BASIKLIK

BASIKLIK (KURT), bir sayı listesinin veya dizisinin basıklığını (kurtosis) verir. Verinin ne kadarının dağılımın kuyruklarında toplandığını ve dağılımın normal dağılıma göre ne kadar sivri ya da yassı olduğunu gösterir. Uç değerlerin etkisini ve veri dağılımının biçimini değerlendirmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev, hesaplama için en az dört sayısal veri noktası bekler. Veriler tek bir aralıkta olabileceği gibi birden çok bağımsız değişkene de bölünebilir.

1. Temel kullanım ve dağılım biçimi​

Her satırda dört değerlik ayrı bir veri kümesi var. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1,50, -1,20, -6,00 ve 4,00 olur. Pozitif basıklık, dağılımın normal dağılıma göre daha sivri olduğunu ve kuyruklarında daha çok veri bulunduğunu gösterir. Negatif basıklık ise dağılımın daha yassı olduğunu anlatır. Dördüncü satırda üç değer birbirine eşit, tek değer uzakta olduğu için uç değerin etkisi basıklığı belirgin biçimde yükseltir.

2. Birden çok aralığı birlikte kullanma​

İki haftanın satış adetleri ayrı sütunlarda duruyor. İki aralığı sayı1 ve sayı2 olarak verip tek bir veri kümesi gibi değerlendirmek için C2 hücresine aşağıdaki formülü yazın:
Sonuç -0,152 olur. İki aralık ayrı ayrı değil, toplam on değerden oluşan tek bir veri kümesi olarak işlenir. Sonucun sıfıra yakın ve negatif olması, dağılımın normal dağılıma göre biraz daha yassı olduğunu gösterir.

3. Standart sapma sıfır olduğunda​

Aşağıdaki tabloda dört ölçümden oluşan kümeler var. Bazılarında tüm değerler aynı. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI/0!, #SAYI/0!, 4,00, 1,50 ve #SAYI/0! olur. Tüm değerler birbirine eşit olduğunda örneklemin standart sapması sıfır olur ve işlev #SAYI/0! hatası verir. Değerlerden en az biri farklı olduğunda standart sapma sıfırdan büyük olur ve basıklık hesaplanabilir.

4. Boş, metin ve mantıksal değerler​

Aralıktaki boş hücreler, metinler ve mantıksal değerler hesaba katılmaz, ancak sıfır değeri katılır. Dört hücrelik aralıkta bu farkı görmek için E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla -1,20, #SAYI/0!, #SAYI/0! ve #SAYI/0! olur. İlk satırdaki sıfır sayı olarak hesaba katıldığı için dört veri noktası vardır ve basıklık hesaplanır. Diğer satırlarda boş hücre, metin ve mantıksal değer yok sayılır; geriye üç sayı kaldığından işlev #SAYI/0! hatası verir.

Kullanırken dikkat edin​

• Bağımsız değişkenler: sayı1, sayı2 ve sonraki bağımsız değişkenler sayı, dizi, hücre başvurusu veya sayı içeren adlandırılmış aralık olabilir. En fazla 255 bağımsız değişken verebilirsiniz. Yalnızca sayı1 zorunludur; verilerin tamamını tek bir aralıkta vermek çoğu zaman yeterlidir.
• Yok sayılan değerler: Bir dizi veya başvuru bağımsız değişkeni metin, mantıksal değer ya da boş hücre içeriyorsa bu değerler yok sayılır. Değeri sıfır olan hücreler ise hesaba katılır.
• Hata koşulları: Veri noktası sayısı dörtten azsa işlev #SAYI/0! hatası verir. Örneklemin standart sapması sıfırsa, yani tüm değerler birbirine eşitse yine #SAYI/0! hatası verilir.
• Sonucun yorumu: Bir olasılık dağılımının basıklığı, verinin ne kadarının kuyruklarda yer aldığını gösterir. İşlev, dağılımın normal dağılıma göre göreli sivriliğini veya yassılığını belirler. Pozitif değer daha sivri, negatif değer daha yassı bir dağılıma işaret eder.
• İlgili işlevler: ÇARPIKLIK işlevi, aynı örneklemden dağılımın çarpıklığını verir; basıklıkla birlikte dağılımın biçimini tamamlayıcı biçimde anlatır. STDSAPMA.S işlevi, örneklemin standart sapmasını hesaplar; standart sapmanın sıfır olduğu durumlarda BASIKLIK hesaplanamaz.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.