FileSystemObject

Nesneyi oluşturma​

Dim fso As Object
Set fso = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")

Dim fso As New Scripting.FileSystemObject

Önemli özellikler​

• Drives: Bilgisayardaki tüm sürücülerin Drive nesne koleksiyonudur. Her Drive nesnesinde DriveLetter, IsReady, TotalSize, FreeSpace ve DriveType özellikleri bulunur.
• Folder nesnesi (GetFolder ile alınır): Name, Path, Size, DateCreated, DateLastModified, ParentFolder, Files (dosya koleksiyonu) ve SubFolders (alt klasör koleksiyonu).
• File nesnesi (GetFile ile alınır): Name, Path, Size (bayt), Type, DateCreated, DateLastModified, Attributes ve ParentFolder.

Önemli yöntemler​

• FileExists(FileSpec): Dosya varsa True döndürür.
• FolderExists(FolderSpec): Klasör varsa True döndürür.
• DriveExists(DriveSpec): Sürücü varsa True döndürür.

• GetFileName(Path): Yolun son bileşenini, yani dosya adını uzantısıyla verir.
• GetBaseName(Path): Uzantısız adı verir.
• GetExtensionName(Path): Uzantıyı noktasız verir.
• GetParentFolderName(Path): Üst klasörün yolunu verir.
• BuildPath(Path, Name): Gerekirse ters eğik çizgi ekleyerek iki parçayı birleştirir.
• GetAbsolutePathName(PathSpec): Göreli yolu tam yola çevirir.

• CreateFolder(Path): Klasör oluşturur; klasör zaten varsa hata verir.
• CopyFile(Source, Destination, [OverWriteFiles]): Dosya kopyalar; OverWriteFiles isteğe bağlıdır, varsayılanı True'dur. Kaynakta joker karakter (*, ?) kullanılabilir.
• CopyFolder(Source, Destination, [OverWriteFiles]): Klasörü alt öğeleriyle kopyalar.
• MoveFile(Source, Destination) ve MoveFolder(Source, Destination): Taşır.
• DeleteFile(FileSpec, [Force]): Dosyayı siler; Force isteğe bağlıdır, varsayılanı False'tur ve salt okunur dosyalar silinmez.
• DeleteFolder(FolderSpec, [Force]): Klasörü içindekilerle birlikte siler.

Metin dosyası okuma, yazma ve sabitler​

• CreateTextFile(FileName, [Overwrite], [Unicode]): Yeni metin dosyası oluşturur. Overwrite isteğe bağlıdır, varsayılanı True; Unicode isteğe bağlıdır, varsayılanı False'tur (Türkçe karakter için True verin).
• OpenTextFile(FileName, [IOMode], [Create], [Format]): Var olan dosyayı açar. IOMode için 1 okuma (ForReading), 2 yazma (ForWriting), 8 sona ekleme (ForAppending) değerleri kullanılır; varsayılan 1'dir. Create True ise dosya yoksa oluşturulur (varsayılan False). Format için 0 ASCII, -1 Unicode, -2 sistem varsayılanıdır; varsayılan 0'dır.

Dim ts As Object
Set ts = fso.OpenTextFile("C:\Raporlar\gunluk.txt", 8, True)
ts.WriteLine "Kayıt: " & Format(Now, "dd.mm.yyyy hh:mm")
ts.Close

1. Dosya mı klasör mü kontrolü​

Option Explicit

' Satırlardaki yolların dosya mı klasör mü olduğunu denetler
Sub DosyaKontrol()
    Dim fso As Object, ws As Worksheet
    Dim i As Long, son As Long, yol As String

    ' Geç bağlama ile FileSystemObject oluştur
    Set fso = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row

    For i = 2 To son
        yol = ws.Cells(i, 1).Value
        If fso.FileExists(yol) Then
            ws.Cells(i, 2).Value = "Dosya"
            ws.Cells(i, 3).Value = fso.GetBaseName(yol)
            ws.Cells(i, 4).Value = fso.GetExtensionName(yol)
        ElseIf fso.FolderExists(yol) Then
            ws.Cells(i, 2).Value = "Klasör"
            ws.Cells(i, 3).Value = fso.GetBaseName(yol)
        Else
            ws.Cells(i, 2).Value = "Bulunamadı"
        End If
    Next i

    Set fso = Nothing
End Sub

2. Klasördeki dosyaları listeleme​

Option Explicit

' A2 hücresindeki klasörün dosyalarını listeler
Sub KlasorListele()
    Dim fso As Object, kl As Object, dsy As Object
    Dim ws As Worksheet, satir As Long, yol As String

    Set ws = ActiveSheet
    yol = ws.Range("A2").Value
    Set fso = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")

    ' Klasör yoksa hata vermeden çık
    If Not fso.FolderExists(yol) Then
        MsgBox "Klasör bulunamadı: " & yol, vbExclamation
        Exit Sub
    End If

    Set kl = fso.GetFolder(yol)
    satir = 2

    ' Klasördeki her dosya için bilgileri yaz
    For Each dsy In kl.Files
        ws.Cells(satir, 2).Value = dsy.Name
        ws.Cells(satir, 3).Value = fso.GetExtensionName(dsy.Path)
        ws.Cells(satir, 4).Value = Round(dsy.Size / 1024, 1)
        ws.Cells(satir, 5).Value = dsy.DateLastModified
        satir = satir + 1
    Next dsy

    ws.Range("E2:E" & satir).NumberFormat = "dd.mm.yyyy hh:mm"
    Set fso = Nothing
End Sub

3. FileSystemObject olmadan yol ayrıştırma​

Option Explicit

' Tam yoldan dosya adı, uzantı ve klasörü ayırır (FSO kullanmadan)
Sub YolParcala()
    Dim ws As Worksheet
    Dim i As Long, son As Long
    Dim yol As String, ad As String
    Dim k As Long, n As Long

    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row

    For i = 2 To son
        yol = ws.Cells(i, 1).Value

        ' Son ters eğik çizginin konumu
        k = InStrRev(yol, "\")
        If k > 0 Then
            ad = Mid(yol, k + 1)
            ws.Cells(i, 4).Value = Left(yol, k - 1)
        Else
            ad = yol
        End If
        ws.Cells(i, 2).Value = ad

        ' Son noktadan sonrası uzantıdır
        n = InStrRev(ad, ".")
        If n > 0 Then ws.Cells(i, 3).Value = Mid(ad, n + 1)
    Next i
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• CreateObject ve güvenlik yazılımları: Bazı kurumsal bilgisayarlarda virüs koruma yazılımları ya da grup ilkeleri Scripting kitaplığını engelleyebilir. Bu durumda CreateObject satırında "ActiveX bileşeni nesne oluşturamıyor" (429) hatası alırsınız. Böyle bir ortamda Dir, MkDir, FileCopy ve Kill gibi yerleşik VBA deyimlerine dönmeniz gerekebilir.
• Windows'a özgüdür: FileSystemObject yalnızca Windows'taki Excel'de çalışır. Mac için Excel'de Scripting kitaplığı bulunmadığından aynı kod çalışmaz; taşınabilir bir çözüm gerekiyorsa yerleşik VBA işlevlerini kullanın.
• Silme işlemi geri alınamaz: DeleteFile ve DeleteFolder dosyaları Geri Dönüşüm Kutusu'na göndermez, kalıcı olarak siler; Excel'deki Geri Al da bu işlemi kurtarmaz. Silmeden önce FileExists ya da FolderExists ile denetim yapın, joker karakterli yolları (örneğin *.tmp) dikkatle deneyin ve mümkünse önce test klasöründe çalıştırın.
• Var olan klasörü yeniden oluşturmayın: CreateFolder, klasör zaten varsa "Dosya zaten var" (58) hatası verir. Önce FolderExists ile denetleyin. Ayrıca CreateFolder tek seferde yalnızca bir düzey oluşturur; C:\Raporlar\2024\Ocak yolunda üst klasörler yoksa hata alırsınız, her düzeyi sırayla oluşturmanız gerekir.
• Türkçe karakter ve kodlama: CreateTextFile ve OpenTextFile varsayılan olarak ASCII kullanır; Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) bozulabilir. Unicode bağımsız değişkenini True ya da Format değerini -1 yapın. UTF-8 kodlu dosyalar için FileSystemObject yetersiz kalır; bu durumda ADODB.Stream kullanılır.
• TextStream kapatılmalıdır: OpenTextFile ya da CreateTextFile ile açtığınız dosyayı işiniz bitince Close ile kapatın. Kapatılmayan dosya başka programlarca kullanımda görünür, yazılan veriler eksik kalabilir ve sonraki çalıştırmada "Erişim reddedildi" (70) hatası oluşabilir.
• İlgili konular:
  • Dir işlevi: FileSystemObject'siz dosya ve klasör arama.
  • CreateObject işlevi: Geç bağlama ile nesne oluşturma.
  • MkDir, RmDir, Kill, FileCopy, Name deyimleri: Yerleşik klasör ve dosya işlemleri.
  • Open, Print #, Line Input # deyimleri: Metin dosyası okuma ve yazma.
  • Application.GetOpenFilename ve FileDialog: Kullanıcıdan dosya ya da klasör seçtirme.
  • Workbooks.Open ve SaveAs yöntemleri: Excel çalışma kitabı açma ve kaydetme.
  • ThisWorkbook.Path özelliği: Çalışma kitabının bulunduğu klasör.
  • For Each...Next deyimi: Files ve SubFolders koleksiyonlarını dolaşma.
  • InStrRev, Left, Mid işlevleri: Yol metinlerini elle ayrıştırma.