DA

DA (SLN), bir varlığın doğrusal (eşit tutarlı) yöntemle tek bir dönem için ayrılacak amortisman tutarını verir. Varlığın maliyeti ile hurda değeri arasındaki farkı faydalı ömre eşit olarak dağıtır. Bu nedenle sabit kıymetlerin yıllık amortisman giderini hızlıca hesaplamak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Üç parametrenin üçü de gereklidir. Maliyet, hurda değeri ve ömür sayısal değer, sayısal hücre ya da sayı üreten bir işlem olabilir. Ömür yıl olarak verilirse sonuç yıllık, ay olarak verilirse aylık amortisman tutarıdır.

1. Yıllık amortisman tutarı​

Her varlığın maliyetini, hurda değerini ve faydalı ömrünü ayrı sütunlara yazıp yıllık amortisman tutarını hesaplayalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2.250,00, 300,00, 3.000,00 ve 9.375,00 olur. İlk satırı elle doğrulamak için: 30.000 − 7.500 = 22.500 ve 22.500 / 10 = 2.250,00. Her varlıkta amortisman, maliyetten hurda değeri çıkarılıp ömür sayısına bölünerek bulunur ve her dönem aynı tutar ayrılır.

2. Hurda değeri ve toplam amortisman toplamı​

Hurda değeri ile varlığın ömrü boyunca ayrılan toplam amortismanın toplamı özgün maliyete eşit olmalıdır. D2 hücresine yıllık amortisman formülünü yazıp aşağı kopyalayın:
Ardından E2 hücresine hurda değerine yıllık amortismanın ömürle çarpımını ekleyen aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 30.000,00, 1.300,00 ve 48.000,00 olur. Her satırda bulunan değer, A sütunundaki özgün maliyetle aynıdır. Çünkü DA işlevi maliyetten hurda değerini çıkarıp tutarı ömür boyunca eşit paylaştırır; hurda değeri ile toplam amortisman birleştiğinde maliyet yeniden elde edilir.

3. Ömrün amortisman tutarına etkisi​

Maliyeti 60.000, hurda değeri 6.000 olan bir makine için farklı faydalı ömürlerde yıllık amortisman tutarını karşılaştıralım. Maliyet ve hurda değeri sabit olduğundan formülün içine yazılmıştır. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 18.000,00, 10.800,00, 9.000,00 ve 6.000,00 olur. Amortismana tabi tutar sabit kaldığı için ömür uzadıkça her döneme düşen pay azalır. Toplam tutar değişmez; yalnızca daha fazla döneme yayılır.

4. Hurda değerinin etkisi​

Ömrü 5 yıl olarak sabit tutulan varlıklarda hurda değerinin sıfır, maliyete eşit ya da maliyetten büyük olması gibi durumları görelim. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 8.000,00, 0,00, 1.500,00 ve -200,00 olur. Hurda değeri sıfır olduğunda maliyetin tamamı ömür boyunca dağıtılır. Hurda değeri maliyete eşitse amortisman ayrılacak tutar kalmaz. Hurda değeri maliyetten büyükse fark negatif çıkar; bu durum genellikle girilen verinin yeniden kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.

Kullanırken dikkat edin​

• Hesaplama: DA = (maliyet − hurda) / ömür
  Burada maliyet varlığın ilk satın alma bedelidir, hurda varlığın faydalı ömrünün sonundaki değeridir, ömür ise amortismanın dağıtılacağı dönem sayısıdır. Pay kısmı, varlığın ömrü boyunca değer kaybedecek toplam tutarı gösterir. Bu tutar ömür sayısına bölündüğünden her dönem için aynı amortisman bulunur.
• maliyet, hurda ve ömür: maliyet varlığın ilk maliyetidir. hurda ömrün sonundaki değerdir ve kurtarma değeri olarak da adlandırılır. ömür faydalı ömürdür ve genellikle yıl olarak ölçülür. Üç parametre de gereklidir.
• Dönem tutarlılığı: Sonuç, ömür parametresindeki dönem birimiyle aynı birimde çıkar. Ömrü yıl olarak verirseniz yıllık, ay olarak verirseniz aylık amortisman elde edersiniz. Aylık tutar istiyorsanız ömrü ay cinsinden yazın.
• Toplam amortisman ve maliyet ilişkisi: Hurda değeri ile varlığın ömrü boyunca ayrılan toplam amortismanın toplamı özgün maliyete eşittir. Yöntem varlığı her dönem aynı tutarda amorti ettiği için dönemler arasında değişen bir oran yoktur.
• Hata durumları: ömür sıfır olduğunda bölme işlemi yapılamayacağından #SAYI/0! hatası alırsınız. Parametrelerden biri sayıya dönüştürülemeyen bir metin içerirse #DEĞER! hatası alırsınız. hurda değeri maliyet değerinden büyükse hata oluşmaz ancak sonuç negatif olur.
• İlgili işlevler: AMORLINC, bir dönemin amortismanını doğrusal yöntemle ve Fransız muhasebe sistemine uygun olarak verir; dönem başlangıç ve bitiş tarihleri gerektiğinde tercih edilir. AMORDEGRC aynı sistemde azalan bakiye mantığına dayanan katsayılı hesap yapar. DB sabit oranlı azalan bakiye yöntemiyle, DDB ise çift azalan bakiye yöntemiyle amortisman hesaplar. SYD yılların toplamı yöntemini kullanır. VDB ise değişken azalan bakiye yöntemiyle belirli bir dönem aralığı için amortisman verir. Her dönemde eşit tutar ayırmak istiyorsanız DA işlevi yeterlidir; ilk yıllara daha fazla gider yazmak istiyorsanız DB, DDB, SYD ya da VDB işlevlerini kullanın.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.