RASGDİZİ

RASGDİZİ (RANDARRAY), istenen sayıda satır ve sütundan oluşan bir rastgele sayı dizisi verir. Üretilen her sayı en az değerden büyük veya ona eşit, en çok değerden küçüktür. Test verisi hazırlamak, rastgele örnek seçmek, rastgele tarih, harf veya yüzde üretmek için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

RASGDİZİ bir dinamik dizi işlevidir; birden fazla hücrelik sonuç ürettiğinde değerler formülün yazıldığı hücreden başlayarak komşu hücrelere taşar. İşlev uçucudur; çalışma sayfasında bir hücre her hesaplandığında değerler yeniden üretilir.

1. Dizi boyutunu belirleme​

Satır ve sütun sayısına göre kaç rastgele sayı üretildiğini görelim. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1, 2, 12 ve 10 olur. Dizideki sayı adedi satır sayısı ile sütun sayısının çarpımına eşittir. Üretilen sayıların kendisi her hesaplamada değişir; bu nedenle burada yalnız dizinin boyutu sınanmıştır. satırlar ve sütunlar hiç verilmezse tek bir sayı üretilir.

2. En az ve en çok sınırları​

Üretilen sayıların belirlenen aralığın içinde kaldığını sınayalım. 50 sayılık bir dizi üretilir; en küçük sayı alt sınırdan küçük olmamalı, en büyük sayı üst sınıra ulaşmamalıdır. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla DOĞRU, DOĞRU, DOĞRU ve DOĞRU olur. Tüm sayılar min değerinden küçük olmayacak, maks değerine de ulaşmayacak şekilde üretilir; bu yüzden iki koşul her satırda sağlanır. Son satırda sınırlar yüzde olarak girildiği için üretilen değerler yüzde 10 ile yüzde 50 arasında kalır. Bu aralıktaki sonuçları yüzde olarak görmek için hücreye yüzde biçimi uygulamanız gerekir.

3. Ondalıklı ve tam sayı seçeneği​

tamsayı seçeneğinin sonucu nasıl değiştirdiğini görelim. 20 sayılık bir dizi üretilir ve ondalık kısmı olmayan sayılar sayılır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 20, 0, 20 ve 0 olur. tamsayı DOĞRU olduğunda dizideki 20 sayının tamamı tam sayıdır. YANLIŞ olduğunda ya da hiç verilmediğinde ondalıklı sayılar üretilir ve bunların tam sayıya denk gelmesi pratikte beklenmez.

4. Rastgele tarih üretme​

RASGDİZİ, tarihleri seri numarası olarak kullanır. Başlangıç ve bitiş tarihleri arasında rastgele bir tarih üretip yılını kontrol edelim. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 2024, 2025 ve 2023 olur. Tarihler seri numarası olduğundan tamsayı DOĞRU verilerek tam gün sayısı üretilir. Üretilen gün her hesaplamada değişir ama her zaman başlangıç ile bitiş arasında kalır. Sonucu doğrudan hücrede göstermek isterseniz hücreye tarih biçimi uygulamanız gerekir; aksi halde seri numarası görünür.

Kullanırken dikkat edin​

• Varsayılan değerler: satırlar ve sütunlar verilmezse her biri 1 kabul edilir ve 0'dan büyük veya 0'a eşit, 1'den küçük tek bir rastgele sayı döner. min boş bırakılırsa 0, maks boş bırakılırsa 1 kullanılır. tamsayı boş bırakılırsa YANLIŞ kabul edilir ve ondalıklı sayılar üretilir.
• tamsayı seçeneği: tamsayı YANLIŞ (veya 0) olduğunda sonuç ondalıklı sayıdır; bu varsayılan davranıştır. tamsayı DOĞRU (veya sıfırdan farklı bir değer) olduğunda sonuç tam sayıdır. Rastgele harf, tarih gibi tam değer gerektiren senaryolarda DOĞRU kullanılır.
• Aralık ve dizi boyutu: Üretilen her sayı min değerinden küçük olmaz; maks değerine ulaşmayacak şekilde sınırlanır. Dizinin boyutunu satırlar ve sütunlar belirler; örneğin iki satır ve bir sütun istendiğinde iki hücrelik bir dizi döner.
• Dinamik dizi ve uçuculuk: RASGDİZİ dinamik dizi formülü oluşturabilir; sonuç birden fazla hücreyse komşu hücrelere taşar. İşlev uçucudur: çalışma sayfasında herhangi bir hücre her hesaplandığında değerler yeniden üretilir. Sabit kalmasını istediğiniz değerleri kopyalayıp değer olarak yapıştırın.
• Tekrarlayan değerler: RASGDİZİ aynı değeri birden fazla kez döndürebilir. Bu durum özellikle dar bir aralıkta tam sayı ürettiğinizde belirginleşir; benzersiz değerler gerekiyorsa sonucu ayrıca süzmeniz gerekir.
• Yüzde, tarih ve harf üretme: min ve maks yüzde olarak verilirse (örneğin yüzde 10 ile yüzde 50) sonuç yüzde aralığında üretilir; sonucu yüzde olarak görmek için hücreye yüzde biçimi uygulayın. min ve maks için TARİH işlevi kullanılırsa ve tamsayı DOĞRU verilirse rastgele bir tarih seri numarası döner; görmek için tarih biçimi uygulayın. Rastgele bir büyük harf üretmek için 65 ile 90 arasında tam sayı üretip DAMGA işleviyle harfe çevirebilirsiniz:
  
  Excel formülü

  TR

  =DAMGA(RASGDİZİ(1;1;65;90;DOĞRU))

  EN

  =CHAR(RANDARRAY(1,1,65,90,TRUE))

• Sürüm: RASGDİZİ Excel 2021 ile eklenmiştir; daha eski sürümlerde kullanılamaz.
• İlgili işlevler: S_SAYI_ÜRET: yalnızca 0 ile 1 arasında tek bir rastgele sayı gerektiğinde tercih edilir. RASTGELEARADA: iki değer arasında tek bir rastgele tam sayı gerektiğinde, alt ve üst sınır dahil olacak şekilde kullanılır. DAMGA: RASGDİZİ ile üretilen sayıyı karşılık gelen karaktere çevirmek için birlikte kullanılır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.