AZALANBAKİYE

AZALANBAKİYE (DB), bir varlığın belirli bir dönemdeki amortismanını sabit oranlı azalan bakiyeler yöntemiyle hesaplar. Her dönemin amortismanı, varlığın o ana kadar azalmış değerine sabit bir oran uygulanarak bulunur. Bu nedenle ilk dönemlerde yüksek, sonraki dönemlerde giderek düşen amortisman tutarları elde etmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev tek bir dönemin amortismanını verir; tüm dönemleri görmek için dönem numaralarını bir sütuna yazıp formülü aşağı kopyalayın. ömür ve dönem aynı zaman birimiyle verilmelidir: yıllık amortisman için ömrü yıl, aylık amortisman için ay olarak girin.

1. Yıllık amortisman tablosu​

45.000 TL'ye satın alınan ve 4 yıl sonunda 15.000 TL değeri kalacak bir aracın her yıl ne kadar amortisman ayıracağını görelim. Dönem numaraları A sütunundadır. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 10.800,00, 8.208,00, 6.238,08 ve 4.740,94 olur. Sabit oran 1 − (hurda / maliyet)^(1 / ömür) ile bulunur ve üç ondalık basamağa yuvarlanır; bu örnekte oran 0,240 çıkar. İlk yıl için 45.000 × 0,240 = 10.800,00 olur. İkinci yıl için (45.000 − 10.800) × 0,240 = 8.208,00 olur; her yıl amortisman, azalmış değer üzerinden hesaplandığı için küçülür. Dört yılın toplamını kontrol etmek için aşağıdaki formülü kullanabilirsiniz:
Toplam, maliyet ile hurda arasındaki 30.000 farkına çok yakındır; ancak oran yuvarlandığı için tam olarak eşit olmaz.

2. Aylık dönemlerle amortisman​

Aynı araç için amortismanı yıl yerine ay bazında hesaplayalım. Bu durumda ömür 4 yıl yerine 48 ay olarak girilir ve dönem numarası ay sırasını gösterir. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1.035,00, 1.011,20 ve 801,27 olur. ömür ay cinsinden verildiği için dönem de ay olarak yorumlanır ve oran aylık döneme göre hesaplanır. Amortisman her ay biraz daha azalır; on ikinci ayın tutarı ilk ayın tutarından belirgin biçimde düşüktür. ömür ve dönem aynı birimde olmadığında sonuç anlamsız olur.

3. İlk yıldaki ay sayısı​

Bir varlık yıl ortasında alındığında ilk yıl yalnız birkaç ay amortismana tabi olur. 1.000.000 TL maliyetli, 100.000 TL hurda değerli ve 6 yıl ömürlü bir varlığı yedinci ayda aldığımızı varsayalım. A sütunu dönemi, B sütunu ilk yıldaki ay sayısını gösterir. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 186.083,33, 259.639,42, 15.845,10 ve 319.000,00 olur. İlk yıl yalnızca 7 ay amortismana tabi olduğu için birinci dönemin tutarı tam yıllık tutarın 7/12 kadarıdır. Ömür 6 yıl olsa da ilk yıl kısmi olduğundan amortisman yedinci döneme taşar ve bu dönemde yalnızca kalan 5 ay için tutar hesaplanır. Son satırda ay 12 olduğundan ilk dönemde tam yıllık amortisman bulunur.

4. Sıfır maliyet ve geçersiz dönem​

Girdilerin sıra dışı olduğu durumlarda işlevin nasıl davrandığını görelim. A sütunu maliyeti, B sütunu hurda değerini, C sütunu dönemi içerir; ömür 12 dönem olarak sabittir. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 950,00, 0,00 ve #DEĞER! olur. İlk satırda normal bir hesaplama yapılır. İkinci satırda maliyet sıfır olduğu için amortisman da sıfırdır. Üçüncü satırda dönem sayı değil metin olduğundan işlev hesaplanamaz ve #DEĞER! hatası verir.

Kullanırken dikkat edin​

• Hesaplama: AZALANBAKİYE = (maliyet − önceki dönemlerin toplam amortismanı) × oran. Burada oran, 1 − (hurda / maliyet)^(1 / ömür) ile bulunur ve üç ondalık basamağa yuvarlanır. İlk dönemde önceki amortisman olmadığından tutar doğrudan maliyet üzerinden hesaplanır; ay 12'den küçükse ilk dönem tutarı ay sayısının 12'ye oranı kadar alınır. Ömrün son döneminde ise kalan aylar için hesap yapılır.
• maliyet ve hurda: maliyet varlığın başlangıç değeri, hurda ise ömrün sonundaki değeridir; hurda değer bazı kaynaklarda kurtarma değeri olarak da anılır. Oran bu iki değerin birbirine bölünmesiyle bulunur. maliyet sıfır olduğunda sonuç 0 çıkar.
• ömür ve dönem: ömür, varlığın amortismana tabi tutulacağı dönem sayısıdır; varlığın faydalı ömrü olarak da bilinir. dönem ile ömür mutlaka aynı birimi kullanmalıdır. Ömrü yıl olarak verirseniz dönem de yıl, ömrü ay olarak verirseniz dönem de ay olmalıdır.
• ay: ay ilk yıldaki ay sayısını belirtir ve 1 ile 12 arasında olmalıdır. ay boş bırakılırsa veya atlanırsa 12 kabul edilir. ay 12'den küçükse ilk yıl kısmi olduğu için amortisman ömür değerinden bir dönem fazla döneme yayılır.
• Hata ve özel durumlar: Sayısal olması gereken bir parametreye metin yazılırsa #DEĞER! hatası alırsınız. Sayısal değerler geçersizse, örneğin ay 1 ile 12 arasında değilse veya dönem izin verilen aralığın dışındaysa #SAYI! hatası oluşur.
• Hücre biçimi: Sonucun yazıldığı hücre Genel sayı biçimindeyse Excel biçimi otomatik olarak para birimi biçimine çevirebilir. Başka bir görünüm istiyorsanız hücre biçimini kendiniz belirleyin; bu, hesaplanan değeri değiştirmez.
• İlgili işlevler: AMORDEGRC ve AMORLINC, Fransız muhasebe sistemine göre bir dönemin amortismanını hesaplamak gerektiğinde tercih edilir. ÇİFTAZALANBAKİYE, çift azalan bakiyeler yöntemini veya sizin belirleyeceğiniz bir oranı kullanmak istediğinizde uygundur. DA, her dönemde eşit tutarlı doğrusal amortisman için kullanılır. YAT, yılların toplamı yöntemiyle amortisman hesaplar. DAB ise değişken azalan bakiye yöntemini ve belirli dönem aralıklarını kapsayan amortismanı hesaplamak için kullanılır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.