GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ

GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ (RRI), bir yatırımın başlangıç değerinden hedef değerine belirli sayıda dönemde ulaşması için gereken eşdeğer faiz oranını verir. Her dönem aynı oranla bileşik büyüme olduğunu varsayar. Yatırım getirisini karşılaştırmak, bir hedefe ulaşmak için gereken dönemlik oranı bulmak ve değer kaybının dönemlik oranını ölçmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev üç parametre alır ve üçü de zorunludur. Sonuç ondalık bir orandır; hücreyi yüzde biçimine çevirirseniz getiriyi doğrudan yüzde olarak görürsünüz. Oran, dönem_sayısı ile aynı zaman birimindedir: dönemler yıl ise yıllık, ay ise aylık orandır.

1. Başlangıç ve bitiş değerinden eşdeğer oran​

Her yatırımın başlangıç değerinden bitiş değerine belirtilen dönemde ulaşması için gereken eşdeğer dönemlik oranı bulalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2,67%, 7,18% ve 8,45% olur. İlk satırda 9.000 değerinin 4 dönemde 10.000 değerine ulaşması için gereken oran hesaplanır: (10.000 / 9.000)^(1 / 4) − 1 ≈ 0,0267. Her satır kendi dönem sayısını, başlangıç ve bitiş değerini kullanır; dönem sayısı arttıkça aynı büyümeye ulaşmak için gereken dönemlik oran düşer.

2. SÜRE işleviyle birlikte kullanım​

Önce belirli bir oranla hedefe ulaşmak için gereken dönem sayısını SÜRE ile bulalım, sonra bu dönem sayısını GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ işlevine vererek özgün oranı geri elde edelim. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 5,00%, 8,00% ve 10,00% olur. SÜRE, başlangıç değerinin hedefe ulaşması için gereken dönem sayısını kesirli olarak verir; GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ aynı dönem sayısıyla çalıştığında ilk satırdaki oranı yeniden bulur. Bu iki işlev birbirinin tersi gibi davranır ve hesabı çapraz kontrol etmek için kullanışlıdır.

3. Değer kaybında negatif oran​

Bitiş değeri başlangıç değerinden küçükse eşdeğer oran negatif çıkar ve varlığın dönemlik değer kaybını gösterir. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla -8,97%, -11,54% ve -26,32% olur. Üç varlıkta da güncel değer başlangıç değerinden düşük olduğu için oranlar negatiftir. Eksi işareti, her dönemde değerin yaklaşık bu yüzde kadar azaldığını gösterir; böylece farklı sürelerdeki değer kayıpları aynı ölçüyle karşılaştırılabilir.

4. Dönem sayısının oran üzerindeki etkisi​

Aynı başlangıç ve hedef değer için dönem sayısı değiştiğinde gereken eşdeğer oranı karşılaştıralım. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 14,87%, 7,18% ve 3,53% olur. Değerin ikiye katlanması hedefi sabit kaldığında dönem sayısı arttıkça gereken dönemlik oran azalır. Dönem sayısı yaklaşık iki katına çıktığında oran da kabaca yarıya iner; çünkü büyüme her dönemde bileşik olarak uygulanır.

Kullanırken dikkat edin​

• Hesaplama: GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ = (gd / bd)^(1 / dönem_sayısı) − 1. Burada gd yatırımın gelecekteki değeri, bd bugünkü değeri, dönem_sayısı ise bileşik büyümenin uygulandığı toplam dönem adedidir. Üs alma işlemi, bitiş değerinin başlangıç değerine oranının dönem başına düşen büyüme çarpanını verir; 1 çıkarıldığında bu çarpan oran olarak ifade edilir.
• dönem_sayısı parametresi: dönem_sayısı, bileşik dönemlerin toplam sayısıdır. Dönemler yıl, ay veya başka bir zaman birimi olabilir; sonuç oran aynı birimdeki dönemlik oran olur. Aylık dönem verirseniz aylık oran elde edersiniz.
• bd ve gd parametreleri: bd yatırımın bugünkü değerini, gd ise gelecekteki değerini belirtir. gd, bd değerinden büyükse sonuç pozitif, küçükse negatif olur; eşitse sonuç sıfırdır.
• Sonucun biçimi: İşlev oranı ondalık sayı olarak döndürür. Sonuç hücresine yüzde biçimi uygularsanız getiriyi doğrudan yüzde olarak görürsünüz.
• Sürüm bilgisi: İşlev Excel 2013 ile eklenmiştir; daha eski sürümlerde kullanılamaz. Adı Rate of Return on Investment, yani yatırım getiri oranı ifadesinin kısaltmasıdır.
• İlgili işlevler:
  • GD: Eşit nakit akışlarından oluşan bir serinin gelecekteki değerini hesaplamak için tercih edilir.
  • TAKSİT_SAYISI: Bir yatırım için gereken dönem sayısını bulmak istediğinizde kullanılır.
  • SÜRE: Bir yatırımın belirli bir değere ulaşması için gereken dönem sayısını verir; sonucu dönem_sayısı olarak GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ işlevine aktarabilirsiniz.
  • BD: Eşit nakit akışlarından oluşan bir serinin bugünkü değerini hesaplamak için tercih edilir.
  • FAİZ_ORANI: Düzenli aralıklarla yapılan eşit ödemelerden oluşan bir serinin faiz oranını bulmak için kullanılır; yalnız başlangıç ve bitiş değeri varsa GERÇEKLEŞENYATIRIMGETİRİSİ daha doğrudandır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.