STDSAPMAS

STDSAPMAS (STDEVP), verilen sayıları tüm anakütle kabul ederek standart sapmayı verir. Değerlerin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını, yani yayılımını ölçmek için kullanılır. İşlev yalnızca eski sürümlerle uyumluluk için korunur; yeni çalışmalarda STDSAPMA.P tercih edilir.

Söz dizimi ve parametre​

Değerleri tek tek bağımsız değişken olarak yazabilir ya da tek bir aralık veya dizi verebilirsiniz. Bu işlev uyumluluk içindir; yeni çalışma kitaplarında STDSAPMA.P kullanmanız önerilir.

1. Temel kullanım ve ayrı bağımsız değişkenler​

Her satırdaki dört ölçümün anakütle standart sapmasını hesaplayalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 11,180, 0,000, 2,236 ve 111,803 olur. İlk satırda ortalama 25'tir; sapmaların kareleri toplamı 500 olur ve √(500 / 4) = √125 ≈ 11,18 bulunur. Aynı sayıları hücre yerine doğrudan formüle de yazabilirsiniz:
Bu formül ilk satırdaki sonuçla aynı değeri verir. Dört sayı birbirine eşitse hiç dağılım yoktur ve sonuç 0 olur. Son satırdaki sayılar ilk satırın on katı olduğundan sapma da on kat büyür.

2. Aralık başvurusu ile aylık satış dalgalanması​

Şehirlerin üç aylık satışlarının ne kadar dalgalandığını görelim. A sütunundaki şehir adları metindir; bu nedenle formül yalnızca B:D aralığını kullanır. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 24,49, 0,00, 40,82 ve 16,33 olur. Ankara'da üç ayın satışı aynı olduğundan sapma 0'dır. İzmir'de aylar arasındaki fark en büyük olduğundan en yüksek sapma bu satırda çıkar. Standart sapma, değerlerle aynı birimde ifade edilir; bu nedenle satış tutarlarıyla doğrudan karşılaştırılabilir.

3. Metin ve mantıksal değerlerin yok sayılması​

Bazı öğrencilerin sınavlara girmediğini ve notlarının yerine metin yazıldığını düşünelim. Bir hücreye mantıksal değer de yazılmış olsun. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 8,16, 10,00, 5,00 ve 0,00 olur. Mehmet satırında metin, Zeynep satırında mantıksal değer yok sayılır; yalnızca kalan iki sayı hesaba girer ve bölen 2 olur. Can satırında tek bir sayı kaldığından sapma 0'dır. Metin ve mantıksal değerleri de hesaba katmak isterseniz STDSAPMASA işlevini kullanın.

4. Hiç sayı bulunmayan aralık​

Depo sıcaklık ölçümlerinde bazı depolarda hiç sayısal ölçüm yoktur. Biri yalnız metin, biri tamamen boş hücre içerir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2,45, #SAYI/0!, #SAYI/0! ve 2,83 olur. Güney ve Doğu satırlarında aralıkta hesaba girecek sayı kalmadığından #SAYI/0! hatası alınır; metin yok sayılır, boş hücreler de sayı sayılmaz. Bu hatayı kullanıcıya göstermek istemiyorsanız formülü EĞERHATA işleviyle sarmalayabilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Uyumluluk: STDSAPMA.P (STDEV.P) işlevi Excel 2010 ile bu işlevin yerine eklenmiştir. STDSAPMAS yalnızca eski çalışma kitaplarıyla geriye dönük uyumluluk için bulunur ve yeni çalışmalarda kullanılmamalıdır.
• sayı1 ve sayı2 parametreleri: Bağımsız değişkenleri virgülle ya da noktalı virgülle ayrılmış ayrı değerler olarak yazabileceğiniz gibi, tek bir dizi ya da dizi başvurusu da verebilirsiniz. En fazla 255 bağımsız değişken kullanılabilir. Yalnızca sayı1 zorunludur; sayı2 ve sonrakiler isteğe bağlıdır.
• Yok sayılan değerler: Bağımsız değişkenlerde metin ya da mantıksal değer varsa bunlar yok sayılır. Yok sayılan değerler hem ortalamayı hem de bölen sayısını etkilemez. Bunları da hesaba katmak için STDSAPMASA kullanılır.
• Hesaplama: STDSAPMAS = √(Σ(x − ortalama)² / n). Burada x, hesaba giren her bir sayıdır; ortalama bu sayıların aritmetik ortalamasıdır; n ise hesaba giren sayıların adedidir. İşlev anakütlenin tamamını ele aldığı için sapmaların kareleri toplamını n değerine böler (yanlı yöntem); örneklem işlevlerinde kullanılan n − 1 bölenini kullanmaz. Dört sayılık 10, 20, 30, 40 kümesinde ortalama 25, kareler toplamı 500 ve sonuç √(500 / 4) olur.
• Hata durumları: Bağımsız değişkenlerde hesaba girecek hiç sayı kalmazsa #SAYI/0! hatası alınır. Başvurulan bir hücre hata değeri içeriyorsa aynı hata sonuca yansır. Yalnızca tek sayı kalırsa anakütle sapması 0 olur.
• Standart sapmanın anlamı: Standart sapma, değerlerin ortalamadan ne kadar yayıldığının ölçüsüdür. Değerlerle aynı birimdedir; küçük sapma değerlerin ortalamaya yakın, büyük sapma ise geniş bir aralığa dağıldığını gösterir.
• İlgili işlevler: STDSAPMA.P: Aynı hesabı yapan güncel işlevdir; yeni çalışmalarda STDSAPMAS yerine tercih edin. STDSAPMA.S: Verilerin tüm anakütle değil bir örneklem olduğu durumlarda kullanılır. STDSAPMAA: Örneklem için metin ve mantıksal değerleri de hesaba katar. STDSAPMASA: Anakütle için metin ve mantıksal değerleri de hesaba katar. EĞERHATA: Hiç sayı bulunmayan aralıklarda ortaya çıkan hatayı yönetmek için kullanılır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.