Gözcü Penceresi

Gözcü Penceresi (Watch Window), seçtiğiniz hücrelerin sayfa, hücre adresi, değer ve formül bilgisini her zaman görünen küçük bir pencerede listeleyen denetim aracıdır. Hücreler ekranda görünmese, hatta başka bir sayfada ya da çalışma kitabında olsa bile sonuçlarını izleyebilirsiniz. Büyük modellerde bir girdiyi değiştirirken toplam, oran ya da kontrol hücrelerinin nasıl etkilendiğini sayfalar arasında gezmeden görmek için kullanılır.

Nerede bulunur​

Gözcü Penceresi şeritte Formüller > Formül Denetleme > Gözcü Penceresi (Formulas > Formula Auditing > Watch Window) yolunda yer alır. Düğmeye bir kez tıklayınca pencere açılır, yeniden tıklayınca kapanır.

Pencere varsayılan olarak Excel penceresinin üzerinde yüzer. Başlık çubuğundan sürükleyerek ekranın kenarlarına yerleştirebilir (yapıştırabilir) ya da yüzen pencere olarak istediğiniz yere taşıyabilirsiniz. Kenarlarından çekerek boyutunu değiştirebilirsiniz. Pencere için varsayılan bir klavye kısayolu yoktur; sık kullanıyorsanız düğmeyi Hızlı Erişim Araç Çubuğu'na ekleyebilirsiniz.

Nasıl kullanılır​

Bir hücreyi izlemeye almak için şu adımları izleyin:

• Hücreyi seçin: İzlemek istediğiniz hücreye ya da hücre aralığına tıklayın.
• Pencereyi açın: Formüller > Formül Denetleme > Gözcü Penceresi düğmesine tıklayın.
• Gözcü ekleyin: Pencerede Gözcü Ekle (Add Watch) düğmesine tıklayın.
• Onaylayın: Açılan kutuda hücre adresini kontrol edip Ekle (Add) düğmesine tıklayın.
• İzleyin: Sayfada başka bir yerde çalışırken pencerede hücrenin değerinin nasıl değiştiğini görün.

Bir gözcüyü silmek için pencerede satırı seçip Gözcü Sil (Delete Watch) düğmesine tıklayın. Birden çok satırı Ctrl ya da Shift tuşuyla seçip tek seferde silebilirsiniz. Bir satıra çift tıklarsanız Excel sizi o hücreye götürür; başka sayfadaki hücreler için de bu yöntem işe yarar.

Pencerenin sütunları​

Gözcü Penceresi şu bilgileri gösterir:

• Çalışma Kitabı: Hücrenin bulunduğu dosyanın adı.
• Sayfa: Hücrenin bulunduğu çalışma sayfası.
• Ad: Hücre ya da aralık için tanımlı bir ad varsa o ad.
• Hücre: Hücrenin adresi.
• Değer: Hücrenin o anki sonucu.
• Formül: Hücrede formül varsa formülün metni.

Sütun genişliklerini başlıkların arasındaki çizgiyi sürükleyerek ayarlayabilirsiniz. Birden çok açık çalışma kitabındaki hücreleri aynı pencerede izleyebilirsiniz.

Tüm formülleri izlemeye alma ve VBA​

Sayfadaki bütün formül hücrelerini tek hamlede eklemek için önce Giriş > Bul ve Seç > Özel Git (Home > Find & Select > Go To Special) komutunu açın, Formüller seçeneğini işaretleyip tamam deyin. Formül hücreleri seçildikten sonra Gözcü Penceresi'nde Gözcü Ekle düğmesine tıklayın; seçili tüm hücreler listeye eklenir.

VBA'da izleme listesi Application.Watches koleksiyonuyla yönetilir. Yeni gözcü eklemek için Watches.Add yöntemi, hücre bilgisi için Source bağımsız değişkeni kullanılır. Tüm gözcüleri silmek için Watches.Delete yöntemi çağrılır:

1. Toplam ve genel toplamı izleme​

Aşağıdaki tabloda Tutar sütunu adet ile birim fiyatın çarpımıdır. Ara toplam ve KDV dahil genel toplam hücreleri aşağıda yer alıyor. Bu iki hücreyi izlemeye almak için hücreyi seçin, Formüller > Formül Denetleme > Gözcü Penceresi yolunu izleyip Gözcü Ekle düğmesine tıklayın. Örnek dosyada bu iki gözcü hazır olarak eklenmiştir.
Gözcü Penceresi'nde D7 hücresi için 59.850,00, D9 hücresi için 71.820,00 değeri görünür. Sayfanın üst kısmında bir adet ya da fiyat değiştirdiğinizde, toplam satırlarını aşağı kaydırmadan pencereden anında takip edebilirsiniz.

2. Başka bölgedeyken prim sonuçlarını izleme​

Bu tabloda gerçekleşme oranı, satışın hedefe bölünmesiyle bulunur; hedefi tutturan kişi satış tutarının yüzde 5'i kadar prim alır. Ortalama gerçekleşme ve toplam prim hücrelerini Gözcü Penceresi'ne ekleyin. Sonra B sütunundaki satış tutarlarından birini değiştirin; sonuçlar pencerede güncellenir. Örnek dosyada D7 ve E7 hücreleri izlemeye alınmıştır.
Gözcü Penceresi'nde ortalama gerçekleşme için 105%, toplam prim için 27.750,00 değeri görünür. Örneğin Burak Şahin'in satışını artırdığınızda hedef tutarsa, toplam prim hücresindeki değişimi pencereden hemen görürsünüz. Tablo çok daha büyük olsa bile bu iki hücre için sayfayı kaydırmanız gerekmez.

3. Stok kontrol hücrelerini izleme​

Stok tablosunda Durum sütunu, stok asgari düzeyin altına düştüğünde sipariş uyarısı verir; Eksik Miktar sütunu ise tamamlanması gereken miktarı gösterir. Özet satırındaki sipariş sayısı ve toplam eksik miktar hücrelerini izlemeye alın. Örnek dosyada bu iki hücre için gözcüler VBA ile eklenmiştir; elle eklemek için hücreleri seçip Gözcü Ekle düğmesini kullanabilirsiniz.
Gözcü Penceresi'nde sipariş verilecek ürün sayısı olarak 3, toplam eksik miktar olarak 62 görünür. Stok sayılarını güncelledikçe bu iki değer pencerede değişir; böylece stok girişi yaparken tabloyu aşağı kaydırıp özet satırına bakmanız gerekmez.

Kullanırken dikkat edin​

• Kullanırken dikkat edin: Başka bir çalışma kitabındaki hücrelerin gözcüleri, o çalışma kitabı açıkken pencerede görünür. Dış bağlantılı hücreleri izliyorsanız kaynak dosyanın açık olduğundan emin olun.
• Aynı hücreyi bir kez ekleyin: Bir hücre için birden fazla gözcü eklemek gereksizdir. Liste büyüdükçe okunabilirliği korumak için yalnızca toplam, kontrol ve ara sonuç gibi önemli hücreleri izleyin.
• Formül dışındaki hücreler de izlenebilir: Gözcü Penceresi yalnızca formül hücrelerine özgü değildir; sabit değer içeren girdi hücrelerini de ekleyebilirsiniz. Girdi ile sonucu yan yana görmek için ikisini de listeye almak iyi bir yöntemdir.
• Listeyi temizleyin: Artık gerekmeyen gözcüleri Gözcü Sil düğmesiyle kaldırın. Çok sayıda gözcü, özellikle büyük modellerde, pencerenin takibini zorlaştırır. VBA'da tüm gözcüleri silmek için Watches.Delete kullanıldığında açık tüm çalışma kitaplarındaki gözcüler silinebilir; bu yüzden dikkatli olun.
• İlgili konular: Formüller > Formül Denetleme grubundaki Öncülleri İzle, Bağlı Hücreleri İzle ve Formülleri Göster komutları; Formülü Değerlendir özelliği; Hata Denetimi; Özel Git (Go To Special) komutu; Ad Yöneticisi; TOPLA, EĞER, EĞERSAY ve ORTALAMA işlevleri; VBA'da Application.Watches koleksiyonu.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.