T.TERS.2K

T.TERS.2K (T.INV.2T), Student t dağılımı için iki kuyruklu ters değeri verir. Verilen iki kuyruklu olasılığa ve serbestlik derecesine karşılık gelen pozitif t değerini hesaplar. Hipotez testlerinde ve güven aralıklarında kritik değeri bulmak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Olasılık iki kuyruğun toplamıdır; yüzde 5 anlamlılık düzeyi için 0,05 yazın. İşlev yalnızca pozitif kritik değeri verir; negatif sınır gerekiyorsa sonucun işaretini değiştirmeniz yeterlidir.

1. Temel kullanım: kritik t değeri​

A sütununda iki kuyruklu olasılık, B sütununda serbestlik derecesi bulunsun. C sütununda her satırın kritik t değerini hesaplayalım. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1,960, 2,000, 2,228 ve 1,812 olur. İlk satırdaki değer, 60 serbestlik derecesinde iki kuyruklu olasılığın yaklaşık 0,0546 olduğu noktadır. Aynı olasılıkta serbestlik derecesi azaldığında kritik değer büyür; olasılık büyüdüğünde ise kritik değer küçülür.

2. Anlamlılık düzeyinin kritik değere etkisi​

Serbestlik derecesi 20 ile sabit kalırken anlamlılık düzeyi değiştikçe kritik değerin nasıl değiştiğini görelim. Olasılık B sütunundadır; serbestlik derecesi formülün içine sabit yazılmıştır. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1,725, 2,086 ve 2,845 olur. Anlamlılık düzeyi küçüldükçe iki kuyruktaki toplam olasılık azalır ve ret bölgesi dışarı kayar. Bu nedenle daha katı bir test daha büyük bir kritik değer gerektirir.

3. Örnek büyüklüğü ve serbestlik derecesi​

Her şubede ölçülen gözlem sayısından serbestlik derecesini bulup yüzde 5 anlamlılık düzeyi için kritik değeri hesaplayalım. C2 hücresine gözlem sayısından bir eksiğini veren formülü yazın:
D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp ikisini de aşağı kopyalayın:
Kritik değerler sırasıyla 2,228, 2,042, 2,000 ve 1,980 olur. Örnek büyüdükçe serbestlik derecesi artar ve t dağılımı normal dağılıma yaklaşır. Bu yüzden kritik değer giderek 1,96 sınırına yakınsar.

4. Geçersiz ve sınır girdiler​

Geçersiz girdilerin nasıl sonuç verdiğini görmek için farklı olasılık ve serbestlik derecesi değerlerini deneyelim. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2,228, #SAYI!, #SAYI!, -0,699812061 ve #DEĞER! olur. İlk satırda serbestlik derecesi 10,9 tam sayıya yuvarlanmadan kesilir ve 10 olarak işlenir. Serbestlik derecesi 1'den küçükse ya da olasılık 0 veya 0'dan küçükse #SAYI! hatası alırsınız. Olasılık 1'den büyük olduğunda ise dördüncü satırda görüldüğü gibi hata yerine anlamsız bir negatif sayı döner; bu nedenle olasılığın 0 ile 1 arasında olduğunu önceden denetleyin. Sayısal olmayan bir girdi ise #DEĞER! hatası verir.

Kullanırken dikkat edin​

• olasılık: olasılık, t dağılımının iki kuyruğunun toplam olasılığıdır. Örneğin 0,05 değeri her kuyruğa 0,025 düşer. Değer 0 veya 0'dan küçükse #SAYI! hatası oluşur. 1'den büyük bir değer ise hata vermeyebilir ve anlamsız bir negatif sayı döndürebilir; bu nedenle değerin 0 ile 1 arasında kalmasını kendiniz denetleyin.
• serbestlik_der: serbestlik_der, dağılımın serbestlik derecesi sayısıdır. Tam sayı olmayan bir değer ondalık kısmı atılarak tam sayıya çevrilir. Değer 1'den küçükse #SAYI! hatası oluşur.
• Hata koşulları: Parametrelerden biri sayısal değilse #DEĞER! hatası oluşur. Olasılık 0 veya 0'dan küçükse ya da serbestlik derecesi 1'den küçükse #SAYI! hatası oluşur. Olasılık 1'den büyükse hata yerine anlamsız bir sayı dönebilir.
• Kritik değer: İşlevin döndürdüğü rastgele değişken değeri çoğunlukla kritik değer olarak adlandırılır. t dağılımı sürekli bir dağılımdır ve sonuç, iki kuyruklu testin pozitif sınırıdır; negatif sınır aynı sayının eksi işaretlisidir.
• Sürüm ve uyumluluk: İşlev Excel 2010 ile eklenmiştir ve eski TTERS işlevinin yerini alır. Eski çalışma kitaplarıyla uyumluluk için TTERS kullanılmaya devam edebilir.
• İlgili işlevler:
  • T.TERS: t dağılımının sol kuyruklu ters değerini verir; tek yönlü testlerde bunu tercih edin.
  • T.DAĞ: t dağılımının sol kuyruklu olasılık değerini verir; kritik değerden olasılığa geçmek istediğinizde kullanın.
  • T.DAĞ.2K: iki kuyruklu dağılım için olasılığı verir; T.TERS.2K işleviyle ters yönde çalışır.
  • T.DAĞ.SAĞK: sağ kuyruklu olasılığı verir; tek yönlü sağ kuyruk testlerinde kullanın.
  • T.TEST: iki veri kümesi için t testi olasılığını doğrudan verir; kritik değer aramak yerine sonucu görmek istediğinizde tercih edin.
  • TTERS: bu işlevin eski sürümüdür; yeni çalışmalarda T.TERS.2K kullanın.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.