YÜZDEBİRLİK.DHL

YÜZDEBİRLİK.DHL (PERCENTILE.INC), bir veri kümesinde 0 ile 1 arasındaki (uçlar dahil) bir yüzdelik dilime karşılık gelen değeri verir. Örneğin 0,9 değeri, verilerin yüzde 90'ının altında ya da eşit kaldığı sınırı bulur. Başarı eşiği, teslimat süresi sınırı ve satış hedefi gibi sıralama tabanlı ölçütleri belirlemek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev, 1 den büyük ve 0 dan küçük k değerlerini kabul etmez. Yüzde biçimli bir hücreye yazılan 30% değeri Excel'de 0,3 olarak saklandığından k parametresi için doğrudan kullanılabilir.

1. Temel kullanım​

Aylık satış tutarlarının (bin TL) A2:A5 aralığında olduğunu ve her satırda farklı bir k değeri denendiğini düşünelim. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 19,00, 19,90, 37,00 ve 10,00 olur. Dizi bbir aralık olduğundan sabit kalması için $A$2:$A$5 biçiminde yazılmıştır; k ise her satırda kendi B hücresinden gelir. k değeri 1/(n-1) katı olmadığında Excel iki komşu değer arasında doğrusal ara değer hesaplar. k değeri 0 olduğunda sonuç en küçük değerdir.

2. Sınır değerler ve çeyrekler​

Beş öğrencinin sınav notları A2:A6 aralığındadır. k değerini 0, 0,25, 0,5, 0,75 ve 1 yaparak en küçük değeri, çeyrekleri ve en büyük değeri bulalım. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 45,00, 60,00, 72,00, 85,00 ve 95,00 olur. Beş değer olduğunda 1/(n-1) adımı 0,25 olduğundan bu k değerleri doğrudan listedeki sayılara denk gelir ve ara değer hesabı gerekmez. k = 0 en küçük, k = 1 en büyük değeri verir; 0,5 ise ortancadır. İşlev bu bakımdan uçları dahil eden QUARTILE.INC işleviyle aynı sonucu üretir.

3. Ara değer hesabı​

Bir kargo firmasının teslimat sürelerini (gün) sıralanmamış biçimde A2:A6 aralığına yazdık. Dizinin sıralı olması gerekmez; Excel değerleri kendisi sıralar. Farklı k değerleri için C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2,80, 5,00, 9,60, 10,80 ve 11,40 olur. Sıralı değerler 2, 4, 5, 9 ve 12 olur ve konum k × (n - 1) ile bulunur. k = 0,5 için konum 2 olduğundan sonuç listedeki üçüncü değerdir; diğer k değerlerinde iki komşu değer arasında ara değer alınır. Örneğin k = 0,8 için konum 0,8 × 4 = 3,2 olur ve 9 + 0,2 × (12 - 9) = 9,60 sonucu elde edilir.

4. Hata durumları​

Dört fiyat A2:A5 aralığındadır. k parametresine sınırların dışında bir sayı, negatif bir sayı, metin ve geçerli bir değer verip sonuçları karşılaştıralım. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI!, #SAYI!, #DEĞER! ve 25,00 olur. 1,5 değeri 1'den büyük, -0,1 değeri 0'dan küçük olduğundan her ikisi de #SAYI! hatası verir. Sayıya dönüştürülemeyen metin k parametresinde #DEĞER! hatasına yol açar. Geçerli k değeri 0,5 olduğunda ise iki ortadaki değerin ara değeri hesaplanır. Dizi boş olduğunda da #SAYI! hatası alınır.

Kullanırken dikkat edin​

• dizi parametresi: dizi, yüzdelik dilimi hesaplanacak sayıları içeren dizi veya hücre aralığıdır. dizi boşsa işlev #SAYI! hatası verir. Değerlerin sıralı olması gerekmez; Excel sıralamayı kendisi yapar.
• k parametresi: k, aranan yüzdelik dilimdir ve 0 ile 1 arasında olmalıdır; 0 ve 1 değerleri de geçerlidir. k sayısal değilse işlev #DEĞER! hatası verir. k değeri 0'dan küçük ya da 1'den büyükse #SAYI! hatası verir. k = 0 en küçük değeri, k = 1 en büyük değeri döndürür.
• Ara değer kullanımı: k değeri 1/(n-1) değerinin katı değilse işlev, listedeki iki komşu değer arasında doğrusal ara değer hesaplar. Bu nedenle sonuç, veri kümesinde bulunmayan bir sayı olabilir.
• Hesaplama: YÜZDEBİRLİK.DHL = alt + (s - a) × (üst - alt). Burada n, dizi içindeki sayıların adedidir. s = k × (n - 1) değeri, sıfırdan başlayan konumu gösterir. a, s değerinin tam kısmıdır. alt, sıralanmış değerler içinde (a + 1). sıradaki sayıdır; üst ise (a + 2). sıradaki sayıdır. s tam sayı olduğunda sonuç doğrudan alt değerdir. k = 1 olduğunda üst değer yoktur ve sonuç en büyük değerdir.
• Eski işlevle ilişkisi: Bu işlev Excel 2010 ile birlikte eklenmiştir ve eski YÜZDEBİRLİK (PERCENTILE) işlevinin yerini alır. Eski işlev uyumluluk için kullanılabilir, ancak yeni çalışmalarda YÜZDEBİRLİK.DHL tercih edilmelidir.
• Gizli hücreler: İşlev gizli satırları da hesaba katar. Gizli hücreleri dışarıda bırakmak gerekiyorsa TOPLAMA (AGGREGATE) işlevi, işlev numarası olarak YÜZDEBİRLİK.DHL seçilerek kullanılabilir.
• İlgili işlevler:
  • YÜZDEBİRLİK.HRG: Aynı işlemi uçları hariç tutan yöntemle yapar; k değerinin 1/(n+1) ile n/(n+1) arasında olması gerekir.
  • YÜZDERANK.DHL: Tersini yapar; bir değerin veri kümesindeki sırasını yüzde olarak verir.
  • DÖRTTEBİRLİK.DHL: Uçları dahil eden yöntemle çeyrek değerlerini doğrudan hesaplar.
  • DÖRTTEBİRLİK.HRG: Çeyrek değerlerini uçları hariç tutan yöntemle hesaplar.
  • TOPLAMA: Gizli satırları ya da hataları dışarıda bırakarak yüzdelik dilim hesaplamak gerektiğinde tercih edilir.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.