DİZİOLUŞTUR

DİZİOLUŞTUR (MAKEARRAY), belirttiğiniz satır ve sütun sayısında bir dizi oluşturur ve dizinin her hücresini bir LAMBDA işleviyle hesaplar. LAMBDA işlevi her hücre için o hücrenin satır ve sütun numarasını alır. Bu sayede çarpım tablosu, köşegen matris ya da koşullu değerlerden oluşan diziler tek formülle üretilir.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev dinamik dizi formülü oluşturabilir; sonuç birden fazla hücreyse komşu hücrelere taşar. Bu sayfadaki örneklerde dizi, her satırda tek bir sonuç görebilmeniz için TOPLA ile tek bir değere indirgenmiştir. LAMBDA parametre adlarını sayı içermeyecek şekilde seçin.

1. Çarpım tablosunun toplamı​

A sütunundaki satır sayısı ve B sütunundaki sütun sayısı kadar büyüklükte bir çarpım tablosu oluşturup değerlerini toplayalım. Her hücre, kendi satır numarasıyla sütun numarasının çarpımıdır. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 9, 36, 10 ve 30 olur. İlk satırda 2 satır ve 2 sütunluk dizi, (1*1, 1*2 ; 2*1, 2*2) işlemleriyle hesaplanır ve bu dört değer toplanır. Diğer satırlarda yalnızca dizinin boyutu değişir, LAMBDA işlevi aynı kalır.

2. Satır ve sütun numaralarını kullanma​

LAMBDA işlevindeki ilk parametre satır numarasını, ikinci parametre sütun numarasını taşır. Yalnızca satır numarasını döndüren dizinin toplamını C2 hücresinde hesaplayalım:
Yalnızca sütun numarasını döndüren dizinin toplamını D2 hücresinde hesaplamak için aşağıdaki formülü yazıp iki sütunu da aşağı kopyalayın:
Sonuçlar C sütununda sırasıyla 6, 12, 12 ve 3, D sütunundaki sonuçlar ise 6, 9, 20 ve 6 olur. İlk parametre her hücrede o hücrenin bulunduğu satırın numarasını, ikinci parametre sütunun numarasını verir. Bu yüzden satır numaralı dizide her satırın değeri satır boyunca tekrar eder, sütun numaralı dizide ise her sütunun değeri sütun boyunca tekrar eder.

3. Koşullu değerlerle köşegen dizisi​

LAMBDA içinde koşul ve hücre başvurusu da kullanabilirsiniz. Satır numarası sütun numarasına eşit olduğunda C sütunundaki değeri, diğer hücrelerde 0 değerini veren bir dizi oluşturup toplamını D2 hücresinde hesaplayalım. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 15, 20, 14 ve 3 olur. Köşegende yalnızca satır ve sütun numarasının eşit olduğu hücreler bulunur; bu hücre sayısı satır ve sütun sayısından küçük olanına eşittir. Dizi kare olmak zorunda değildir, dikdörtgen dizilerde de köşegen hücreleri aynı kuralla belirlenir.

4. Geçersiz boyutlarda hata​

Satır ya da sütun sayısı 1'den küçük olduğunda dizi oluşturulamaz. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayarak geçerli ve geçersiz boyutları karşılaştırın:
Sonuçlar sırasıyla 18, #DEĞER!, #DEĞER! ve #DEĞER! olur. İlk satırda boyutlar geçerli olduğu için dizi oluşturulur ve toplanır. Diğer satırlarda satırlar ya da sütunlar 1'den küçük olduğundan işlev #DEĞER! hatası verir. Bu hatayı önlemek için boyut değerlerinin en az 1 olduğundan emin olun.

Kullanırken dikkat edin​

• satırlar ve sütunlar: satırlar dizinin satır sayısını, sütunlar dizinin sütun sayısını belirler. İkisinden biri 1'den küçükse işlev #DEĞER! hatası verir. Her iki değer de 1 olduğunda sonuç tek hücrelik bir dizidir.
• lambda: lambda parametresi tam olarak iki parametre alan bir LAMBDA işlevi olmalıdır. İlk parametre dizideki hücrenin satır numarasını, ikinci parametre sütun numarasını verir. LAMBDA işlevinin sonucu o hücrenin değeri olur.
• LAMBDA parametre adları: LAMBDA içinde birden fazla parametre geçirilmesi gerektiğinden tek işlev adını veren kısaltılmış (eta indirgemeli) LAMBDA söz dizimi burada kullanılamaz; işlevi her zaman parametreleriyle yazın. Parametre adları sayı içermemelidir, örneğin r ve c gibi adlar kullanabilirsiniz.
• Dizi sonucu: Sonuç birden fazla hücre içeriyorsa komşu hücrelere taşar; bu nedenle taşma alanının boş olması gerekir. 2 satır ve 2 sütunluk bir çarpım dizisini aşağıdaki formülle oluşturabilirsiniz:
  
  Excel formülü

  TR

  =DİZİOLUŞTUR(2;2;LAMBDA(r;c;r*c))

  EN

  =MAKEARRAY(2,2,LAMBDA(r,c,r*c))

  Bu dizi (1*1, 1*2 ; 2*1, 2*2) işlemlerinden hesaplanır. Satır ve sütun numaralarının toplamını almak isterseniz LAMBDA içinde r+c ifadesini kullanabilirsiniz.
• Sürüm bilgisi: İşlev Excel 2024 ile birlikte kalıcı sürümlere eklenmiştir; Microsoft 365 abonelerinde daha önce, Temmuz 2021 civarında kullanıma sunulmuştur. Eski kalıcı sürümlerde işlev bulunmaz.
• İlgili işlevler: LAMBDA: DİZİOLUŞTUR işlevinin üçüncü parametresi olarak her hücrenin hesabını tanımlar. TOPLA: Oluşturulan dizinin değerlerini tek bir sonuca indirgemek istediğinizde kullanılır. EĞER: LAMBDA içinde satır ve sütun numarasına göre koşullu değer üretmek istediğinizde tercih edilir.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.