiniz.

• Eşik tablosu ve DÜŞEYARA: Eşik değerlerini ve sonuçları ayrı bir tabloya yazıp, artan sıralı tabloda yaklaşık eşleşmeyle DÜŞEYARA (VLOOKUP) kullanmak, eşikleri formülü değiştirmeden güncellemenizi sağlar.
• ÇAPRAZARA: Microsoft 365'te ÇAPRAZARA (XLOOKUP) işlevi eşleşme kipi ayarıyla aynı kademe mantığını kurabilir.

1. Basit EĞER ile geçti kaldı sonucu​

Bir sınıfın sınav notlarını değerlendiriyorsunuz. Not 50 ve üzerindeyse Geçti, altındaysa Kaldı yazdırmak için C sütununa tek bir EĞER işlevi yazın.
Koşul, notun 50'ye büyük veya eşit olup olmadığını sınar. Notu tam 50 olan Fatma Öz için sonuç Geçti olur, çünkü eşitlik de koşulu sağlar. Notu 45 olan Hasan Tekin için sonuç Kaldı şeklindedir.

2. İç içe EĞER ile performans düzeyi​

Personelin performans puanını dört düzeye ayırıyorsunuz: 90 ve üzeri Mükemmel, 75 ve üzeri İyi, 50 ve üzeri Orta, 50'nin altı Zayıf. Eşikler büyükten küçüğe doğru sıralanmıştır.
Excel koşulları sırayla sınar ve ilk doğru olanda durur. Puanı tam 75 olan Zeynep Arslan için sonuç İyi, puanı 50 olan Elif Şahin için Orta olur. Puanı 49 olan Burak Çelik hiçbir koşulu sağlamadığı için son değer olan Zayıf sonucunu alır.

3. Satış tutarına göre prim oranı​

Satış temsilcilerinin prim oranı satış tutarına göre belirleniyor:

• 100.000 ve üzeri için %10
• 50.000 ve üzeri için %7
• 20.000 ve üzeri için %4
• 20.000'in altı için %2

D sütunu iç içe EĞER ile oranı bulur, E sütunu oranı satış tutarıyla çarparak prim tutarını hesaplar.
Satışı tam 50.000 olan Can Yıldız için oran %7, prim tutarı 3.500,00 olur; çünkü büyük veya eşit karşılaştırması sınır değeri de kapsar. Satışı 20.000 olan Elif Şahin için oran %4 bulunur. Oranı formülün içine sabit yazmak yerine ayrı bir tabloda tutmak, eşikler değiştiğinde güncellemeyi kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular​

EĞER işlevi kaç kez iç içe kullanılabilir? Excel 2007 ve sonraki sürümlerde en fazla 64 düzey iç içe yazılabilir. Daha eski sürümlerde bu sınır 7'dir.
Hiçbir koşul sağlanmazsa ne olur? En içteki EĞER işlevinin yanlışsa bölümüne yazdığınız değer döner. Bu bölümü boş bırakırsanız sonuç 0 olarak görünebilir.
Metinleri karşılaştırırken büyük küçük harf önemli midir? Eşitlik karşılaştırmasında Excel büyük ve küçük harf ayrımı yapmaz; Ankara ile ANKARA aynı kabul edilir.
Formülüm neden beklediğim sonucu vermiyor? Önce koşul sırasını kontrol edin. Ardından Formüller > Formül Denetleme > Formülü Değerlendir (Formulas > Formula Auditing > Evaluate Formula) komutuyla formülü adım adım izleyebilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Koşul sırasına dikkat edin: Excel doğru çıkan ilk koşulda durur. Büyük veya eşit karşılaştırmasında eşikleri küçükten büyüğe yazarsanız her değer ilk koşulda yakalanır ve sonuçlar yanlış çıkar.
• Parantezleri sayın: Her EĞER işlevi için bir kapatma parantezi gerekir. Parantez eksik ya da fazlaysa Excel formülü kabul etmez ya da uyarı verir. Formül çubuğunda parantezlerin renkleri eşleşmeyi görmenize yardımcı olur.
• Metin sonuçları çift tırnakla yazın: Formüle yazdığınız metin sonuçlar çift tırnak içinde olmalıdır. Tırnaksız yazılan bir sözcük Excel tarafından ad olarak yorumlanır ve #AD? hatası verir.
• Eşik değerlerini formüle gömmeyin: Eşikleri ve oranları formülün içine sabit yazmak yerine ayrı bir tabloya yerleştirip hücre başvurusuyla kullanın. Oranlar değiştiğinde yüzlerce formülü düzenlemek zorunda kalmazsınız. Vergi, prim ve benzeri oranlar için güncel mevzuata ya da şirket politikasına bakın.
• Ayırıcı karakter bölge ayarına bağlıdır: Türkçe Excel'de bağımsız değişken ayırıcısı çoğunlukla noktalı virgüldür; bölge ayarlarınıza göre virgül de olabilir. Formülleri başka bir bilgisayara taşıdığınızda ayırıcı farkı sorun çıkarırsa bölge ayarlarını kontrol edin.
• İlgili konular: EĞER, ÇOKEĞER, VE, YADA, DÜŞEYARA, ÇAPRAZARA, EĞERHATA, EĞERSAY ve Formülü Değerlendir komutu bu konuyla birlikte sık kullanılır.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.