XmlHttp Request

Söz dizimi​

Set http = CreateObject("MSXML2.XMLHTTP")
http.Open yontem, adres, [eszamanli], [kullanici], [parola]
http.setRequestHeader baslik, deger
http.send [govde]

• yontem: HTTP yöntemi; "GET", "POST", "PUT", "DELETE" ya da "HEAD" gibi bir metin. Zorunludur.
• adres: İsteğin gönderileceği tam web adresi. Zorunludur.
• eszamanli: İsteğe bağlıdır; varsayılanı True (asenkron) değeridir. False verirseniz kod yanıt gelene kadar bekler ve Excel o sürede donuk görünür.
• kullanici: İsteğe bağlı; kimlik doğrulaması gereken sitelerde kullanıcı adı.
• parola: İsteğe bağlı; kimlik doğrulaması gereken sitelerde parola.
• baslik, deger: setRequestHeader için üstbilgi adı ve değeri. Open çağrısından sonra, send çağrısından önce kullanılmalıdır.
• govde: send için isteğe bağlı gönderilecek veri (metin, bayt dizisi ya da XML belgesi). POST isteğinde form verisi ya da JSON metni burada verilir.

Önemli özellikler​

• Status: HTTP durum kodu (Long). 200 başarılı, 404 bulunamadı, 500 sunucu hatası anlamına gelir.
• statusText: Durum kodunun sunucudan gelen metin karşılığı (ör. OK).
• readyState: İsteğin aşamasını verir: 0 başlatılmadı, 1 açıldı, 2 gönderildi, 3 alınıyor, 4 tamamlandı. Asenkron çalışırken yanıtı okumadan önce değerin 4 olduğunu denetleyin.
• responseText: Yanıtı metin olarak verir. JSON, HTML ve CSV gibi metin yanıtları için kullanılır.
• responseBody: Yanıtı ham bayt dizisi olarak verir. Resim, PDF gibi ikili dosyalar ve karakter kodlaması sorunlarında kullanılır.
• responseXML: Yanıt XML ise ayrıştırılmış belge nesnesini verir.

Önemli yöntemler​

• Open: İsteği tanımlar; yöntemi, adresi ve eşzamanlılık seçeneğini belirler.
• setRequestHeader: İsteğe üstbilgi ekler (ör. Content-Type, User-Agent, Authorization).
• send: İsteği sunucuya gönderir.
• getResponseHeader: Yanıttaki tek bir üstbilgiyi okur.
• getAllResponseHeaders: Yanıtın tüm üstbilgilerini tek metin olarak verir.
• abort: Devam eden isteği iptal eder.
• setTimeouts: Yalnız ServerXMLHTTP nesnesinde bulunur; çözümleme, bağlanma, gönderme ve alma için zaman aşımlarını milisaniye cinsinden ayarlar.

Yanıtın işlenmesi ve durum kodları​

Set akim = CreateObject("ADODB.Stream")
akim.Type = 1: akim.Open
akim.Write http.responseBody
akim.Position = 0: akim.Type = 2
akim.Charset = "utf-8"
metin = akim.ReadText
akim.Close

1. GET isteği ile web sayfası metnini alma​

Option Explicit

' A2 hücresindeki adrese GET isteği gönderir
Sub SayfaIndir()
    Dim http As Object
    Dim adres As String

    adres = Trim(Range("A2").Value)
    If Len(adres) = 0 Then
        MsgBox "A2 hücresine bir web adresi yazın.", vbExclamation
        Exit Sub
    End If

    On Error GoTo Hata
    Set http = CreateObject("MSXML2.ServerXMLHTTP.6.0")
    ' Zaman aşımları (ms): çözümleme, bağlanma, gönderme, alma
    http.setTimeouts 5000, 5000, 10000, 15000
    http.Open "GET", adres, False
    http.setRequestHeader "User-Agent", "ExcelVBA"
    http.send

    Range("B2").Value = http.Status & " " & http.statusText
    Range("C2").Value = Len(http.responseText)
    If http.Status = 200 Then
        Range("D2").Value = Left(http.responseText, 200)
    End If
    Exit Sub

Hata:
    Range("B2").Value = "Hata: " & Err.Description
End Sub

2. Yanıt metnini satırlara ve sütunlara ayırma​

Option Explicit

' Sunucu yanıtı gibi bir metni satırlara ve alanlara böler
Sub YanitiSatirlaraBol()
    Dim yanit As String
    Dim satirlar() As String
    Dim alanlar() As String
    Dim i As Long
    Dim hedef As Long

    ' Dik çizgiyi gerçek yanıttaki satır sonuna çevir
    yanit = Replace(Range("A2").Value, "|", vbLf)
    ' Windows satır sonlarını tek tipe indir
    yanit = Replace(yanit, vbCrLf, vbLf)

    satirlar = Split(yanit, vbLf)
    For i = 0 To UBound(satirlar)
        If Len(Trim(satirlar(i))) > 0 Then
            alanlar = Split(satirlar(i), ";")
            If UBound(alanlar) >= 2 Then
                hedef = i + 2
                Cells(hedef, 2).Value = alanlar(0)
                Cells(hedef, 3).Value = Val(alanlar(1))
                Cells(hedef, 4).Value = Val(alanlar(2))
                Cells(hedef, 5).Value = Cells(hedef, 3).Value * Cells(hedef, 4).Value
            End If
        End If
    Next i

    Range("D2:E5").NumberFormat = "#,##0.00"
End Sub

3. HTTP durum kodunu yorumlama​

Option Explicit

' HTTP durum kodunu Türkçe açıklamaya çevirir
Function DurumAciklama(ByVal kod As Long) As String
    Select Case kod
        Case 200
            DurumAciklama = "Başarılı"
        Case 301, 302
            DurumAciklama = "Adres taşındı (yönlendirme)"
        Case 401
            DurumAciklama = "Kimlik doğrulaması gerekli"
        Case 403
            DurumAciklama = "Erişim yasak"
        Case 404
            DurumAciklama = "Sayfa bulunamadı"
        Case 408
            DurumAciklama = "İstek zaman aşımına uğradı"
        Case 429
            DurumAciklama = "Çok fazla istek gönderildi"
        Case 500 To 599
            DurumAciklama = "Sunucu hatası"
        Case Else
            DurumAciklama = "Tanımsız kod"
    End Select
End Function

Sub DurumKodlariniYaz()
    Dim son As Long
    Dim i As Long

    son = Cells(Rows.Count, 1).End(xlUp).Row
    For i = 2 To son
        Cells(i, 3).Value = DurumAciklama(CLng(Cells(i, 2).Value))
    Next i
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• Tek tek durum denetimi yapın: İstek hata verse bile Excel çoğu zaman VBA hatası üretmez; sunucu sadece 404 ya da 500 koduyla yanıt döner. Yanıtı kullanmadan önce her zaman Status değerini denetleyin. Ağ kesintisi ya da yanlış adres gibi durumlar için ayrıca On Error kullanın.
• Eşzamanlı çağrı Excel'i bekletir: Open çağrısında eşzamanlı (False) kullanırsanız kod yanıt gelene kadar durur ve Excel yanıt vermiyor gibi görünür. Bu yüzden ServerXMLHTTP nesnesinin setTimeouts yöntemiyle makul zaman aşımları verin. Döngüyle çok sayıda istek atacaksanız sayıyı sınırlı tutun ve sunucunun istek sınırlarına uyun.
• Önbellek sorunu: XMLHTTP nesnesi GET yanıtlarını Windows önbelleğinden alabilir; bu durumda sayfa değişse bile eski veri gelir. ServerXMLHTTP nesnesi bu tür önbellek kullanmadığı için güncel veri gerekiyorsa tercih edilebilir. Alternatif olarak adrese her seferinde değişen bir parametre ekleyebilirsiniz.
• Karakter kodlaması: Sunucu karakter kümesini belirtmezse responseText içindeki Türkçe karakterler (ş, ğ, ı) bozuk çıkabilir. Bu durumda responseBody verisini ADODB.Stream ile UTF-8 olarak çözün.
• Güvenlik ve uyumluluk: Eski sunucularda TLS 1.2 desteği ya da sertifika sorunları isteğin başarısız olmasına yol açabilir. Kurumsal ağlarda güvenlik duvarı ve vekil sunucu (proxy) ayarları da engel olabilir. Makrolar yalnız Windows için Excel'de güvenilir çalışır; Mac sürümünde MSXML bulunmaz. Parola ve erişim anahtarlarını kodun içine açık yazmaktan kaçının.
• İlgili konular:
  • CreateObject: Nesneyi geç bağlama ile oluşturan VBA işlevi.
  • ServerXMLHTTP ve WinHttp.WinHttpRequest: Aynı işi yapan alternatif HTTP nesneleri.
  • Split, Replace, InStr, Mid: Yanıt metnini ayrıştırmak için kullanılan VBA metin işlevleri.
  • On Error: Ağ hatalarını yakalamak için kullanılan hata yönetimi deyimi.
  • Select Case: Durum kodlarını sınıflandırmak için kullanışlı deyim.
  • Veri > Veri Al > Web'den (Data > Get Data > From Web): Kod yazmadan web verisi almanın Power Query yolu.
  • WEBHİZMETİ, XMLFİLTRELE, URLKODLA: Web'den veri almak, XML'i ayrıştırmak ve adres kodlamak için çalışma sayfası işlevleri.