İNDİRİM

İNDİRİM (DISC), vadeye kadar elde tutulan bir menkul kıymetin iskonto oranını (indirim oranını) verir. Düzenleme tarihindeki fiyat ile vadedeki itfa değeri arasındaki farkı yıllık oran olarak ifade eder. Tahvil ve bono gibi iskontolu değerlerin getirisini karşılaştırmak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Düzenleme ve vade tarihlerini doğrudan metin olarak yazmak yerine tarih içeren hücrelerle ya da TARİH işleviyle verin; metin olarak yazılan tarihler bölgesel ayarlara bağlı olduğundan hata üretebilir. Sonuç ondalık bir orandır; yüzde olarak görmek için hücreyi yüzde biçimine çevirin.

1. Fiyat ve itfa değerinden iskonto oranı​

Dört menkul kıymetin düzenleme ve vade tarihleri ile fiyat ve itfa değerleri verilmiştir. Gün sayım temeli 0 (30/360) olarak seçilmiştir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 6,00%, 4,00%, 10,00% ve 8,00% olur. İlk satırda 97 liraya alınıp 100 liraya itfa edilen kıymetin 180 günlük (30/360) getirisi yıllığa çevrilir: (100 − 97) / 100 × 360 / 180 = 0,06. Vade kısaldıkça aynı fiyat farkı daha yüksek bir yıllık orana karşılık gelir; bu yüzden üç aylık vadede 1 liralık fark, iki katı vadedeki 2 liralık farkla aynı oranı verir.

2. Gün sayım temelinin etkisi​

Aynı menkul kıymet için beş farklı temel değeri karşılaştırılır. Düzenleme 1 Şubat 2025, vade 1 Ağustos 2025, fiyat 97 ve itfa 100 olarak formülün içine sabit yazılmıştır. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 6,00%, 6,05%, 5,97%, 6,05% ve 6,00% olur. Temel 0 ve 4 iki tarih arasını 180 gün (ayları 30 gün) sayar. Temel 1, 2 ve 3 ise takvimdeki gerçek gün sayısını (181 gün) kullanır; yıl uzunluğu temel 2 için 360, temel 3 için 365 gündür. Bu 2025 örneğinde gerçek/gerçek temeli de 365 günlük yıl kullandığından 1 ve 3 numaralı temeller aynı sonucu verir.

3. Geçersiz girdilerde hata​

Geçerli bir satırın yanında hatalı girdiler denenir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın; temel atlandığı için 0 kullanılır:
Sonuçlar sırasıyla 10,00%, #SAYI!, #SAYI!, #SAYI! ve #DEĞER! olur. İlk satır geçerli olduğundan oran hesaplanır. İkinci satırda düzenleme tarihi vadeden sonra olduğu için #SAYI! döner; düzenleme tarihi vadeye eşit veya ondan büyük olmamalıdır. Üçüncü satırda fiyat, dördüncü satırda itfa değeri sıfır olduğundan yine #SAYI! alınır. Son satırda düzenleme tarihi olarak tarihe dönüştürülemeyen bir metin bulunduğu için #DEĞER! hatası görülür.

4. Temel değerinin atlanması ve ondalık girilmesi​

Düzenleme 1 Şubat 2025, vade 1 Ağustos 2025, fiyat 97 ve itfa 100 olarak sabit tutulur; yalnız A sütunundaki temel değeri değişir. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 6,00%, 5,97%, #SAYI! ve #SAYI! olur. Boş bırakılan temel 0 kabul edildiğinden 30/360 (ABD) yöntemiyle hesaplanır. 2,9 gibi tam sayı olmayan bir temel tam kısmına indirilir ve 2 olarak işlenir, yani gerçek/360 kullanılır. Temel 0 ile 4 aralığının dışında kaldığında, yani 5 ya da -1 girildiğinde sonuç #SAYI! olur.

Kullanırken dikkat edin​

• düzenleme ve vade: düzenleme, alıcının menkul kıymeti (örneğin bir tahvili) satın aldığı tarihtir; vade ise menkul kıymetin sona erdiği tarihtir. Tarihler tırnak içinde metin olarak ya da seri numarası olarak girilebilir; ancak güvenilir sonuç için tarih içeren hücre veya TARİH işlevi kullanın. Tarih tam sayı değilse kesirli kısmı atılır. düzenleme veya vade geçerli bir tarih değilse ya da düzenleme değeri vade değerine eşit veya ondan büyükse işlev #SAYI! hatası verir.
• fiyat ve itfa: fiyat ve itfa değerleri 100 nominal değer başına verilir. fiyat sıfır veya negatifse, itfa sıfır veya negatifse sonuç #SAYI! olur. Sonuç genellikle iskonto oranı olarak adlandırılan yıllık orandır.
• temel: temel, gün sayım yöntemini belirler: 0 = 30/360 (ABD, varsayılan), 1 = Gerçek/Gerçek, 2 = Gerçek/360, 3 = Gerçek/365, 4 = 30/360 (Avrupa). temel atlanır ya da boş bırakılırsa 0 kullanılır. Tam sayı değilse tam kısmına indirilir. 0'dan küçük veya 4'ten büyükse #SAYI! hatası döner.
• Hesaplama: İNDİRİM = (itfa − fiyat) / itfa × B / DSM. Burada B bir yıldaki gün sayısıdır: temel 0, 2 ve 4 için 360, temel 3 için 365, temel 1 için ilgili yılların gerçek uzunluğudur (365 veya 366 gün). DSM ise düzenleme ile vade arasındaki gün sayısıdır: temel 0 ve 4'te her ay 30 gün sayılır (iki yöntem yalnız ay sonu kurallarında ayrılır), temel 1, 2 ve 3'te takvimdeki gerçek gün sayısı alınır.
• Metin olarak girilen tarihler: Tarihi metin olarak yazdığınızda Excel bunu bilgisayarınızın bölgesel tarih biçimine göre çözmeye çalışır. Biçim uyuşmazsa ya da metin tarihe çevrilemiyorsa sonuç #DEĞER! olabilir; bu nedenle TARİH işlevini veya gerçek tarih içeren hücreleri tercih edin.
• İlgili işlevler: YATIRIMORANI, tam yatırılan bir menkul kıymetin faiz oranını hesaplamak için İNDİRİM'e benzer biçimde kullanılır; getiriyi yatırılan tutara göre ölçmek istediğinizde tercih edin. FİYATİND, iskontolu bir menkul kıymetin iskonto oranından 100 nominal değer başına fiyatı bulmak için İNDİRİM'in tersi yönünde kullanılır. TARİH, düzenleme ve vade tarihlerini güvenli biçimde formülün içinde oluşturmak için kullanılır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.