Aralık adlandırma, veri doğrulama ve hücre birleştirme (Name a Range, Data Validation, Merge Cells), Excel'de verileri okunaklı, hatasız ve düzenli tutmanın üç temel yoludur. Adlandırma bir hücre grubuna formüllerde kullanabileceğiniz anlamlı bir ad verir, veri doğrulama hücreye yalnızca kurala uyan değerlerin girilmesini sağlar, birleştirme ise seçili hücreleri tek hücre gibi gösterir. Bu sayfada üçünün nasıl uygulandığını, nerede hata yapıldığını ve hangi durumda alternatif yöntem seçmeniz gerektiğini örneklerle bulacaksınız.
Ad verirken şu kurallara uyun:
Adlar varsayılan olarak çalışma kitabı kapsamındadır; yani kitabın her sayfasından aynı adla çağrılır. Aralık büyüyecekse adı bir Excel tablosuna (Ctrl+T) bağlamak, yeni satırların otomatik olarak kapsama girmesini sağlar.
Pencerenin diğer sekmeleri kullanıcıyla iletişimi belirler:
Birleştirmede yalnızca sol üst hücrenin değeri korunur, diğer hücrelerdeki veriler silinir; Excel bu konuda sizi uyarır. Birleştirilmiş hücreler ayrıca sıralama, filtreleme, Excel tablosu oluşturma ve sütun seçme gibi işlemlerde sorun çıkarabilir. Bu nedenle birleştirmeyi veri bölgesinde değil, rapor başlıklarında kullanın.
İki iş için daha güvenli yollar vardır:
Makro çalışınca F2 hücresindeki ad tabanlı toplam 132.750,00, F3 hücresindeki ortalama 16.593,75 değerini verir. F4 hücresindeki adresle yazılmış toplam 132.750,00 olur ve F2 ile aynı sonucu üretir. Fark formülün okunabilirliğindedir: ad kullanan formül neyi topladığını açıkça söyler. Ad Yöneticisi'nde SatisTutari adının C2:C9 aralığını gösterdiğini görebilirsiniz.
Makro çalıştıktan sonra B2:B9 aralığına 1 ile 100 arasında olmayan ya da tam sayı olmayan bir değer yazıldığında Excel girişi reddeder. Tabloda önceden duran değerler ise yerinde kalır: C3 hücresi Hatalı, C4 hücresi Hatalı, C6 hücresi Hatalı, C7 hücresi Hatalı sonucunu verir. Geçerli bir satırda ise C2 hücresi Geçerli gösterir. Aynı hatalı hücreleri Veri Doğrulama düğmesinin menüsündeki Geçersiz Verileri Daire İçine Al komutuyla da işaretleyebilirsiniz.
D2 hücresi ad, soyad ve şehri tek metinde toplar ve Ayşe Yılmaz (İstanbul) sonucunu verir; D3 hücresi de Mehmet Demir (Ankara) olur. Formülü aşağı doğru kopyalayarak bütün listeyi doldurabilirsiniz. Kaynak sütunlar ayrı kaldığı için sıralama, filtreleme ve Excel tablosu gibi özellikler sorunsuz çalışır. Yalnızca rapor başlığını birkaç sütun boyunca ortalamak istiyorsanız Birleştir ve Ortala yerine Hücreleri Biçimlendir penceresindeki Seçime Göre Ortala ayarını tercih edin.
Veri doğrulama yapıştırılan değerleri de engeller mi? Hayır. Kopyalayıp yapıştırma doğrulama kuralını geçersiz kılabilir. Mevcut hatalı girişleri Geçersiz Verileri Daire İçine Al komutuyla bulabilirsiniz.
Birleştirilmiş hücreleri geri alabilir miyim? Birleştirmeyi kaldırabilirsiniz, ancak silinen hücre değerleri geri gelmez. Birleştirmeden hemen sonra Ctrl+Z ile işlemi geri almanız gerekir.
Adlandırılmış aralığı nasıl silerim? Ad Yöneticisi'nde adı seçip Sil düğmesine basın. Formüllerde o adı kullanan hücreler hata değeri verir, bu yüzden önce adın kullanıldığı yerleri kontrol edin.
Aralık nasıl adlandırılır?
Bir hücreyi ya da aralığı seçin, formül çubuğunun solundaki Ad Kutusu'na (Name Box) adı yazın ve Enter tuşuna basın. Mevcut adları düzenlemek, silmek ya da kapsamını görmek için Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager) penceresini kullanın. Başlık satırı olan bir tabloda Formüller > Tanımlı Adlar > Seçimden Oluştur (Formulas > Defined Names > Create from Selection) komutu, üst satırdaki başlıklardan her sütun için ayrı ad üretir.Ad verirken şu kurallara uyun:
- Başlangıç: Ad harfle, alt çizgiyle ya da ters eğik çizgiyle başlamalıdır.
- Boşluk: Ad içinde boşluk ve çoğu noktalama işareti kullanılamaz; sözcükleri alt çizgiyle ayırın.
- Hücre adresi: Ad, A1 ya da R1C1 gibi bir hücre başvurusuna benzememelidir.
- Büyük küçük harf: Excel adlarda büyük küçük harf ayrımı yapmaz.
- Uzunluk: Ad en fazla 255 karakter olabilir; kısa ve açıklayıcı tutmak okumayı kolaylaştırır.
Adlar varsayılan olarak çalışma kitabı kapsamındadır; yani kitabın her sayfasından aynı adla çağrılır. Aralık büyüyecekse adı bir Excel tablosuna (Ctrl+T) bağlamak, yeni satırların otomatik olarak kapsama girmesini sağlar.
Veri doğrulama nasıl uygulanır?
Hücreleri seçin ve Veri > Veri Araçları > Veri Doğrulama (Data > Data Tools > Data Validation) komutunu açın. Ayarlar sekmesindeki İzin Verilen listesinden Tam Sayı, Ondalık, Liste, Tarih, Saat, Metin Uzunluğu ya da Özel türünü seçip koşulu belirlersiniz. Liste türünde kaynağı noktalı virgülle ayırarak yazabilir ya da hücre aralığını gösterebilirsiniz. Kaynak kutusuna eşittir işaretinden sonra daha önce verdiğiniz adı yazarsanız seçenek listesi o aralıktan beslenir ve liste büyüdükçe ad güncellenerek kullanılabilir.Pencerenin diğer sekmeleri kullanıcıyla iletişimi belirler:
- Giriş Mesajı: Hücre seçildiğinde hangi değerin beklendiğini gösteren kısa bir ipucu çıkarır.
- Hata Uyarısı: Kurala uymayan girişte gösterilecek başlığı ve iletiyi belirler. Stil olarak Dur girişi engeller, Uyarı ve Bilgi ise kullanıcının devam etmesine izin verir.
- Geçersiz verileri işaretleme: Veri Doğrulama düğmesinin açılır menüsündeki Geçersiz Verileri Daire İçine Al komutu, kurala uymayan mevcut değerleri kırmızı daireyle gösterir.
Hücreler nasıl birleştirilir ve nelere dikkat edilir?
Birleştirilecek hücreleri seçin ve Giriş > Hizalama > Birleştir ve Ortala (Home > Alignment > Merge & Center) düğmesine tıklayın. Düğmenin yanındaki oktan Çapraz Birleştir (Merge Across), Hücreleri Birleştir (Merge Cells) ve Hücreleri Birleştirmeyi Kaldır (Unmerge Cells) seçeneklerine de ulaşabilirsiniz.Birleştirmede yalnızca sol üst hücrenin değeri korunur, diğer hücrelerdeki veriler silinir; Excel bu konuda sizi uyarır. Birleştirilmiş hücreler ayrıca sıralama, filtreleme, Excel tablosu oluşturma ve sütun seçme gibi işlemlerde sorun çıkarabilir. Bu nedenle birleştirmeyi veri bölgesinde değil, rapor başlıklarında kullanın.
İki iş için daha güvenli yollar vardır:
- Metinleri tek hücrede toplamak: Birleştirme yerine & işaretiyle ya da metin birleştirme işlevleriyle yeni bir sütunda birleşik metin üretin; kaynak veri bozulmaz.
- Başlığı geniş göstermek: Hücreleri Biçimlendir > Hizalama sekmesindeki Yatay listesinde yer alan Seçime Göre Ortala (Center Across Selection) seçeneği, hücreleri birleştirmeden metni seçim boyunca ortalar.
1. Satış aralığına ad vermek ve formülde kullanmak
Tabloda bölge bazlı satış tutarları var. Makro, C2:C9 aralığına SatisTutari adını verir ve F2 ile F3 hücrelerine bu adı kullanan formüller yazar. F4 hücresi karşılaştırma için aynı toplamı klasik hücre adresiyle hesaplar. Aynı adı Ad Kutusu'na elle yazarak da verebilirsiniz.
VBA
6 satır
Sub AdVerVeTopla()
ActiveSheet.Range("C2:C9").Name = "SatisTutari"
ActiveSheet.Range("F2").Formula = "=SUM(SatisTutari)"
ActiveSheet.Range("F3").Formula = "=AVERAGE(SatisTutari)"
ActiveSheet.Range("F2:F3").NumberFormat = "#,##0.00"
End SubAralık Adlandırma Doğrulama ve Birleştirmeyi Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Bölge | Ürün | Satış Tutarı | Özet | Sonuç | |
| 2 | Marmara | Laptop | 48.500,00 | Toplam (ad ile) | 132.750,00 | |
| 3 | Ege | Tablet | 21.750,00 | Ortalama (ad ile) | 16.593,75 | |
| 4 | İç Anadolu | Monitör | 15.900,00 | Toplam (A1 ile) | 132.750,00 | |
| 5 | Akdeniz | Klavye | 4.200,00 | |||
| 6 | Karadeniz | Yazıcı | 9.800,00 | |||
| 7 | Doğu Anadolu | Telefon | 27.600,00 | |||
| 8 | Marmara | Kulaklık | 3.150,00 | |||
| 9 | Ege | Mouse | 1.850,00 |
AdlandırmaExcelDepo v1.0.0
2. Adet sütununa veri doğrulama eklemek
Sipariş listesinde adet değerleri 1 ile 100 arasında tam sayı olmalıdır. Makro B2:B9 aralığına bu kuralı ve bir hata iletisini ekler. Kural, listede önceden bulunan hatalı değerleri silmez; bu yüzden C sütunundaki formül her satırı ayrıca kontrol eder.
VBA
8 satır
Sub AdetDogrulamaEkle()
With ActiveSheet.Range("B2:B9").Validation
.Delete
.Add Type:=xlValidateWholeNumber, AlertStyle:=xlValidAlertStop, Operator:=xlBetween, Formula1:="1", Formula2:="100"
.ErrorTitle = "Geçersiz adet"
.ErrorMessage = "Adet 1 ile 100 arasında tam sayı olmalıdır."
End With
End SubAralık Adlandırma Doğrulama ve Birleştirmeyi Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Adet | Kontrol |
| 2 | Defter | 24 | Geçerli |
| 3 | Kalem | 150 | Hatalı |
| 4 | Silgi | 0 | Hatalı |
| 5 | Dosya | 12 | Geçerli |
| 6 | Ataç | on | Hatalı |
| 7 | Bant | 2,5 | Hatalı |
| 8 | Zımba | 40 | Geçerli |
| 9 | Klasör | 75 | Geçerli |
Veri DoğrulamaExcelDepo v1.0.0
3. Birleştirme yerine metinleri formülle birleştirmek
Personel listesinde ad, soyad ve şehir ayrı sütunlarda duruyor. Hücreleri Birleştir komutu bu üç değerden yalnızca birini saklardı. Bunun yerine D sütununda & işaretiyle yeni bir birleşik metin üretilir; kaynak sütunlar olduğu gibi kalır.Aralık Adlandırma Doğrulama ve Birleştirmeyi Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ad | Soyad | Şehir | Birleşik Bilgi |
| 2 | Ayşe | Yılmaz | İstanbul | Ayşe Yılmaz (İstanbul) |
| 3 | Mehmet | Demir | Ankara | Mehmet Demir (Ankara) |
| 4 | Elif | Kaya | İzmir | Elif Kaya (İzmir) |
| 5 | Can | Öztürk | Bursa | Can Öztürk (Bursa) |
| 6 | Zeynep | Arslan | Antalya | Zeynep Arslan (Antalya) |
| 7 | Burak | Şahin | Konya | Burak Şahin (Konya) |
BirleştirmeExcelDepo v1.0.0
Sık sorulan sorular
Ad Kutusu'na yazdığım ad neden kabul edilmiyor? Ad boşluk içeriyor, sayıyla başlıyor ya da A1 gibi bir hücre adresine benziyor olabilir. Boşluk yerine alt çizgi kullanın ve adı harfle başlatın.Veri doğrulama yapıştırılan değerleri de engeller mi? Hayır. Kopyalayıp yapıştırma doğrulama kuralını geçersiz kılabilir. Mevcut hatalı girişleri Geçersiz Verileri Daire İçine Al komutuyla bulabilirsiniz.
Birleştirilmiş hücreleri geri alabilir miyim? Birleştirmeyi kaldırabilirsiniz, ancak silinen hücre değerleri geri gelmez. Birleştirmeden hemen sonra Ctrl+Z ile işlemi geri almanız gerekir.
Adlandırılmış aralığı nasıl silerim? Ad Yöneticisi'nde adı seçip Sil düğmesine basın. Formüllerde o adı kullanan hücreler hata değeri verir, bu yüzden önce adın kullanıldığı yerleri kontrol edin.
Kullanırken dikkat edin
- Birleştirme veri kaybına yol açar: Dolu hücreleri birleştirdiğinizde yalnızca sol üst hücrenin değeri kalır. Birleştirmeden önce diğer hücrelerdeki verileri başka bir yere kopyalayın ya da formülle birleştirin.
- Veri bölgesinde birleştirme kullanmayın: Birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme, Excel tablosu ve özet tablo işlemlerinde hata verebilir. Birleştirmeyi yalnızca rapor başlığı gibi görünüm amaçlı alanlarda kullanın.
- Ad kuralları: Ad boşluk içeremez, A1 gibi hücre adreslerine benzeyemez ve harf, alt çizgi ya da ters eğik çizgiyle başlamalıdır. Adlarda büyük küçük harf ayrımı yoktur.
- Silinen adlar hata üretir: Formülde kullanılan bir adı Ad Yöneticisi'nden silerseniz o formüller hata değeri döndürür. Silmeden önce adın nerelerde kullanıldığını kontrol edin.
- Doğrulama yapıştırmayı engellemez: Veri doğrulama kuralı yalnızca elle girilen değerleri denetler. Kopyalanıp yapıştırılan değerler kuralı aşabilir ve mevcut hatalı veriler kural eklenince silinmez.
- Dur stilini bilinçli seçin: Hata Uyarısı sekmesinde Dur stili girişi tamamen engeller; Uyarı ve Bilgi stilleri ise kullanıcıya devam etme hakkı tanır. Esnek bir kural istiyorsanız bu iki stilden birini seçin.
- İlgili konular:
- Excel özellikleri: Ad Yöneticisi, Seçimden Oluştur, Veri Doğrulama, Geçersiz Verileri Daire İçine Al, Birleştir ve Ortala, Hücreleri Biçimlendir, Excel tablosu
- VBA öğeleri: Names, Range.Name, Validation.Add
- İşlevler: TOPLA, ORTALAMA, EĞER, VE, TAMSAYI, ESAYIYSA
Ekli dosyalar
Son düzenleme:
