Böl

Böl (Split), etkin çalışma sayfası penceresini yatay ve dikey bölme çizgileriyle iki ya da dört ayrı bölmeye ayıran görünüm komutudur. Her bölme aynı sayfanın farklı bir yerini gösterir ve birbirinden bağımsız kaydırılır. Böylece uzun bir listenin başlıklarını, toplam satırını ve ayrıntı satırlarını aynı anda ekranda görebilir, sayfanın uzak noktalarındaki verileri kaydırıp durmadan karşılaştırabilirsiniz.

Nerede bulunur​

Komut Görünüm > Pencere > Böl (View > Window > Split) yolunda yer alır. Klavyeden sırayla Alt, W, S tuşlarına basarak da çalıştırabilirsiniz.

Bölmeyi fareyle de oluşturabilirsiniz:

• Yatay bölme kutusu: Dikey kaydırma çubuğunun en üstündeki küçük dikdörtgendir. Fareyle aşağı sürüklerseniz sayfa alt ve üst olmak üzere ikiye bölünür.
• Dikey bölme kutusu: Yatay kaydırma çubuğunun en sağındaki küçük dikdörtgendir. Sola sürüklerseniz sayfa sol ve sağ olmak üzere ikiye bölünür.

Bölme çizgileri sayfanın bir parçası değil, pencerenin görünümüdür. Hücreleri, yazdırmayı ya da formülleri etkilemez.

Nasıl kullanılır​

Bölmenin nerede oluşacağını etkin hücre belirler. Bölme çizgisi seçili hücrenin hemen üstünden ve hemen solundan geçer.

• Dört bölme: Bir hücre seçin (örneğin B2) ve Görünüm > Pencere > Böl komutuna tıklayın. Seçili hücrenin üstünde ve solunda birer çizgi oluşur.
• Yalnız yatay bölme: Bir satırın satır başlığını seçin (örneğin 4. satır) ya da A sütunundaki bir hücreyi seçip Böl komutunu kullanın. Çizgi seçili satırın üstünde oluşur.
• Yalnız dikey bölme: Bir sütunun sütun başlığını seçin (örneğin C sütunu) ya da birinci satırdaki bir hücreyi seçip Böl komutunu kullanın. Çizgi seçili sütunun solunda oluşur.
• Bölmeler arasında gezinme: Bir bölmeye tıkladığınızda o bölme etkin olur. Fare tekerleği ve kaydırma çubukları yalnız etkin bölmeyi kaydırır.
• Çizgiyi taşıma: Bölme çizgisini fareyle sürükleyerek konumunu değiştirebilirsiniz.
• Kaldırma: Böl komutuna yeniden tıklayın ya da bölme çizgisine çift tıklayın. Yalnız bir çizgiyi kaldırmak için o çizgiyi sayfanın kenarına kadar sürükleyebilirsiniz.

Böl ve Bölmeleri Dondur farkı​

Her iki komut da pencereyi bölmelere ayırır, ancak davranışları farklıdır. Böl komutunda tüm bölmeler kaydırılabilir ve çizgiler sürüklenerek taşınabilir. Bölmeleri Dondur (Freeze Panes) komutunda ise üstteki satırlar ve soldaki sütunlar sabit kalır, yalnız kalan bölge kaydırılır.

Bölme açıkken Bölmeleri Dondur komutunu seçerseniz Excel, mevcut bölme çizgilerini dondurma çizgisi olarak kullanır. Başlık satırını her zaman görünür tutmak istiyorsanız dondurma, sayfanın iki uzak noktasını yan yana görmek istiyorsanız Böl daha uygundur.

VBA ile bölme​

Bölme, ActiveWindow nesnesinin özellikleriyle denetlenir. SplitRow yatay çizginin hangi satırdan sonra geleceğini, SplitColumn dikey çizginin hangi sütundan sonra geleceğini belirler. Split özelliği bölmenin açık olup olmadığını okur ya da kapatır. Sıfır değeri o yönde bölme olmadığı anlamına gelir.

İlk blok sayfayı ilk üç satır ve ilk iki sütundan sonra böler. Son satır ise tüm bölmeleri kaldırır.

1. Başlık satırını üstte tutan yatay bölme​

Aşağıdaki satış listesinde başlık satırının uzun listeyi kaydırırken de görünmesini istiyoruz. Excel'de 2. satırın satır başlığını seçin ve Görünüm > Pencere > Böl (View > Window > Split) komutuna tıklayın. Örnek dosyada aynı işlem bir makroyla yapılmış, ilk satırın altına yatay bölme çizgisi konmuştur.
Sayfada birinci satırın altında yatay bir bölme çizgisi oluşur; üstteki bölmede yalnız başlık satırı, alttaki bölmede veri satırları görünür. Alt bölmeyi kaydırdığınızda üst bölme yerinde kalır. Tutar sütunu Adet ile Birim Fiyat çarpımını verir; ilk satırda 342.000,00 hesaplanır. Bu örnekte bölme çizgisi fareyle taşınabilir, dondurmadan farklı olarak üst bölme de ayrıca kaydırılabilir.

2. Ad sütununu solda tutan dikey bölme​

Personel listesinde sağdaki sütunlara bakarken sicil numarası ile ad soyadın solda görünmesini istiyoruz. Excel'de C sütununun sütun başlığını seçin ve Görünüm > Pencere > Böl (View > Window > Split) komutunu kullanın. Örnek dosyada dikey bölme çizgisi makroyla B sütunundan sonra konmuştur.
Sayfada B sütununun sağında dikey bir bölme çizgisi oluşur. Sol bölmede Sicil No ve Ad Soyad sütunları, sağ bölmede diğer sütunlar görünür. Pencere dar olduğunda sağ bölmeyi yatay kaydırırsanız, hangi satırın hangi personele ait olduğunu sol bölmeden izlemeye devam edersiniz. Her iki bölme de aynı satırlara bağlı olduğundan dikey kaydırma iki bölmede birlikte ilerler.

3. Dört bölmeli bütçe tablosu​

Aylık gider tablosunda hem başlık satırını hem de gider kalemi sütununu görünür tutarken tablonun uzak köşelerini karşılaştırmak istiyoruz. Excel'de B2 hücresini seçin ve Görünüm > Pencere > Böl (View > Window > Split) komutuna tıklayın. Örnek dosyada aynı bölme makroyla kurulmuştur; Toplam sütunu ve Genel Toplam satırı formüllerle hesaplanır.
Sayfa, birinci satırın altından ve A sütununun sağından geçen iki çizgiyle dört bölmeye ayrılır. Sol üst bölmede köşe başlığı, sağ üstte ay başlıkları, sol altta gider kalemleri, sağ altta rakamlar görünür. Kira için dört aylık toplam 72.000,00, tüm giderlerin genel toplamı 482.483,00 hücresindedir. Her bölmeyi ayrı kaydırarak örneğin Genel Toplam satırını ve ilk satırları yan yana inceleyebilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Bölme çizgisinin yeri etkin hücreye bağlıdır: Böl komutuna basmadan önce hangi hücrenin seçili olduğuna dikkat edin. Seçili hücrenin üstünde ve solunda çizgi oluşur. İstediğiniz yerde olmadıysa çizgiyi fareyle sürükleyin ya da komutu kapatıp doğru hücreyi seçerek yeniden uygulayın.
• Bölme ile dondurma karıştırılır: Başlıkların hep görünmesi isteniyorsa genellikle Bölmeleri Dondur daha uygun bir seçimdir, çünkü dondurulmuş bölge kaydırılamaz. Böl komutunda üst bölme de kaydırılabildiği için, yanlışlıkla kaydırırsanız başlıklar görünümden çıkabilir.
• Görünüm ayarıdır, veriyi değiştirmez: Bölme yalnız pencerenin görünümünü etkiler. Hücre değerleri, biçimler, formüller ve yazdırma düzeni aynı kalır. Bölme düzeni çalışma kitabıyla birlikte kaydedilir ve dosyayı yeniden açtığınızda sayfa bölünmüş olarak gelir.
• Her sayfanın bölmesi ayrıdır: Bölme, kitaptaki her sayfa penceresi için ayrı tutulur. Bir sayfada böldüğünüz görünüm diğer sayfaları etkilemez. Her sayfa için komutu ayrı ayrı uygulamanız gerekir.
• Aynı hücre birden çok bölmede görünebilir: Bölmeler aynı sayfayı gösterdiğinden bir hücreyi bir bölmede değiştirdiğinizde değişiklik diğer bölmelerde de anında görünür. İki bölmede aynı alanı gördüğünüzde bunu veri tekrarı sanmayın; bu yalnızca iki farklı pencere gibi çalışan tek bir sayfadır.
• VBA Split işlevi ile karıştırmayın: VBA'daki Split işlevi bir metni ayırıcıya göre parçalara ayırıp dizi döndürür ve görünüm bölmeleriyle ilgisi yoktur. Pencere bölmesi için ActiveWindow.Split, SplitRow ve SplitColumn özellikleri kullanılır.
• İlgili konular: Bölmeleri Dondur (Freeze Panes), Yeni Pencere (New Window), Yan Yana Görüntüle (View Side by Side), Tümünü Diz (Arrange All), Metni Sütunlara Dönüştür (Text to Columns), METİNBÖL işlevi, VBA Split işlevi, ActiveWindow nesnesi, SplitRow ve SplitColumn özellikleri.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.