Mutlak Göreli Karma Hücre Bağlantılarını Kullanma

Mutlak, göreli ve karma hücre başvurusu (absolute, relative and mixed cell reference), bir formüldeki hücre adresinin formül kopyalandığında değişip değişmeyeceğini belirleyen yazım biçimidir. Adresin önüne dolar işareti ($) koyarak sütunu, satırı ya da her ikisini sabitleyebilir; böylece oran, toplam ve tablo başlığı gibi sabit kalması gereken hücreleri bozmadan formülü yüzlerce satıra kopyalayabilirsiniz. Başvuru türünü formül çubuğunda F4 tuşuyla da hızlıca değiştirebilirsiniz.

Mutlak, göreli ve karma hücre başvurusu nedir?​

Formülde bir hücreye başvururken adresi dört biçimde yazabilirsiniz:

• Göreli başvuru (A1): Formül kopyalandığında satır ve sütun, kopyalanan yere göre kayar. Formülü bir satır aşağı kopyalarsanız A1 başvurusu A2 olur.
• Mutlak başvuru ($A$1): Hem sütun hem satır sabittir. Formül nereye kopyalanırsa kopyalansın aynı hücreye bakar.
• Karma başvuru, sütun sabit ($A1): Sütun harfi sabit kalır, satır numarası kopyalandığı yere göre değişir.
• Karma başvuru, satır sabit (A$1): Satır numarası sabit kalır, sütun harfi kopyalandığı yere göre değişir.

Dolar işareti, hemen arkasından gelen parçayı sabitler: sütun harfinin önündeki işaret sütunu, satır numarasının önündeki işaret satırı sabitler. Oran, kur ya da toplam gibi tek bir hücrede duran değerlere başvururken mutlak; her satırda bir yan hücreyi kullanan hesaplarda göreli; iki yönlü tablolarda ise karma başvuru tercih edilir.

F4 tuşu ile başvuru türü nasıl değiştirilir?​

Dolar işaretlerini elle yazmanız gerekmez. Formülü yazarken ya da formül çubuğunda imleç bir adresin içindeyken veya hemen sonundayken F4 tuşuna basın. Her basışta adres şu sırayla değişir:

• $A$1: Satır ve sütun sabit.
• A$1: Yalnız satır sabit.
• $A1: Yalnız sütun sabit.
• A1: Yeniden göreli.

Bir aralıkta da aynı kural geçerlidir; aralığın iki ucunu ayrı ayrı sabitleyebilirsiniz. Başlangıcı sabit, bitişi göreli bir aralık, formül aşağı kopyalandıkça büyüyen bir toplam kurmanızı sağlar:
Bazı dizüstü bilgisayarlarda F4 tuşu için Fn tuşuyla birlikte basmanız gerekebilir.

Kopyalama ve taşıma başvuruları nasıl etkiler?​

Başvuru türü yalnızca formül kopyalanırken (kopyala-yapıştır ya da doldurma tutamacını sürükleme) fark yaratır. Formülü keserek başka yere yapıştırırsanız içindeki başvurular hiçbir türde değişmez. Başvurulan hücreyi kesip taşırsanız da formül yeni adrese işaret etmeye devam eder. Satır ya da sütun eklediğinizde veya sildiğinizde adresler, dolar işareti olsa bile otomatik güncellenir.
Örneğin komisyon oranı D2 hücresindeyse, C2 hücresine şu formülü yazıp aşağı kopyalayabilirsiniz:
Kopyalandığında B2 başvurusu satırla birlikte ilerler, $D$2 ise hep oran hücresinde kalır. Mutlak başvuruyu unutursanız ikinci satırda D3 gibi boş bir hücreye bakılır ve sonuçlar sıfır ya da hatalı çıkar.

1. Sabit oranı mutlak başvuruyla kullanma​

Tabloda her personelin satış tutarı B sütunundadır. Komisyon oranı D2 hücresinde tek bir yerde durur. C2 hücresine oranı mutlak başvuruyla kullanan formül yazılıp C7 hücresine kadar aşağı kopyalanır.
C2 hücresinde 2.550,00, C3 hücresinde 2.334,00 görünür. Formül aşağı kopyalandığında B2 başvurusu B3, B4 diye ilerler; $D$2 ise her satırda oran hücresine bağlı kalır. Oranı D2 hücresinde değiştirirseniz tüm komisyonlar otomatik güncellenir.

2. İskonto tablosunda karma başvuru​

B sütununda liste fiyatları, birinci satırda ise iskonto oranları vardır. C2 hücresine yazılan tek formül hem sağa hem aşağı kopyalanarak her ürün ve oran için indirimli fiyat hesaplanır. Fiyat sütunu ($B) ve oran satırı ($1) karma başvuruyla sabitlenir.
C2 hücresindeki formül $B2*(1-C$1) biçimindedir ve sonucu 807,50 olur. D2 hücresine kopyalandığında oran başvurusu D$1'e kayar, fiyat başvurusu ise $B2 olarak kalır; sonuç 765,00 çıkar. Aşağı kopyaladığınızda satır numarası değişir, oranın satırı (1) sabit kalır. Örneğin E3 hücresi 357,00 sonucunu verir.

3. Büyüyen aralıkla kümülatif toplam ve pay​

Altı aylık satış tablosunda C sütunu o aya kadar olan toplamı, D sütunu her ayın toplam satış içindeki payını gösterir. Kümülatif toplamda aralığın başlangıcı mutlak, bitişi göreli yazılır. Paydaki toplam aralığı ise tamamen mutlaktır.
C2 hücresi yalnızca Ocak ayını toplar ve 120.000,00 verir. Formül aşağı kopyalandıkça aralığın başlangıcı $B$2 olarak sabit kalır, bitişi B3, B4 diye uzar; C7 hücresi altı ayın toplamı olan 760.000,00 değerine ulaşır. D sütununda payda aralığı tamamen mutlak olduğu için her satır aynı toplama bölünür; Haziran ayının payı %20,4 olur.

Sık sorulan sorular​

F4 tuşuna basınca başvuru değişmiyor, neden?
F4, yalnızca hücre düzenleme modundayken (formül yazarken ya da formül çubuğunda) başvuruyu değiştirir. Düzenleme modunda değilseniz son işlemi tekrarlar. Dizüstü bilgisayarlarda Fn tuşuyla birlikte basmayı deneyin.
Başka bir sayfadaki hücreye mutlak başvuru verebilir miyim?
Evet. Sayfa adı başvurunun önüne yazılır ve hücre adresine aynı kurallar uygulanır. Dolar işareti yalnızca sütun ve satır için geçerlidir, sayfa adına uygulanmaz.
Bir aralığın tamamını nasıl sabitlerim?
Aralığın iki ucunu da mutlak yazın; örneğin $B$2:$B$7. Aralık seçiliyken F4 tuşuna basmak da aynı sonucu verir.
Sabit hücreyi dolar işareti kullanmadan başvurmanın yolu var mı?
Hücreye ad verebilirsiniz: Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Tanımla (Formulas > Defined Names > Define Name). Tanımlanan ad, varsayılan olarak mutlak bir başvuruya bağlanır ve formülde adıyla kullanılabilir.

Kullanırken dikkat edin​

• Dolar işaretini yanlış yere koymak: $A1 ile A$1 birbirine çok benzer. Hangisinin sütunu, hangisinin satırı sabitlediğini kontrol etmek için formülü bir yöne kopyalayıp başvuruların nasıl kaydığına bakın. Hatalı sonuç genellikle sabit olması gereken parçanın kayması ya da kaymaması gereken parçanın sabit kalmasıyla ortaya çıkar.
• Kesip yapıştırma kopyalamadan farklıdır: Formülü kesip başka bir hücreye yapıştırdığınızda başvurular değişmez. Başvuruların kaymasını istiyorsanız kopyalayıp yapıştırın ya da doldurma tutamacını sürükleyin.
• Sabit değerleri formülün içine gömmeyin: Oran, kur ya da katsayı gibi değerleri formüle doğrudan yazmak yerine ayrı bir hücrede tutup mutlak başvuruyla kullanın. Değer değiştiğinde yalnız bir hücreyi güncellemeniz yeterli olur. Bu hücreye ad vermek formülü de daha okunaklı yapar.
• Adlar ve Excel tabloları: Tanımlı adlar varsayılan olarak mutlak başvuru gibi davranır. Adları Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager) bölümünden denetleyebilirsiniz. Verinizi tabloya dönüştürdüğünüzde ise sütunlara adıyla başvuran yapılandırılmış başvurular kullanılır; bu durumda dolar işaretine gerek kalmaz.
• İlgili konular: Başvuru türleriyle birlikte sıkça kullanılan işlevler ve özellikler: TOPLA, ÇOKETOPLA, DÜŞEYARA, EĞER ve DOLAYLI işlevleri; doldurma tutamacı, Ad Tanımla ve Ad Yöneticisi özellikleri.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.