Coğrafyaya Dönüştür

Coğrafyaya Dönüştür (Geography), hücredeki ülke, bölge, il ya da şehir adını çevrimiçi bir veri kaynağıyla eşleştirip bağlantılı bir veri türüne çeviren Excel özelliğidir. Dönüştürülen hücreden nüfus, alan, başkent, para birimi gibi alanlar okunabilir ve bu alanlar formüllerde kullanılabilir. Böylece bu bilgileri elle aramak ya da başka kaynaklardan kopyalamak gerekmez.

Nerede bulunur​

Özellik Veri > Veri Türleri > Coğrafya (Data > Data Types > Geography) yolunda bulunur. Çalışması için şunlar gerekir:

• Sürüm: Microsoft 365 aboneliği olan Excel. Excel 2019 ve daha eski sürümlerde bağlantılı veri türleri bulunmaz.
• Bağlantı: Eşleştirme ve yenileme için internet bağlantısı ve oturum açılmış bir Microsoft hesabı gerekir.
• Veri Türleri grubu: Coğrafya ile birlikte Hisse Senetleri (Stocks) gibi başka bağlantılı veri türleri de aynı galeride yer alır. Galerideki seçenekler sürüme ve hesabınıza göre değişebilir.

Nasıl kullanılır​

Dönüştürme işlemi için şu adımları izleyin:

• Yer adlarını bir sütuna yazın. Yazımı düzgün olsun. Mümkünse ayrı bir sütuna ülke adını da ekleyin.
• Adların bulunduğu hücreleri seçin. Verileri önce Ekle > Tablo (Insert > Table) ile tabloya çevirirseniz sonradan eklenen alanlar tabloyla birlikte genişler.
• Veri > Veri Türleri > Coğrafya komutuna tıklayın.
• Eşleşen hücrelerin başında küçük bir harita simgesi görünür. Bu simge hücrenin artık bir veri türü olduğunu gösterir.
• Seçimin sağ üst köşesinde beliren Veri Ekle (Insert Data) düğmesine tıklayın ve listeden Nüfus, Alan gibi bir alan seçin. Alan, yandaki sütuna yazılır.
• Bir hücredeki simgeye tıklayın ya da hücre seçiliyken Ctrl+Shift+F5 tuşlarına basın. Hücrenin tüm bilgilerini gösteren veri kartı açılır.

Alan adları Excel'in dil ayarına göre görüntülenir. Formülde bir alana başvururken hücre adresinin ardına nokta koyup alan adını yazarsınız. Yazarken Excel alan adlarını otomatik tamamlama listesiyle önerir. Alan adını listeden seçmek yazım hatasını önler.

Eşleşmeyen hücreler ve yenileme​

Excel bir adı tek bir yerle eşleştiremezse hücrede soru işareti simgesi görünür ve sağda Veri Seçici (Data Selector) bölmesi açılır. Bölmedeki adaylardan doğru olanı seçip Seç düğmesine tıklayın. Aynı adı taşıyan yerlerde (örneğin farklı ülkelerde aynı ada sahip şehirler) bu durumla sık karşılaşılır. Yer adının yanına ülke adını eklemek sorunu çoğunlukla çözer.

• Yenileme: Veriler çevrimiçi kaynaktan gelir. Güncellemek için Veri > Tümünü Yenile (Data > Refresh All) komutunu kullanın ya da hücreye sağ tıklayıp Veri Türü > Yenile seçeneğini seçin.
• Metne geri çevirme: Bağlantıyı kaldırmak için hücreye sağ tıklayıp Veri Türü > Metne Dönüştür (Data Type > Convert to Text) seçeneğini kullanın. Hücre yalnızca metin olarak kalır.

1. Şehir listesini dönüştürmeye hazırlama​

Aşağıdaki listede şehir adları A sütununda, ülke adı B sütunundadır. Liste tablo olarak biçimlendirilmiştir. A2:A9 hücrelerini seçin, Veri > Veri Türleri > Coğrafya komutuna tıklayın ve ardından Veri Ekle düğmesiyle Nüfus gibi bir alan seçin. Çevrimiçi eşleştirme yapıldığı için bu adım dosyada hazır gelmez, kendi Excel'inizde uygulayın.
Veriler tablo içinde olduğundan dönüştürme sonrası eklediğiniz alan sütunları tabloyla birlikte genişler ve tabloya yeni bir şehir eklediğinizde biçim ve alanlar otomatik uygulanır. Bir şehrin yanında soru işareti görürseniz Veri Seçici bölmesinden doğru yeri seçin.

2. Alınan alanlarla hesap yapma​

Coğrafya veri türünden Nüfus ve Alan alanlarını sütunlara getirdiğinizi varsayın. Aşağıda bu değerler örnek olarak düz sayı biçiminde verilmiştir. Gerçek veriler güncel kaynağa göre farklı olabilir. D sütunu kilometrekare başına kişi sayısını, E sütunu yoğunluğa göre sıralamayı hesaplar.
İstanbul için yoğunluk 2.838,3 kişi/km² olarak hesaplanır ve sıralamadaki yeri 1 olur. Ankara için yoğunluk 222,4 değerindedir. Gerçek bir Coğrafya veri türünde B ve C sütunlarındaki sayılar, veri türü hücresinden alan olarak gelir. Hesap formülleri ise aynı kalır.

3. Eksik alanları hatasız yönetme​

Bazı yerler için Excel her alanı döndürmeyebilir. O hücre boş kalır ve onu kullanan formül hata verir. Aşağıdaki tabloda Gürcistan için yüzölçümü boştur. D sütunundaki formül hatayı yakalar, E sütunu da durumu metinle bildirir.
Yüzölçümü boş olan Gürcistan satırında D5 hücresi hata yerine Veri yok metnini, E5 hücresi ise Alan verisi eksik metnini gösterir. Türkiye satırında ise yoğunluk 108,5 olarak hesaplanır. Aynı yöntemi veri türünden gelen alanlara da uygulayarak eksik veri nedeniyle oluşan hataların raporunuzu bozmasını önleyebilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Sürüm ve bağlantı gereksinimi: Coğrafya veri türü yalnızca Microsoft 365 aboneliğiyle çalışır. Dosyayı bu özelliği desteklemeyen bir Excel sürümünde açan kişi veri türü hücrelerini beklendiği gibi kullanamaz. Eşleştirme ve yenileme çevrimiçi yapıldığından bağlantısız ortamda dönüştürme yapılamaz.
• Adları belirsiz bırakmayın: Aynı adı taşıyan birden fazla yer varsa Excel yanlış eşleşme yapabilir ya da soru işareti gösterebilir. Şehir adının yanına ülke ya da bölge ekleyin ve dönüşümden sonra eşleşmeleri kontrol edin.
• Veriler sabit değildir: Nüfus gibi alanlar kaynağın güncel durumunu yansıtır ve yenilemeyle değişebilir. Raporda sabit kalması gereken rakamlar için değerleri kopyalayıp Özel Yapıştır > Değerler ile yapıştırın ya da hücreyi metne dönüştürün.
• Alan adlarını doğru yazın: Formülde nokta ile alana başvururken alan adı, veri türünde bulunan adla aynı olmalıdır. Adı elle yazmak yerine otomatik tamamlama listesinden seçin. Olmayan bir alan #ALAN! hatası verir.
• Dosya boyutu: Çok sayıda veri türü hücresi ve alan sütunu dosyayı büyütür ve yenileme süresini uzatır. Gereksiz alanları eklemeyin.
• İlgili konular:
  • Veri > Veri Türleri: Hisse Senetleri gibi diğer bağlantılı veri türleri
  • Ekle > Tablo: Alan sütunlarının otomatik genişlemesi için
  • Tümünü Yenile: Bağlantılı verileri güncelleme
  • EĞERHATA: Eksik alanlardan doğan hataları yönetmek için
  • DÜŞEYARA: Alan değerlerini başka tablolarda aramak için
  • YUVARLA: Hesaplanan yoğunluk ya da oran değerlerini düzenlemek için

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.