ScrollBar

Denetimin türleri ve sayfaya ekleme​

• Form Denetimi (Form Controls): Basit ve hafiftir. Değeri doğrudan bir hücreye bağlanır, VBA'da Shapes koleksiyonu ve ControlFormat nesnesi ile yönetilir. Olay yordamı yoktur, yalnızca bir makro atanabilir (OnAction).
• ActiveX Denetimi (ActiveX Controls): Daha çok özelliği ve Change, Scroll gibi olayları vardır. VBA'da OLEObjects koleksiyonu ile yönetilir. Mac sürümünde desteklenmez.
• UserForm denetimi: UserForm üzerindeki araç kutusundan eklenen ScrollBar, ActiveX denetimiyle aynı özellik ve olaylara sahiptir.

Önemli özellikler​

• Value: Çubuğun geçerli değeri. Min ile Max arasında bir tamsayı olmalıdır. Kodla değiştirmek Change olayını tetikler.
• Min: En küçük değer. Varsayılanı 0'dır.
• Max: En büyük değer. Varsayılanı 32767'dir.
• SmallChange: Bir ok düğmesine tıklandığında değerin değişeceği miktar. Varsayılanı 1'dir. Form denetiminde aynı adlı ControlFormat.SmallChange kullanılır.
• LargeChange: Kaydırma kutusu ile ok düğmesi arasındaki alana tıklandığında değerin değişeceği miktar. Varsayılanı 1'dir. Form denetiminde ControlFormat.LargeChange kullanılır.
• Orientation: Yönü belirler. fmOrientationAuto (-1) şekle göre otomatik, fmOrientationVertical (0) dikey, fmOrientationHorizontal (1) yataydır.
• ProportionalThumb: Doğruysa kaydırma kutusunun boyutu aralıkla orantılı olur.
• Delay: Ok düğmesine basılı tutulduğunda değerin tekrar değişme hızını milisaniye olarak belirler.
• LinkedCell: Değerin otomatik yazılacağı hücre adresi. ActiveX denetiminde OLEObject üzerinden, form denetiminde ControlFormat.LinkedCell ile ayarlanır.
• Enabled ve Visible: Denetimin kullanılabilirliğini ve görünürlüğünü belirler.
• Name: Kodda başvurulan ad. ActiveX denetiminde varsayılan ad ScrollBar1 biçimindedir.

Önemli yöntemler ve olaylar​

• Change: Değer değiştiğinde çalışır: ok ya da boşluk tıklandığında, sürükleme bırakıldığında ve kodla Value değiştirildiğinde.
• Scroll: Kaydırma kutusu sürüklenirken sürekli çalışır. Değeri anlık izlemek için kullanılır.
• Enter ve Exit: Denetim odağı aldığında ve kaybettiğinde çalışır.
• KeyDown ve MouseDown: Klavye ve fare etkileşimlerini yakalar.
• SetFocus: Odağı denetime verir.
• Move: Denetimi yeni konuma taşır ya da yeniden boyutlandırır.

Kodla ekleme ve söz dizimi​

Set shp = ws.Shapes.AddFormControl(xlScrollBar, Left, Top, Width, Height)
Set ole = ws.OLEObjects.Add(ClassType:="Forms.ScrollBar.1", Left:=100, Top:=20, Width:=20, Height:=120)

• Type: AddFormControl yönteminde denetim türü; kaydırma çubuğu için xlScrollBar sabiti kullanılır.
• Left, Top, Width, Height: Konum ve boyut, puan cinsindendir. AddFormControl yönteminde dördü de gereklidir. OLEObjects.Add yönteminde isteğe bağlıdır.
• ClassType: ActiveX sınıf adı. Kaydırma çubuğu için Forms.ScrollBar.1 yazılır.

1. Form denetimini kodla ekleyip hücreye bağlama​

Option Explicit

Sub ZamCubuguEkle()
    Dim ws As Worksheet
    Dim shp As Shape

    Set ws = ThisWorkbook.Worksheets("Zam Oranı")

    ' Önceki çalıştırmadan kalan çubuk varsa sil
    On Error Resume Next
    ws.Shapes("ZamCubugu").Delete
    On Error GoTo 0

    ' Genişlik yükseklikten küçük olduğu için çubuk dikey olur
    Set shp = ws.Shapes.AddFormControl(xlScrollBar, ws.Range("F2").Left, ws.Range("F2").Top, 20, 100)
    shp.Name = "ZamCubugu"

    With shp.ControlFormat
        .Min = 0
        .Max = 50
        .SmallChange = 1
        .LargeChange = 5
        .LinkedCell = "$D$2"
        .Value = 15
    End With
End Sub

2. Çubuk ayarlarını okuma ve yatay çubuk​

Option Explicit

Sub CubukAyarlariniOku()
    Dim ws As Worksheet
    Dim shp As Shape

    Set ws = ThisWorkbook.Worksheets("Çubuk Ayarları")

    ' Genişlik yükseklikten büyük olduğu için çubuk yatay olur
    Set shp = ws.Shapes.AddFormControl(xlScrollBar, 200, 20, 120, 18)

    With shp.ControlFormat
        .Min = 10
        .Max = 200
        .SmallChange = 10
        .LargeChange = 50
        .Value = 100
    End With

    ' Ayarları okuyup hücrelere yaz
    ws.Range("B2").Value = shp.ControlFormat.Min
    ws.Range("B3").Value = shp.ControlFormat.Max
    ws.Range("B4").Value = shp.ControlFormat.SmallChange
    ws.Range("B5").Value = shp.ControlFormat.LargeChange
    ws.Range("B6").Value = shp.ControlFormat.Value

    ' Çubuğa artık gerek yok
    shp.Delete
End Sub

3. ActiveX çubuğunun Change ve Scroll olayları​

Option Explicit

Private Sub Worksheet_Activate()
    Dim adet As Long

    ' Min değiştirilince Value kendiliğinden değişebilir,
    ' bu yüzden adedi önceden sakla
    adet = Me.Range("B2").Value

    With Me.ScrollBar1
        .Min = 1
        .Max = 50
        .SmallChange = 1
        .LargeChange = 5
        .Value = adet
    End With
End Sub

Private Sub ScrollBar1_Change()
    ' Ok ya da boşluk tıklandığında ve sürükleme bırakıldığında
    Me.Range("B2").Value = Me.ScrollBar1.Value
End Sub

Private Sub ScrollBar1_Scroll()
    ' Kaydırma kutusu sürüklenirken anlık güncelle
    Me.Range("B2").Value = Me.ScrollBar1.Value
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• İki ScrollBar'ı karıştırmayın: Form denetiminde olay yordamı ve Orientation özelliği yoktur; yön şeklin boyutundan belirlenir ve değer ControlFormat ile yönetilir. ActiveX denetiminde ise olaylar ve zengin özellikler vardır. Form denetiminde en küçük değer 0'dan küçük, en büyük değer 30000'den büyük olamaz.
• Değer yalnızca tamsayıdır: Value tamsayıdır ve ActiveX denetiminde -32768 ile 32767 arasında olmalıdır. Ondalıklı bir değer gerekiyorsa çubuğun değerini 10 ya da 100 gibi bir sayıya bölerek kullanın; örneğin 0 ile 1000 arası çubuk, 0,0 ile 100,0 arası bir yüzdeyi temsil edebilir.
• Change ve Scroll farkı: Scroll yalnızca kaydırma kutusu sürüklenirken çalışır. Change ise tıklamalarda, sürükleme bittiğinde ve kodla Value değiştirildiğinde çalışır. Anlık güncelleme için ikisine de aynı kodu yazmak gerekir.
• Olay içinde değeri değiştirirken dikkat: Change yordamı içinde çubuğun Value özelliğini yeniden değiştirirseniz olay tekrar tetiklenir ve döngüye girebilirsiniz. Değeri yalnızca bir koşul gerçekleştiğinde değiştirin. Aralık ayarlarını (Min, Max) değiştirmek de değeri kırpıp olayı çalıştırabilir; mevcut değeri önceden saklayın.
• Dikey çubukta yön: Dikey çubuklarda üstteki ok Min değerine, alttaki ok Max değerine gider. Yani aşağı doğru gittikçe değer artar. Yukarı gittikçe artmasını istiyorsanız hücre değerini Max artı Min eksi geçerli değer olarak hesaplayın.
• Tasarım Modu ve dosya türü: ActiveX denetimini seçmek ya da özelliklerini değiştirmek için Tasarım Modu açık olmalıdır; olayların çalışması için kapalı olmalıdır. Olay kodları içeren dosyayı makro içerebilen çalışma kitabı (xlsm) olarak kaydedin.
• Aynı adı kullanmayın: Kodla çubuk eklerken Name özelliğine sabit bir ad verip eklemeden önce aynı adlı eski nesneyi silin. Aksi halde makro her çalıştığında sayfaya yeni bir çubuk eklenir.
• İlgili konular:
  • SpinButton: Küçük artırma ve azaltma düğmesi denetimi.
  • ComboBox ve TextBox: Seçim ve metin giriş denetimleri.
  • UserForm: Denetimleri bir iletişim penceresinde toplamak için.
  • OLEObjects, Shapes ve ControlFormat: Denetimleri kodla yönetmek için.
  • Worksheet_Change: Hücre değişimini yakalayan sayfa olayı.
  • KAYDIR, İNDİS ve DOLAYLI: Çubuk değerine göre veri penceresi oluşturan işlevler.