T.TEST

T.TEST (T.TEST), Student t dağılımına dayanan bir t testi yapar ve iki örneklemin aynı ortalamaya sahip popülasyonlardan gelme olasılığını verir. Eşleştirilmiş ölçümleri ya da bağımsız iki grubu karşılaştırırken, aradaki farkın tesadüfi olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Sonuç bir t istatistiği değil, olasılık değeridir.

Söz dizimi ve parametre​

Dört parametre de zorunludur. Dizi parametrelerine hücre aralığı verebileceğiniz gibi dizi sabiti de yazabilirsiniz. Türkçe Excel bölgesel ayarına göre parametreleri noktalı virgülle, İngilizce Excel ise çoğunlukla virgülle ayırır; ayırıcı bölge ayarınıza bağlı olarak değişebilir.

1. Test türlerinin karşılaştırılması​

Dört ölçümün önce ve sonra değerlerini karşılaştıralım. C sütunu kuyruk sayısını, D sütunu test türünü verir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 0,0349, 0,1515, 0,1515 ve 0,0757 olur. tür değeri 1 olduğunda satırlar eşleştirilmiş çiftler olarak ele alınır, bu nedenle ölçümlerin sırası önemlidir. tür değeri 2 ve 3 için sonuç burada aynıdır, çünkü iki grup eşit sayıda gözlem ve eşit varyans içerir. Son satırda tek kuyruk kullanıldığı için sonuç, aynı test türünün çift kuyruklu sonucunun yarısıdır.

2. Tek ve çift kuyruk​

İki gruptaki ölçümleri tek kuyruklu ve çift kuyruklu olarak sınayalım. Dizi aralıkları sabittir; C sütunu kuyruk sayısını, D sütunu test türünü değiştirir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 0,0107, 0,0213 ve 0,0107 olur. Çift kuyruklu sonuç, aynı test türündeki tek kuyruklu sonucun iki katıdır. Yalnızca bir yöndeki farkla ilgileniyorsanız kuyruklar için 1, her iki yöndeki farkla ilgileniyorsanız 2 kullanın. Üçüncü satırda tür 3 olsa da gruplar eşit boyutlu ve eşit varyanslı olduğundan sonuç tür 2 ile aynıdır.

3. Birbirinin aynısı olan diziler​

İki dizi birebir aynı olduğunda ortalamalar arasında fark yoktur. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 0,5000, 1,0000 ve #SAYI/0! olur. Fark sıfır olduğundan tek kuyruklu sonuç yarıya, çift kuyruklu sonuç ise tam olasılığa yakınsar. Üçüncü satırda tür 1 olduğu için çiftler arasındaki fark hesaplanır; tüm farklar sıfır olunca standart sapma da sıfır olur ve işlev #SAYI/0! hatası verir.

4. Geçersiz kuyruk ve tür değerleri​

Geçerli ve geçersiz parametre değerlerini yan yana görelim. C sütunu kuyruk sayısını, D sütunu test türünü verir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 0,5734, #SAYI! ve #SAYI! olur. İlk satırdaki değerler geçerlidir. İkinci satırda kuyruklar değeri 1 veya 2 olmadığı için, üçüncü satırda ise tür değeri 1, 2 veya 3 olmadığı için işlev #SAYI! hatası verir.

Kullanırken dikkat edin​

• kuyruklar parametresi: kuyruklar dağılımın kuyruk sayısını belirler:
  • 1: tek kuyruklu dağılım
  • 2: çift kuyruklu dağılım
  Çift kuyruklu sonuç, aynı veriler için tek kuyruklu sonucun iki katıdır.
• tür parametresi: tür gerçekleştirilecek t testinin türünü belirler:
  • 1: eşleştirilmiş (paired) test
  • 2: eşit varyanslı iki örneklem testi (homoscedastic)
  • 3: eşit olmayan varyanslı iki örneklem testi (heteroscedastic)
  Eşleştirilmiş testte dizi1 ve dizi2 aynı sayıda gözlem içermeli ve aynı sırada eşleşmelidir.
• Hata koşulları: kuyruklar değeri 1 veya 2 değilse ya da tür değeri 1, 2 veya 3 değilse işlev #SAYI! hatası verir. tür 1 iken dizi1 ve dizi2 farklı sayıda veri içeriyorsa sonuç #YOK olur. Eşleştirilmiş testte tüm farklar aynıysa standart sapma sıfır olacağından #SAYI/0! hatası oluşabilir. Sayısal olmayan kuyruklar veya tür değeri #DEĞER! hatasına yol açar.
• Sonucun yorumu: İşlev t istatistiğini değil, t dağılımına dayanan olasılık değerini döndürür. t dağılımı sürekli bir dağılımdır. Küçük bir olasılık değeri, iki örneklemin ortalamaları arasındaki farkın tesadüfi olma ihtimalinin düşük olduğunu gösterir.
• Sürüm ve eski işlev: İşlev Excel 2010 ile eklenmiştir ve eski TTEST işlevinin yerini alır. Eski işlev uyumluluk için kullanılmaya devam edebilir.
• İlgili işlevler:
  • T.DAĞ: t dağılımının sol kuyruklu olasılığını verir; elinizde bir t istatistiği varsa tercih edin.
  • T.DAĞ.2K: çift kuyruklu t dağılımı olasılığını verir.
  • T.DAĞ.SAĞK: sağ kuyruklu t dağılımı olasılığını verir.
  • T.TERS: sol kuyruklu t dağılımının tersini verir; belirli bir olasılığa karşılık gelen t değerini bulmak için kullanın.
  • T.TERS.2K: çift kuyruklu t dağılımının tersini verir.
  • KİKARE.TEST: ki-kare bağımsızlık testinin olasılığını verir; kategorik verilerde tercih edin.
  • F.TEST: iki dizinin varyansları arasındaki farkın olasılığını verir.
  • Z.TEST: z testinin tek kuyruklu olasılığını verir; popülasyon standart sapması biliniyorsa kullanılır.
  • TTEST: T.TEST işlevinin eski sürümüdür.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.