Dinamik Pasta Grafik Oluşturma

Tamamlanan ve Bekleyen Oranı Excel Halkasında Görselleştirin​

Dinamik Pasta Grafik Oluşturma dosyası, tamamlanan ve bekleyen payların tek bir halka grafik üzerinde gösterildiği küçük bir Excel örneğidir. Çalışma kitabı yalnız Sayfa1 adlı görünür sayfadan oluşur. Sayfanın üst bölümünde iki satırlık kaynak alan, alt bölümünde ise bu alanla bağlantılı grafik bulunur. Başlık pasta grafik olarak adlandırılmış olsa da dosyadaki gerçek grafik türü halka grafiktir. Ortadaki boşlukta tamamlanan payın yüzde olarak gösterilmesi, iki dilimli görselleştirmeyi bir ilerleme göstergesi haline getirir.
Örneğin amacı hazır bir proje yönetimi sistemi sunmak değil, bir oranın grafiğe ve bağlantılı metin kutusuna nasıl yansıdığını göstermektir. Dosyada görev listesi, tarih takvimi, personel tablosu veya veri aktarım sorgusu bulunmaz. Görünen oran, gerçek bir projeden toplanmış tamamlanma verisi değildir; C2 hücresindeki rastgele sayı formülünün oluşturduğu örnek değerdir. Bu ayrım, dosya açıldığında değişen yüzdeyi doğru yorumlamak açısından önemlidir. Kaynak iki değer birlikte bir bütünü temsil eder ve grafik bu bütünü koyu ve açık yeşil dilimler halinde gösterir.

Sayfa Düzeni ve Kaynak Hücreler​

Sayfa1 üzerinde B2 hücresinde Tamamlanan, B3 hücresinde Bekleyen metni yer alır. Bu etiketlerin sağındaki C2 ve C3 hücreleri grafik verisinin kaynağıdır. Tamamlanan satırı koyu yeşil zemin ve açık renkli yazıyla, bekleyen satırı açık yeşil zemin ve koyu renkli yazıyla biçimlendirilmiştir. Aynı renk ailesi grafikte de kullanılır. Böylece üstteki iki satırla alttaki iki dilim arasında görsel ilişki kurulabilir; hangi dilimin hangi durumu temsil ettiği kaynak alanın renklerinden takip edilebilir.
Çalışma sayfasının kayıtlı kullanılan aralığı A1:D18 olarak görünür. Buna rağmen tüm bu aralık veri satırlarıyla dolu değildir. Asıl metin ve formüller B2:C3 içindedir; diğer hücrelerin bir kısmı sayfa düzenini çevreleyen biçimlendirmeyi taşır. Grafik beşinci satır civarında başlar ve on sekizinci satıra kadar uzanır. Kaynak alanla grafiğin aynı sayfada bulunması, hücre sonucunun değişmesini ve görselin buna nasıl karşılık verdiğini birlikte incelemeyi kolaylaştırır.

Tamamlanan Payın Formülü​

C2 hücresindeki formül RANDARRAY fonksiyonunu kullanır. Dosyada kayıtlı ifade =RANDARRAY(,,0.1,0.9,FALSE) biçimindedir; xlsx iç yapısında yeni nesil fonksiyon için uyumluluk öneki de bulunur. Türkçe Excel kullanımında bu fonksiyon RASGDİZİ adıyla karşılanır. Satır ve sütun boyutu bağımsız değişkenleri boş bırakılmıştır. Bu örnekte sonuç tek hücreliktir; birden fazla kayıt satırına yayılan bir veri listesi üretilmez.
Alt sınır 0,1, üst sınır 0,9 olarak belirlenmiştir. Son bağımsız değişkenin FALSE olması, sonucun yalnız tam sayılarla sınırlandırılmadığını gösterir. Bu nedenle C2, onda birlik adımlarla seçilmiş sabit bir sayı yerine ondalıklı bir örnek oran üretir. Hücre yüzde biçimiyle gösterildiğinde bu aralık yaklaşık yüzde on ile yüzde doksan arasındaki tamamlanma paylarını temsil eder. Örnek, halkanın farklı bölünmelerini görmek için bu değişken değeri kullanır; belirli bir tamamlanma sonucunu kalıcı olarak sabitlemez.
RANDARRAY yeniden hesaplama sırasında yeni bir sonuç oluşturabildiğinden, dosyayı farklı zamanlarda açan kullanıcılar aynı yüzdeyi görmeyebilir. Galerideki görüntü, görüntünün alındığı hesaplama durumuna aittir. İndirilen dosyanın daha sonra hesaplanması halinde görünen oran farklılaşabilir. Bu farklılık, veri kaybı veya hatalı grafik anlamına gelmez; kullanılan rastgele örnek üretiminin sonucudur. Dosyadaki yüzde, işletmeye ait bir ilerleme raporu olarak sunulmamaktadır.

Bekleyen Payın Hesaplanması​

C3 hücresinin formülü =1-C2 şeklindedir. Tamamlanan pay C2 üzerinden belirlenirken, bekleyen pay aynı hücreden çıkarılarak hesaplanır. Bir bütünü temsil eden 1 değeri, yüzde biçiminde yüzde yüz anlamına gelir. Dolayısıyla tamamlanan pay yükseldiğinde bekleyen pay azalır; tamamlanan pay düştüğünde bekleyen pay artar. İki formülün ilişkisi, grafikteki dilimlerin toplamının tek bir bütün olarak kalmasını sağlar.
Kaynak dosyanın kayıtlı sonuçlarında C2 yaklaşık 0,375293, C3 yaklaşık 0,624707 değerindedir. Hücrelerin yüzde gösterimi bunları yaklaşık yüzde 37,53 ve yüzde 62,47 biçiminde sunar. Bu rakamlar yalnız dosyanın kaydedilmiş örnek durumunu açıklar; kalıcı hedef veya kullanıcıdan beklenen cevap değildir. C3 bağımsız bir rastgele sayı üretmez. Aynı tamamlanan değerin kalan kısmını kullandığı için, iki sayının birbirinden kopuk ilerlemesi önlenir.

Halka Grafiğin Bağlantısı ve Görünümü​

Dosyada bir grafik nesnesi vardır. Grafik serisinin veri başvurusu Sayfa1 sayfasındaki C2:C3 aralığıdır. İlk dilim tamamlanan payı, ikinci dilim kalan payı gösterir. Grafik, hücrelerdeki sayısal sonuçları kullanır; ortadaki yazıyı okuyarak hesaplama yapmaz. Bu nedenle veri kaynağı olan hücreler ile görselleştirme birbirinden ayırt edilebilir. Grafik verileri incelendiğinde iki değerlik seri başvurusu açık biçimde görülebilir.
Halkanın delik boyutu yüzde 75 olarak tanımlanmıştır. Bu ayar, orta bölümde geniş bir boşluk oluşturur ve yüzde yazısının merkezde okunmasını sağlar. Tamamlanan dilimde koyu yeşil, bekleyen dilimde açık yeşil kullanılmıştır. Çemberin dışındaki ayrı bir gösterge kutusu veya çok serili karşılaştırma alanı bulunmaz. Örnek, iki durumlu tek bir oranı göstermek üzere sade tutulmuştur; aynı anda birden fazla proje veya dönem çizmez.
Grafikte her dilime bağlı standart yüzde veri etiketleri görünür biçimde açılmamıştır. Merkezdeki büyük yüzde, farklı bir nesne üzerinden sağlanır. Bu yapı, grafik dilimlerinin oranı ile ortadaki sayısal açıklamanın ayrı yollarla aynı kaynağa bağlandığını gösterir. İnceleme sırasında grafiğin kendi etiket ayarları ile sayfadaki metin kutusunun bağlantısı birbirine karıştırılmamalıdır.

Merkezdeki Bağlantılı Metin Kutusu​

Grafiğin orta boşluğunda Metin kutusu 4 adlı bir şekil yer alır. Bu metin kutusu C2 hücresine bağlıdır. Dolayısıyla ekrandaki büyük yüzde, tamamlanan payın okunabilir bir sunumudur. Kullanıcı tarafından bağımsız olarak yazılmış ve grafikten kopmuş bir açıklama değildir. C2 sonucunun değişmesi, hem grafik serisindeki ilk payın hem de merkezdeki yazının aynı kaynağı izleyebilmesini sağlar.
Metin kutusunda koyu yeşil renkli, kalın ve ortalanmış yazı kullanılmıştır. Kaydedilmiş biçiminde Segoe UI yazı tipi ve 25 punto büyüklük bulunmaktadır. Kutu dolgu veya belirgin kenarlıkla grafik alanını kapatmaz; halka boşluğuna yerleştirilmiştir. Bu düzen, merkezde yalnız tamamlanan payın okunmasını hedefler. Bekleyen yüzde ayrı bir ikinci büyük metin kutusunda gösterilmez; üstteki C3 hücresinden takip edilir.

Dosyanın İncelenmesi ve Kullanımı​

Dosya açıldıktan sonra önce B2:C3 alanındaki durum adları ve yüzde sonuçları incelenebilir. C2 seçildiğinde rastgele örnek oranı oluşturan ifade, C3 seçildiğinde ise bütünden kalan payı hesaplayan çıkarma işlemi görülür. Ardından grafik serisinin C2:C3 aralığına bağlandığı kontrol edilebilir. Metin kutusunun C2 ile ilişkisi ayrıca incelenerek, tek bir hücrenin hem dilim oranını hem de merkezdeki sayısal gösterimi nasıl beslediği anlaşılabilir.
Yeniden hesaplama yapıldığında örnek oran değişebilir ve bağlı görselin yeni durumu göstermesi beklenir. Bu davranışın incelenmesi için dış bağlantı yenilemesi veya makro çalıştırılması gerekmez. Çalışma kitabında Power Query bağlantısı ve VBA makro projesi bulunmamaktadır. Değişimin kaynağı, mevcut hücre formülüdür. Hesaplama ayarı ve kullanılan Excel sürümü, sonucun ekranda ne zaman yenileneceğini etkileyebileceğinden, görüntü ile formül sonucu birlikte kontrol edilmelidir.

Teknik Kapsam ve Uygun Kullanım​

Bu dosyada bir görünür çalışma sayfası, iki hesaplama hücresi, bir halka grafik ve grafiğin merkezine yerleştirilmiş bağlantılı metin kutusu vardır. Gizli veya çok gizli sayfa, adlandırılmış aralık, Excel tablo nesnesi, veri doğrulama listesi ya da harici bağlantı bulunmamıştır. Özellikle C2 hücresindeki RANDARRAY modern Excel fonksiyonudur. Bu fonksiyonu desteklemeyen bir Excel sürümünde dinamik örneğin aynı şekilde hesaplanacağı varsayılmamalıdır.
Çalışma, iki payın toplamı üzerinden ilerleme göstergesi hazırlama mantığını incelemek isteyen kullanıcılar için uygundur. Tamamlanan ve bekleyen ilişkisi, C3 formülünde doğrudan görülebilir; grafik ve metin bağlantıları aynı küçük çalışma alanında takip edilebilir. Dosya gerçek görev verileriyle doldurulmuş kapsamlı bir takip uygulaması değildir. Özgün çalışma kitabı olduğu gibi korunmuştur; kullanıcının ayrıca yetkilendirdiği bir uyarlama olmadan rastgele formül, grafik kaynağı veya sayfa düzeni değiştirilmemiştir.