Genel Bakış
Hesaplama Seçenekleri (Calculation Options), Excel'in formülleri ne zaman yeniden hesaplayacağını belirleyen ayardır. Varsayılan olarak Excel, bir hücre değiştiğinde ona bağlı tüm formülleri hemen günceller. Büyük ve ağır çalışma kitaplarında hesaplamayı el ile yönetmek hız kazandırır; yineleme ayarları ise döngüsel başvuruların çözülmesini sağlar.
Şeritte Formüller > Hesaplama grubunda Şimdi Hesapla ve Sayfayı Hesapla (Calculate Sheet) düğmeleri de vardır.
VBA ile de ayar değiştirilebilir:
Burada Application.Calculation özelliği modu belirler, xlCalculationManual el ile, xlCalculationAutomatic otomatik modu temsil eder, Application.Calculate yöntemi ise hemen hesaplama yapar.
VBA karşılıkları Application.Iteration, Application.MaxIterations ve Application.MaxChange özellikleridir.
Önce Formüller > Hesaplama > Hesaplama Seçenekleri > El ile seçeneğini işaretleyin. Sonra B2 hücresindeki adedi değiştirin ve D2 ile D7 hücrelerinin eski değerde kaldığını izleyin. F9 tuşuna basınca sonuçlar güncellenir.
Otomatik modda B2 değiştiği anda D2 yeniden hesaplanır; ilk satırın tutarı 4.200,00, genel toplam ise 54.160,00 olarak görünür. El ile modda bu hücreler siz F9 tuşuna basana kadar eski değerlerini korur. Yalnızca etkin sayfayı güncellemek için Shift+F9 yeterlidir.
Tabloda bu iş iki sütuna bölünmüştür: C2 hücresi bugünün tarihini, D2 hücresi aradaki farkı hesaplar. El ile modda dosyayı ertesi gün açarsanız değerler eski kalır; F9 ile güncellenir.
C2 hücresi dosyanın hesaplandığı günün tarihini (27.10.2026), D2 hücresi ise SP-1001 siparişinin üzerinden geçen gün sayısını (966) gösterir. Bu değerler her hesaplamada değişir; bu yüzden geçici işlev içeren çalışma kitapları kapatılırken kaydetmeyi sorabilir. El ile modda F9 tuşu bu hücreleri günceller.
Excel formülü her turda yeniden hesaplar ve değişim 0,001'in altına inince durur. Prim 2.727,27, prim sonrası net tutar ise 27.272,73 olarak bulunur. Yineleme kapalı olsaydı Excel döngüsel başvuru uyarısı verir ve B5 hücresinde sıfır gösterirdi.
Nerede bulunur
Ayar şeritte Formüller > Hesaplama > Hesaplama Seçenekleri (Formulas > Calculation > Calculation Options) düğmesinin altındadır. Ayrıntılı ayarlar için Dosya > Seçenekler > Formüller (File > Options > Formulas) sayfasındaki Çalışma kitabı hesaplama (Workbook Calculation) bölümünü kullanın.- Otomatik: (Automatic) Bir değer ya da formül değiştiğinde bağlı tüm formüller hemen yeniden hesaplanır. Varsayılan seçenek budur.
- Veri Tabloları Dışında Otomatik: (Automatic Except for Data Tables) Veri tabloları (Çözümleme > Veri Tablosu) dışındaki her şey otomatik hesaplanır. Veri tabloları yalnızca F9 ile güncellenir.
- El ile: (Manual) Excel siz istemedikçe hesaplama yapmaz. Durum çubuğunda Hesapla (Calculate) uyarısı görünür.
El ile hesaplama komutları ve kısayollar
El ile modda sonuçları güncellemek için şu komutlar kullanılır. Bunlar Otomatik modda da çalışır.- F9 (Şimdi Hesapla): (Calculate Now) Açık olan tüm çalışma kitaplarında değişen hücreleri hesaplar.
- Shift+F9 (Sayfayı Hesapla): (Calculate Sheet) Yalnızca etkin çalışma sayfasını hesaplar.
- Ctrl+Alt+F9: Değişmemiş olsalar bile açık tüm çalışma kitaplarındaki tüm formülleri hesaplar.
- Ctrl+Shift+Alt+F9: Bağımlılıkları yeniden denetler, ardından tüm formülleri hesaplar.
Şeritte Formüller > Hesaplama grubunda Şimdi Hesapla ve Sayfayı Hesapla (Calculate Sheet) düğmeleri de vardır.
Nasıl kullanılır
El ile hesaplamaya geçmek ve güvenle kullanmak için şu adımları izleyin:- Bir çalışma kitabı açın ve Formüller > Hesaplama > Hesaplama Seçenekleri > El ile seçeneğini işaretleyin.
- Verilerde değişiklik yapın; formül sonuçlarının eski kaldığını, durum çubuğunda Hesapla yazısının çıktığını görürsünüz.
- Sonuçları güncellemek için F9 tuşuna basın.
- Dosya > Seçenekler > Formüller sayfasında Kaydetmeden önce çalışma kitabını yeniden hesapla (Recalculate workbook before saving) kutusu işaretliyse, kaydederken Excel hesaplamayı kendisi yapar.
VBA ile de ayar değiştirilebilir:
VBA
3 satır
Application.Calculation = xlCalculationManual
Application.Calculate
Application.Calculation = xlCalculationAutomaticBurada Application.Calculation özelliği modu belirler, xlCalculationManual el ile, xlCalculationAutomatic otomatik modu temsil eder, Application.Calculate yöntemi ise hemen hesaplama yapar.
Yineleme ayarları
Bir formül doğrudan ya da dolaylı olarak kendi hücresine başvurursa döngüsel başvuru oluşur ve Excel uyarı verir. Bilinçli kurulmuş döngüler için Dosya > Seçenekler > Formüller sayfasında Yineleme hesaplamasını etkinleştir (Enable iterative calculation) kutusunu işaretleyin.- Maksimum Yineleme Sayısı: (Maximum Iterations) Excel'in bir hesaplamada en çok kaç tur döneceğini belirler; varsayılan 100'dür.
- Maksimum Değişiklik: (Maximum Change) Turlar arasındaki fark bu değerin altına inince hesaplama durur; varsayılan 0,001'dir.
VBA karşılıkları Application.Iteration, Application.MaxIterations ve Application.MaxChange özellikleridir.
1. El ile modda F9 ile güncelleme
Aşağıdaki tabloda Tutar sütunu adet ile birim fiyatı çarpar, toplam satırı ise Tutar değerlerini toplar. D2 hücresindeki formül şöyledir:=B2*C2Önce Formüller > Hesaplama > Hesaplama Seçenekleri > El ile seçeneğini işaretleyin. Sonra B2 hücresindeki adedi değiştirin ve D2 ile D7 hücrelerinin eski değerde kaldığını izleyin. F9 tuşuna basınca sonuçlar güncellenir.
Hesaplama Seçenekleri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Adet | Birim Fiyat | Tutar |
| 2 | Klavye | 12 | 350,00 | 4.200,00 |
| 3 | Fare | 25 | 180,00 | 4.500,00 |
| 4 | Monitör | 6 | 4.250,00 | 25.500,00 |
| 5 | Yazıcı | 4 | 3.100,00 | 12.400,00 |
| 6 | Kulaklık | 18 | 420,00 | 7.560,00 |
| 7 | Toplam | 54.160,00 |
Satış ListesiExcelDepo v1.0.0
2. Her hesaplamada değişen işlevler
BUGÜN (TODAY) gibi geçici (volatile) işlevler, kendilerine bağlı hücre değişmese bile her hesaplamada yeniden çalışır. C sütunu bugünün tarihini, D sütunu ise siparişin üzerinden geçen günleri verir. D2 hücresindeki formül:Tabloda bu iş iki sütuna bölünmüştür: C2 hücresi bugünün tarihini, D2 hücresi aradaki farkı hesaplar. El ile modda dosyayı ertesi gün açarsanız değerler eski kalır; F9 ile güncellenir.
Hesaplama Seçenekleri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sipariş No | Sipariş Tarihi | Bugün | Geçen Gün |
| 2 | SP-1001 | 05.03.2024 | 27.10.2026 | 966 |
| 3 | SP-1002 | 18.04.2024 | 27.10.2026 | 922 |
| 4 | SP-1003 | 02.06.2024 | 27.10.2026 | 877 |
| 5 | SP-1004 | 27.09.2024 | 27.10.2026 | 760 |
Sipariş TakibiExcelDepo v1.0.0
3. Yinelemeli hesaplama ile prim
Prim tutarı, prim düşüldükten sonra kalan net tutarın yüzde 10'u olarak tanımlanmıştır. Prim hücresi (B5) hem kendisine hem de net tutara bağlı olduğundan döngüsel başvuru oluşur. Bu örnekte yineleme hesaplaması etkinleştirilmiştir: Maksimum Yineleme Sayısı 100, Maksimum Değişiklik 0,001. Kendi dosyanızda bunu Dosya > Seçenekler > Formüller sayfasından açın. B5 hücresindeki formül:=B4*(B2-B3-B5)Hesaplama Seçenekleri
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | Kalem | Tutar |
| 2 | Gelir | 100.000,00 |
| 3 | Gider | 70.000,00 |
| 4 | Prim Oranı | 10% |
| 5 | Prim | 2.727,27 |
| 6 | Prim Sonrası Net | 27.272,73 |
Prim ModeliExcelDepo v1.0.0
Kullanırken dikkat edin
- Ayar uygulamaya aittir: Hesaplama modu tek bir çalışma kitabının değil, Excel oturumunun ayarıdır. Oturumda ilk açılan çalışma kitabının modu geçerli olur; sonradan açılan kitaplar bu moda uyar. El ile modda kaydedilmiş bir dosyayı açtığınızda diğer açık kitaplarınız da El ile moda geçebilir. Bu yüzden formüllerin güncellenmediğini fark ederseniz önce modu kontrol edin.
- Eski sonuçlara güvenmeyin: El ile modda durum çubuğundaki Hesapla uyarısı, ekrandaki değerlerin eski olabileceğini gösterir. Rapor göndermeden ya da yazdırmadan önce F9 tuşuna basmayı alışkanlık edinin.
- Makrolarda eski moda dönün: Büyük makrolarda hız için hesaplamayı el ile moda alıp işlem sonunda xlCalculationAutomatic değerine döndürün. Makro hata verip yarıda kalırsa Excel el ile modda kalabilir; hata yönetimi ile modu geri almayı unutmayın.
- Yineleme hataları gizleyebilir: Yineleme açıkken yanlışlıkla kurulmuş döngüsel başvurular için uyarı almazsınız. Bilinçli bir döngünüz yoksa bu ayarı kapalı tutun.
- Görüntülenen duyarlılık: Dosya > Seçenekler > Gelişmiş (File > Options > Advanced) sayfasındaki Görüntülenen duyarlılığı ayarla (Set precision as displayed) kutusu işaretlenirse sayılar ekrandaki biçimleriyle kalıcı olarak yuvarlanır ve geri alınamaz. Hesaplama ayarıyla karıştırmayın.
- İlgili konular: Şimdi Hesapla, Sayfayı Hesapla, döngüsel başvuru, veri tabloları, durum çubuğu, Application.Calculation ve Application.Iteration özellikleri; geçici işlevler olarak BUGÜN, ŞİMDİ, RASTGELE, RASTGELEARALIK, DOLAYLI ve KAYDIR.
