Excel Hata Türlerini Tanıyıp Formül Hatalarını Giderme

Excel hata türleri (Excel Error Types), bir formülün sonuç üretemediğini bildiren #SAYI/0!, #DEĞER!, #BAŞV!, #YOK, #AD? gibi değerlerdir. Her hata farklı bir soruna işaret eder; hatanın türünü okuyup nedenini bulmak ve gerekirse EĞERHATA gibi işlevlerle yönetmek formül hatalarını gidermenin temel yoludur.

Excel'de sık görülen hata türleri ve anlamları​

Excel bir formülü hesaplayamadığında hücrede # işaretiyle başlayan bir hata değeri gösterir. Türkçe Excel'de görünen adlar ile İngilizce karşılıkları şöyledir:

• #SAYI/0! (#DIV/0!): Bir sayı sıfıra ya da boş hücreye bölündüğünde oluşur. Önce bölen hücreyi kontrol edin.
• #DEĞER! (#VALUE!): Formülde yanlış türde bir bağımsız değişken kullanıldığında oluşur. Örneğin metin içeren bir hücreyi sayı gibi toplamaya çalışmak bu hataya yol açar.
• #BAŞV! (#REF!): Formülün başvurduğu hücre, satır ya da sütun silindiğinde veya geçersiz bir konuma kopyalandığında oluşur.
• #YOK (#N/A): Aranan değer bulunamadığında ortaya çıkar. En çok DÜŞEYARA gibi arama işlevlerinde görülür.
• #AD? (#NAME?): Excel işlev adını ya da tanımlı adı tanımadığında oluşur. İşlev adındaki yazım hatası ya da tırnak içine alınmamış metin tipik nedenlerdir.
• #SAYI! (#NUM!): Geçersiz bir sayısal değer kullanıldığında ya da sonuç Excel'in gösterebileceği sınırı aştığında oluşur. Negatif bir sayının karekökünü almak buna örnektir.
• #BOŞ! (#NULL!): Kesişmeyen iki aralığın kesişimi istendiğinde ya da aralık işaretinde hata yapıldığında oluşur.
• #TAŞMA! (#SPILL!): Excel 365'te dinamik dizi formülünün sonuçlarının yayılacağı hücreler dolu olduğunda oluşur.

Hücrede yalnızca diyez işaretleri görüyorsanız bu bir formül hatası değildir; sütun sayıyı göstermek için dar kalmıştır ya da hücredeki tarih veya saat negatiftir.

Formül hatasının nedenini nasıl bulurum​

Hata değerini gördüğünüzde önce hücrenin yanındaki uyarı simgesine ve hücrenin sol üst köşesindeki yeşil üçgene bakın; Excel olası nedeni burada önerir. Sonrasında şu araçlar işinizi görür:

• Formüller > Formül Denetleme > Hata Denetimi (Formulas > Formula Auditing > Error Checking): Sayfadaki hataları tek tek gezmenizi sağlar.
• Formüller > Formül Denetleme > Formülü Değerlendir (Formulas > Formula Auditing > Evaluate Formula): Formülü adım adım hesaplar, hatanın hangi parçada çıktığını gösterir.
• Formüller > Formül Denetleme > Öncülleri İzle (Formulas > Formula Auditing > Trace Precedents): Formülün hangi hücrelere bağlı olduğunu oklarla gösterir.
• Giriş > Bul ve Seç > Özel Git (Home > Find & Select > Go To Special): Formüller seçeneğinde Hatalar kutusunu işaretleyerek sayfadaki tüm hatalı hücreleri bir seferde seçebilirsiniz.
• F9 tuşu: Formül çubuğunda seçtiğiniz bir parçanın sonucunu geçici olarak gösterir. İşiniz bitince Esc tuşuyla çıkın; aksi halde formül değer olarak kalabilir.

Genel yaklaşım şudur: hata türünü okuyun, o türün olası nedenlerini kontrol edin, formülün girdilerini tek tek inceleyin ve düzelttikten sonra formülü alt hücrelere yeniden kopyalayın.

EĞERHATA ile hata nasıl yönetilir​

Hatanın nedeni veri yapısından kaynaklanıyorsa ve bunu bilerek kabul ediyorsanız, hata yerine anlamlı bir sonuç göstermek için EĞERHATA (IFERROR) işlevini kullanabilirsiniz. İşlev, birinci bağımsız değişken hata verirse ikinci bağımsız değişkeni döndürür. Örneğin hedefi sıfır olan bir ürünün gerçekleşme oranını hesaplarken:
Yalnızca değer bulunamadığında devreye girmesini istiyorsanız EĞERYOKSA (IFNA) işlevi daha güvenlidir; bu işlev yalnızca #YOK hatasını yakalar, diğer hataları olduğu gibi bırakır. Böylece yazım hatası ya da silinmiş başvuru gibi gerçek sorunlar gizlenmez. Bir hücrenin hata içerip içermediğini sınamak için EHATALIYSA (ISERROR), hatanın türünü sayıyla öğrenmek için HATA.TİPİ (ERROR.TYPE) işlevini kullanabilirsiniz.

1. Sıfıra bölme hatasını EĞERHATA ile yönetme​

Tabloda ürünlerin hedef ve gerçekleşen satış adetleri var. Şeker ürününün hedefi sıfır girilmiş. D sütunu oranı doğrudan bölerek, E sütunu ise EĞERHATA ile hesaplıyor.
Şeker satırında D sütunu hedef sıfır olduğu için sıfıra bölme hatası gösterir. E sütunundaki EĞERHATA formülü aynı satırda Hedef yok sonucunu verir. Hedefi dolu olan Çay satırında güvenli oran %84 olarak hesaplanır.

2. DÜŞEYARA'daki #YOK hatasını EĞERYOKSA ile yakalama​

Soldaki A:C aralığında ürün fiyat listesi, D sütununda ise sipariş kodları var. K109 ve K110 kodları listede bulunmuyor. E sütunu doğrudan DÜŞEYARA kullanır, F sütunu aynı aramayı EĞERYOKSA ile sarar.
Listede bulunan K103 kodu için fiyat 320,00 olarak gelir. K109 kodu listede olmadığından ham sonuç sütunu #YOK hatası gösterir, güvenli sonuç sütunu ise Listede yok metnini verir. EĞERYOKSA yalnızca #YOK hatasını yakaladığı için formüldeki başka türden hatalar gizlenmez.

3. HATA.TİPİ ile hata türünü sayıyla belirleme​

B sütunundaki formüller bilerek farklı türlerde hata üretir. C sütunu HATA.TİPİ ile hata kodunu bulur, D sütunu bu kodu anlamlı bir açıklamaya çevirir. Son satırda hatasız bir toplama vardır.
HATA.TİPİ işlevi her hata değerine bir sayı karşılık getirir. Sıfıra bölme için kod 2, metne sayı ekleme için 3, negatif karekök için 6, bulunamayan değer için 7 olarak döner. Hata içermeyen son satırda ise C sütunu Hata yok sonucunu verir. Bu yöntemi, hata türüne göre farklı mesaj göstermek istediğiniz büyük tablolarda kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular​

#YOK hatasını nasıl gideririm?
Önce aranan değerin tabloda gerçekten bulunduğunu ve baştaki ya da sondaki boşluklar nedeniyle farklı görünmediğini kontrol edin. DÜŞEYARA kullanıyorsanız tam eşleşme için son bağımsız değişkenin YANLIŞ olduğundan emin olun. Bulunamama olağan bir durumsa EĞERYOKSA ile alternatif bir metin gösterin.

EĞERHATA tüm hataları düzeltir mi?
Hayır, yalnızca hatayı başka bir değerle değiştirir. Formülün neden hata verdiğini ortadan kaldırmaz; bu nedenle önce nedeni araştırın.

Hücre köşesindeki yeşil üçgen ne anlama gelir?
Excel'in olası bir tutarsızlık ya da hata saptadığını gösterir. Örneğin sayı metin olarak saklanıyorsa ya da formül komşu formüllerden farklıysa görünür. Üçgenin yanındaki simgeye tıklayıp öneriyi inceleyebilirsiniz.

Hata veren hücreler toplamı bozuyorsa ne yapmalıyım?
Toplama giren aralıktaki hatanın kaynağını düzeltin ya da kaynak formüllerde EĞERHATA kullanarak hatalı satırlara sayısal bir değer ya da boş metin döndürün.

Kullanırken dikkat edin​

• EĞERHATA gerçek sorunları gizleyebilir: EĞERHATA her türlü hatayı yakalar. Formülde yazım hatası ya da silinmiş bir başvuru olsa bile sonuç sessizce alternatif değere döner. Yalnızca bulunamayan değerleri yönetmek istiyorsanız EĞERYOKSA işlevini tercih edin.
• Hatayı gizlemek yerine nedenini giderin: Hata değerini her zaman bir uyarı olarak değerlendirin. Önce Formülü Değerlendir aracıyla kaynağı bulun, ancak hata beklenen ve kabul edilen bir durumsa EĞERHATA ile sarın.
• Silme işleminden sonra #BAŞV! görürseniz: Bir sütun ya da satırı sildikten hemen sonra #BAŞV! hatası çıkarsa Ctrl+Z ile işlemi geri alabilirsiniz. Dosyayı kaydedip kapattıysanız formülü yeni başvurularla yeniden yazmanız gerekir.
• Liste ayırıcısı sürüme ve bölgesel ayara göre değişir: Türkçe Excel'de işlev bağımsız değişkenleri genellikle noktalı virgülle, İngilizce Excel'de virgülle ayrılır. Bu sayfadaki Türkçe formülleri kendi Excel'inizde yazarken bölgesel ayarınızdaki ayırıcıyı kullanın.
• Diyez işaretleri her zaman hata değildir: Hücrede yalnızca diyez işaretleri görüyorsanız sütunu genişletin. Sorun devam ediyorsa hücredeki tarih ya da saat değerinin negatif olup olmadığını kontrol edin.
• İlgili konular:
  • EĞERHATA, EĞERYOKSA: Hata değerlerini alternatif sonuçla değiştiren işlevler.
  • EHATALIYSA, HATA.TİPİ: Hatayı sınayan ve türünü sayıyla bildiren işlevler.
  • DÜŞEYARA, ÇAPRAZARA: #YOK hatasının en sık görüldüğü arama işlevleri.
  • Formüller > Formül Denetleme: Hata Denetimi, Formülü Değerlendir ve Öncülleri İzle araçları.
  • Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager): #AD? hatasında tanımlı adları kontrol etmek için.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.