D_İÇ_VERİM_ORANI

D_İÇ_VERİM_ORANI (MIRR), düzenli aralıklarla gerçekleşen eşit olmayan nakit akışları için değiştirilmiş iç verim oranını verir. Hesapta yatırım için ödenen paranın finansman maliyeti ile elde edilen paraların yeniden yatırıldığı oran ayrı ayrı dikkate alınır. Bu nedenle bir projenin ya da yatırımın dönem başına getirisini, borçlanma maliyeti ve yeniden yatırım varsayımıyla birlikte değerlendirmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Üç parametre de zorunludur. İşlev, değerler içindeki sıraya göre nakit akışlarını dönem dönem yorumlar; bu yüzden akışları zaman sırasıyla ve boşluksuz yazın. Oranları yüzde olarak (ör. 10%), ondalık sayı olarak ya da bir hücre başvurusu olarak verebilirsiniz.

1. Temel kullanım: üç yıllık yatırım​

Her satırda başlangıçta yapılan yatırımı (negatif) ve sonraki üç yılın gelirlerini (pozitif) içeren üç ayrı proje var. Finansman maliyeti yüzde 10, yeniden yatırım oranı yüzde 12 alınır. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 15,39%, 9,03% ve 11,46% olur. Her satırda ilk değer yapılan yatırımı gösterdiği için negatiftir, sonraki değerler elde edilen gelirdir. İşlev gelirleri yeniden yatırım oranıyla dönem sonuna taşır, yatırımı ise finansman oranıyla başlangıca indirir ve bu ikisinden dönem başına getiriyi bulur. Aynı formül her satırda kendi nakit akışı aralığını kullanır.

2. Yeniden yatırım oranının etkisi​

Aynı nakit akışları için yeniden yatırım oranı değiştikçe sonucun nasıl değiştiğini görelim. D sütunundaki oran formülde yeniden_yatırım_oranı olarak kullanılır. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 19,58%, 21,33%, 23,29% ve 41,42% olur. Nakit akışları dört satırda da aynıdır; yalnızca yeniden yatırım oranı değişir ve oran arttıkça getiri de artar. Yüzde 100'lük oran gerçekçi olmasa da yeniden yatırım oranının sonucu nasıl etkilediğini açıkça gösterir. Bu örnekte yalnızca ilk akış negatif olduğundan finans_oranı sonucu değiştirmez.

3. Finansman maliyetinin etkisi​

Bu kez yatırım iki yıla yayılmıştır: ilk iki akış negatif, son akış pozitiftir. D sütunundaki finansman oranı değiştikçe getiriyi izleyelim. Oranlar 5%, 10% gibi yüzde olarak ya da 0,05, 0,1 gibi ondalık sayı olarak yazılabilir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 14,17%, 14,89% ve 15,56% olur. Negatif akışlar finans_oranı ile başlangıca indirildiği için ikinci yılda yapılan ödeme, finansman oranı yükseldikçe başlangıç değeri daha küçük hesaplanır. Bu örnekte yalnızca son akış pozitif olduğundan yeniden yatırılacak bir gelir yoktur ve yeniden_yatırım_oranı sonucu değiştirmez.

4. Hata durumu ve sıfır akışlar​

Değerler aralığında hem pozitif hem negatif en az bir değer bulunmalıdır. Aşağıdaki tabloda yalnızca pozitif, yalnızca negatif, normal ve ara dönemleri sıfır olan dört ayrı durum var. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI/0!, -100%, 18,04% ve 14,47% olur. İlk satırda değerler yalnızca pozitif olduğu için işlev getiriyi hesaplayamaz ve #SAYI/0! hatası verir. İkinci satırda değerlerin tamamı negatif olduğu halde işlev hata vermez; yine de hiç gelir içermeyen bir dizide bu sonuç anlamlı bir getiri göstermez. Yalnızca gelirleri olan bir dizide hangi yıllık oranı elde ettiğinizi bulmak için yatırım tutarını da negatif bir akış olarak eklemelisiniz. Son satırda sıfır içeren hücreler de dönem olarak sayılır; bu nedenle iki sıfır yıl geçen süreyi uzatır ve sonucu etkiler.

Kullanırken dikkat edin​

• Nakit akışlarının işareti: değerler içinde yapacağınız her ödeme negatif sayı, alacağınız her gelir pozitif sayı olarak yazılır. İşlev, ödemeleri finans_oranı ile, gelirleri yeniden_yatırım_oranı ile değerlendirir.
• değerler için kurallar: değerler en az bir pozitif ve en az bir negatif değer içermelidir; yalnız pozitif değerlerden oluşan akışta işlev #SAYI/0! hatası verir, yalnız negatif değerlerden oluşan akışta ise anlamlı bir getiri yerine -%100 döndürür. Aralık ya da dizi içinde metin, mantıksal değer veya boş hücre varsa bu değerler yok sayılır; sıfır içeren hücreler ise hesaba katılır. İşlev nakit akışlarının sırasını değerler içindeki sıraya göre yorumlar, bu yüzden akışları zaman sırasıyla yazın.
• finans_oranı ve yeniden_yatırım_oranı: finans_oranı yatırım için kullanılan paranın maliyetini, yani borçlanma faizini; yeniden_yatırım_oranı elde edilen gelirlerin yeniden değerlendirildiği oranı gösterir. İkisi de zorunludur ve yüzde (ör. 10%), ondalık sayı (ör. 0,1) ya da hücre başvurusu olarak verilebilir. Oranları nakit akışlarının dönem uzunluğuyla uyumlu seçin; yıllık akışlarda yıllık oran kullanın.
• Dönem varsayımı: İşlev tüm ödemelerin her dönemin sonunda yapıldığını varsayar. İlk nakit akışı başlangıç anında gerçekleşmiş sayılır; sonraki akışlar her dönem sonunda oluşur. İşlev ayrıca borçlanılan paranın maliyetini hesaba katar ve elde edilen akışların yeniden yatırıldığını varsayar.
• İlgili işlevler: Eşit tutarlı ve düzenli nakit akışlarında dönem başına faiz oranını bulmak için ORAN işlevi kullanılır. Düzenli aralıklı ve eşit olmayan akışlarda, yeniden yatırımın aynı oranda yapıldığı varsayımıyla (örtük yeniden yatırım oranı) getiri için İÇ_VERİM_ORANI tercih edilir. Düzensiz tarihli akışlarda aynı yaklaşım için AİÇVERİMORANI kullanılır. Visual Basic tarafında eşdeğer işlev MIRR adını taşır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.