Genel Bakış
Excel Eklentileri (Excel Add-ins), Excel'e kurulum sonrası ek komut, işlev ve araç kazandıran küçük program paketleridir. Çözücü (Solver) ve Veri Çözümleme Araç Takımı (Analysis ToolPak) gibi hazır eklentileri açabilir, kendi makrolarınızı da .xlam eklentisi olarak kaydedip her çalışma kitabında kullanabilirsiniz.
Solver işlevlerini VBA içinden çağıracaksanız VBA düzenleyicisinde Araçlar > Başvurular (Tools > References) bölümünden Solver başvurusunu da eklemeniz gerekir.
Ortalama satış 135.850,00, standart sapma 12.373,82 olarak hesaplanır. En düşük aylık satış 118.500,00, en yüksek 152.100,00, medyan 135.400,00 ve sekiz aylık toplam 1.086.800,00 değerindedir. Veri Çözümleme aracı bu değerleri sabit değer olarak üretir; formüller ise veri değişince kendiliğinden güncellenir.
Başlangıç üretim miktarlarıyla toplam kar 13.700,00, kullanılan saat 160 olur; kapasite 160 saattir. Çözücü penceresinde Hedef Belirle (Set Objective) kutusuna E5'i girip Maks seçeneğini işaretleyin, Değişken Hücreleri Değiştirerek (By Changing Variable Cells) kutusuna D2:D4 aralığını yazın. Kısıtlamalara Tabi (Subject to the Constraints) bölümüne F5 küçük eşit F6 kısıtını ekleyin; üretim miktarlarının negatif olmaması için D2:D4 büyük eşit 0 kısıtını da ekleyip Çöz (Solve) düğmesine basın. Çözücü, D2:D4 hücrelerini değiştirerek en yüksek karı arar. Örnekte E5, D2:D4 ve F6 hücreleri HedefKar, DegiskHucreler ve SaatKapasitesi adlarıyla tanımlıdır; adları kısıt kutularında da kullanabilirsiniz.
Tabloda eklentiler üç türe ayrılır. Filtre düğmesini kullanarak yalnızca COM eklentilerini ya da yalnızca Excel eklentilerini süzebilirsiniz. Bu tabloyu kendi kurumunuzdaki eklentilere göre genişletip ekip içinde başvuru listesi olarak paylaşabilirsiniz.
Nerede bulunur
Eklentileri yönettiğiniz ana pencereye şu yoldan ulaşırsınız:- Dosya > Seçenekler > Eklentiler (File > Options > Add-ins): Pencerenin üst bölümünde yüklü eklentiler türlerine göre listelenir. Alt kısımdaki Yönet (Manage) kutusundan eklenti türünü seçip Git (Go) düğmesine basarsınız.
- Geliştirici > Eklentiler (Developer > Add-ins): Geliştirici sekmesi görünüyorsa Excel Eklentileri düğmesi aynı pencereyi doğrudan açar.
- Ekle > Eklentiler (Insert > Add-ins): Office eklentilerini Mağaza üzerinden almak için kullanılır.
- Veri sekmesi: Çözücü ve Veri Çözümleme etkinleştirildiğinde Analiz (Analysis) grubunda görünür.
Eklenti türleri
Excel'de birbirinden farklı çalışan üç ana eklenti türü vardır:- Excel eklentileri: .xlam (eski sürümlerde .xla) uzantılı, VBA ile yazılmış eklentilerdir. Çözücü, Veri Çözümleme Araç Takımı ve sizin kaydedeceğiniz eklentiler bu türdendir.
- COM eklentileri (COM Add-ins): Dışarıda derlenmiş programlardır. Power Pivot ve Power Map gibi bileşenler bu gruptadır, Yönet kutusunda COM Eklentileri seçilerek yönetilir.
- Office eklentileri (Office Add-ins): Web teknolojisiyle yazılmış, Mağaza'dan edinilen ve görev bölmesinde çalışan eklentilerdir.
Nasıl yüklenir ve etkinleştirilir
Hazır bir eklentiyi şu adımlarla açın:- Dosya > Seçenekler > Eklentiler yolunu izleyin.
- Alttaki Yönet kutusundan Excel Eklentileri seçeneğini seçin ve Git düğmesine basın.
- Listede eklentinin yanındaki kutuyu işaretleyin ve Tamam düğmesine basın. Eklenti listede yoksa Gözat (Browse) ile .xlam dosyasını bulun.
- Çözücü için komut Veri > Analiz > Çözücü (Data > Analysis > Solver), Veri Çözümleme için Veri > Analiz > Veri Çözümleme (Data Analysis) olarak görünür.
VBA
3 satır
Sub EklentiAc()
AddIns("Solver Add-in").Installed = True
End SubKendi eklentinizi oluşturma
Sık kullandığınız makroları ve kullanıcı tanımlı işlevleri bir eklentiye dönüştürebilirsiniz:- Kodları bir çalışma kitabının modülüne yazın ve makroların çalıştığını denetleyin.
- Dosya > Farklı Kaydet (File > Save As) yolunda dosya türü olarak Excel Eklentisi (*.xlam) seçin. Excel, varsayılan olarak kullanıcı profilinizdeki AddIns klasörünü önerir.
- Eklentiler penceresinde Gözat ile dosyayı seçip kutuyu işaretleyin.
1. Veri Çözümleme ile elde edilen özetin formüllerle karşılığı
Veri Çözümleme Araç Takımı'ndaki Tanımlayıcı İstatistik aracı, bir veri sütunu için ortalama, standart sapma gibi değerleri tek seferde üretir. Aracı kullanmak için eklentiyi etkinleştirin, Veri > Analiz > Veri Çözümleme komutundan Tanımlayıcı İstatistik (Descriptive Statistics) seçeneğini seçin ve giriş aralığı olarak B1:B9 hücrelerini verin. Aşağıdaki tabloda aynı değerler eklentiye gerek kalmadan yerleşik işlevlerle hesaplanır.Excel Eklentileri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Satış Tutarı | İstatistik | Değer | |
| 2 | Ocak | 118.500,00 | Ortalama | 135.850,00 | |
| 3 | Şubat | 126.400,00 | Standart Sapma | 12.373,82 | |
| 4 | Mart | 131.200,00 | En Küçük | 118.500,00 | |
| 5 | Nisan | 124.800,00 | En Büyük | 152.100,00 | |
| 6 | Mayıs | 139.600,00 | Medyan | 135.400,00 | |
| 7 | Haziran | 145.300,00 | Toplam | 1.086.800,00 | |
| 8 | Temmuz | 152.100,00 | |||
| 9 | Ağustos | 148.900,00 |
Satış AnaliziExcelDepo v1.0.0
2. Çözücü için model hazırlama
Çözücü (Solver), kısıtlar altında en iyi sonucu arayan eklentidir. Önce bir model kurmanız gerekir: değişken hücreler, bunlara bağlı bir hedef hücre ve kapasite sınırı. Aşağıdaki tabloda sarı hücreler (D2:D4) üretim miktarlarıdır, E5 toplam karı, F5 kullanılan toplam saati, F6 ise saat kapasitesini gösterir. Çözücü'yü çalıştırmak için Veri > Analiz > Çözücü komutunu seçin.Excel Eklentileri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Birim Kar | Birim Saat | Üretim Miktarı | Toplam Kar | Kullanılan Saat |
| 2 | Masa | 450,00 | 5 | 10 | 4.500,00 | 50 |
| 3 | Sandalye | 120,00 | 2 | 10 | 1.200,00 | 20 |
| 4 | Dolap | 800,00 | 9 | 10 | 8.000,00 | 90 |
| 5 | Toplam | 30 | 13.700,00 | 160 | ||
| 6 | Saat Kapasitesi | 160 |
Üretim ModeliExcelDepo v1.0.0
3. Eklenti türlerini listeleme
Hangi eklentinin nerede görüneceğini ve ne işe yaradığını bir başvuru tablosunda tutabilirsiniz. Tablo, eklentilerin Excel'deki konumunu özetler. Aşağıdaki tabloda ekranınızı görüntülemek için tüm başlıklara filtre düğmesi eklenmiştir; böylece türe göre süzebilirsiniz.Excel Eklentileri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Eklenti | Tür | Nerede görünür | Ne işe yarar |
| 2 | Çözücü (Solver Add-in) | Excel eklentisi | Veri sekmesi, Analiz grubu | Kısıtlar altında en iyi sonucu bulur |
| 3 | Analysis ToolPak | Excel eklentisi | Veri sekmesi, Analiz grubu | Regresyon, ANOVA gibi istatistik araçları sunar |
| 4 | Analysis ToolPak - VBA | Excel eklentisi | VBA kodunda işlev olarak | Araç takımı işlevlerini makrolardan çağırmayı sağlar |
| 5 | Power Pivot | COM eklentisi | Power Pivot sekmesi | Büyük veri modeli ve ilişkiler kurar |
| 6 | Mağaza eklentileri | Office eklentisi | Ekle sekmesi, Eklentiler grubu | Görev bölmesinde çalışan hazır uygulamalar sunar |
| 7 | Kişisel makro eklentisi | Excel eklentisi (.xlam) | Geliştirici sekmesi, Eklentiler | Kendi makro ve işlevlerinizi her kitapta kullanılır kılar |
Eklenti ListesiExcelDepo v1.0.0
Kullanırken dikkat edin
- Eklenti görünmüyorsa: Eklenti yüklü olmasına rağmen komutu şeritte yoksa Eklentiler penceresinde kutunun işaretli olduğunu denetleyin. Bazı eklentiler yalnızca Excel yeniden başlatılınca görünür. COM eklentisi devre dışı kaldıysa Yönet kutusundan Devre Dışı Bırakılan Öğeler (Disabled Items) seçeneğine bakın.
- Güvenlik uyarıları: İnternetten indirilen bir .xlam dosyası engellenmiş olabilir. Dosyaya sağ tıklayıp Özellikler penceresinde Engellemeyi kaldır (Unblock) kutusunu işaretleyin. Makro içeren eklentiler için Güven Merkezi (Trust Center) ayarlarını ve güvenilen konumları gözden geçirin; kaynağını bilmediğiniz eklentiyi yüklemeyin.
- Eklenti dosyasının yeri: Eklentiyi başka bir klasöre taşırsanız Excel dosyayı bulamaz ve açılışta hata verebilir. Eklentinin yolu değiştiyse kutunun işaretini kaldırıp Gözat ile yeniden seçin. Ortak kullanım için eklentiyi ağ klasöründe tutmak yerine her kullanıcıya kopyalamak daha kararlı çalışır.
- Sürüm ve platform farkları: Eklentilerin kullanılabilirliği Excel sürümüne göre değişir. Çözücü ve Veri Çözümleme yaygın Windows sürümlerinde bulunur; Excel'in web ve Mac sürümlerinde COM eklentileri ve VBA tabanlı eklentiler desteklenmeyebilir. Mağaza eklentileri ise ağırlıklı olarak web tabanlıdır ve oturum açmayı gerektirebilir.
- Çok sayıda eklenti açılışı yavaşlatır: Her etkin eklenti Excel'in açılış süresini uzatır. Kullanmadığınız eklentilerin işaretini kaldırın. Excel'in yavaş açılmasının nedeni anlaşılamıyorsa eklentileri tek tek kapatarak sorunlu olanı bulabilirsiniz.
- İlgili konular: Makro ve Geliştirici sekmesi (VBA kodlarını yazma ve çalıştırma), Visual Basic Düzenleyicisi, Ad Yöneticisi, Hedef Ara (Goal Seek), Senaryo Yöneticisi, Güven Merkezi, Power Pivot, Kişisel Makro Çalışma Kitabı ve ORTALAMA, STDSAPMA.S, MEDYAN, TOPLA işlevleri.
