HTAHEŞ

HTAHEŞ (TBILLEQ), bir Hazine bonosunun tahvil eşdeğeri yıllık getirisini verir. Bonoyu düzenleme tarihinde alıp vadesinde elden çıkaracağınızı ve bononun indirim oranını bildiğinizde, bonoyu tahvillerle aynı ölçüde karşılaştırılabilir bir getiri oranına çevirmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Tarihleri metin olarak yazmak bölgesel tarih ayarına bağlı olduğundan, güvenilir sonuç için tarihleri hücrelere gerçek tarih olarak girin ya da TARİH işlevinden alın. İndirim oranını 0,095 ya da %9,5 biçiminde verin.

1. Farklı bonoların eşdeğer getirisi​

Üç Hazine bonosunun düzenleme tarihi, vade tarihi ve indirim oranı A, B ve C sütunlarındadır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 9,34%, 8,28% ve 10,10% olur. Her satırda bonoyu elde tutma süresi ve indirim oranı farklı olduğundan eşdeğer getiri de farklıdır. Eşdeğer getiri indirim oranından yüksek çıkar; çünkü indirim oranı bono nominal değeri üzerinden, tahvil eşdeğeri getiri ise bonoya ödenen fiyat üzerinden hesaplanır.

2. İndirim oranı arttıkça getiri​

Düzenleme tarihi 10 Mart 2026, vade tarihi 1 Eylül 2026 olan bir bono için farklı indirim oranlarını karşılaştıralım. Tarihler formülün içinde sabittir; yalnız A sütunundaki oran değişir. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 5,20%, 10,10%, 12,92% ve 66,97% olur. Tarihler sabit kaldığı için getiri yalnız indirim değerine göre değişir. İndirim oranı yükseldikçe eşdeğer getiri de yükselir; çok yüksek oranlarda fark, indirim oranıyla getiri arasında belirgin biçimde açılır.

3. Geçersiz düzenleme ve vade tarihleri​

İndirim oranı %9 olarak sabit tutulmuş ve düzenleme ile vade tarihleri farklı durumlarda denenmiştir. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 9,54%, #SAYI!, #SAYI! ve #SAYI! olur. İlk satırda vade, düzenlemeden sonra ve bir yıl içinde olduğu için getiri hesaplanır. İkinci satırda düzenleme ile vade aynı gündür, üçüncü satırda düzenleme vadeden sonradır; her iki durumda da #SAYI! hatası oluşur. Dördüncü satırda vade, düzenlemeden bir yıldan fazla sonra olduğu için yine #SAYI! hatası alınır.

4. Geçersiz indirim oranı​

Düzenleme ve vade tarihleri formülün içinde sabittir; A sütunundaki farklı indirim değerlerinin nasıl sonuç verdiğine bakalım. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 9,54%, #SAYI!, #SAYI! ve #DEĞER! olur. Geçerli bir pozitif indirim değeri getiriyi hesaplatır. Sıfır ve negatif indirim oranları #SAYI! hatası verir. Sayıya çevrilemeyen metin ise #DEĞER! hatasına yol açar; bu yüzden oranı sayı ya da yüzde olarak girin.

Kullanırken dikkat edin​

• Düzenleme ve vade: düzenleme, bononun ihraç tarihinden sonra alıcıya devredildiği tarihtir. vade ise bononun sona erdiği tarihtir. Getiri, bu iki tarih arasındaki süre ve indirim oranı kullanılarak bulunur.
• Tarih girişi: Tarihleri tırnak içinde metin olarak ya da seri numarası olarak girebilirsiniz. Metin olarak yazılan tarihler bölgesel tarih ayarına göre yorumlandığından aynı metin farklı bilgisayarlarda farklı tarih anlamına gelebilir. Bu nedenle tarihleri hücreye gerçek tarih olarak girin ya da TARİH işlevini kullanın.
• Kesirli tarih değerleri: düzenleme ya da vade tam sayı değilse kesirli kısım atılır, yalnız tam sayı kısmı kullanılır. Yani saat bilgisi sonucu değiştirmez.
• #SAYI! hatası: düzenleme geçerli bir tarih değilse #SAYI! hatası alırsınız. vade geçerli bir tarih değilse de aynı hata oluşur. düzenleme vadeye eşit ya da vadeden sonraysa sonuç #SAYI! olur. vade, düzenleme tarihinden bir yıldan fazla sonraysa yine #SAYI! hatası verilir.
• indirim parametresi: indirim sıfır olursa #SAYI! hatası alırsınız. Negatif bir indirim oranı da #SAYI! hatası verir. Sayısal olmayan bir metin girilirse sonuç #DEĞER! olur. Oranı 0,095 ya da %9,5 biçiminde girin; 9,5 yazmak yüzde 950 anlamına gelir.
• İlgili işlevler: HTAFİYAT, aynı bono için 100 liralık nominal değer başına fiyatı hesaplamak istediğinizde tercih edilir. HTAGETİRİ, bononun fiyatından hareketle getirisini bulmak istediğinizde kullanılır. TARİH, düzenleme ve vade tarihlerini bölgesel ayardan bağımsız biçimde güvenle oluşturmak için kullanışlıdır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.