TAHMİN

TAHMİN (FORECAST), mevcut x ve y değerlerinden oluşan doğrusal trend üzerinde, verdiğiniz x değerine karşılık gelen y değerini verir. Satış, üretim ya da maliyet gibi verilerin düz bir çizgi boyunca değiştiği durumlarda henüz ölçülmemiş bir noktanın değerini öngörmek için kullanılır. Excel 2016 ve sonrasında aynı işi yapan TAHMİN.DOĞRUSAL işlevi önerilir; TAHMİN ise uyumluluk için korunur.

Söz dizimi ve parametre​

Tahmin edilecek x değerini ayrı bir hücreye yazıp formülde başvurmak, bilinen aralıkları ise $ işaretiyle sabitlemek formülü aşağı kopyalamayı kolaylaştırır. Bilinen y ve bilinen x aralıklarının aynı sayıda veri içermesi gerekir.

1. Bilinen verilerden tahmin​

A sütunundaki reklam harcaması ile B sütunundaki satış adedi arasında doğrusal bir ilişki olduğunu varsayalım. C sütunundaki hedef harcamalar için satış tahminini bulmak üzere D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 10,607, 14,153 ve 7,062 olur. İşlev, beş veri çiftine en uygun doğruyu hesaplar ve hedef harcamayı bu doğru üzerinde karşılık gelen satış adedine çevirir. Harcama arttıkça tahmin de arttığı için 35 değeri en yüksek, 25 değeri en düşük sonucu verir. Bilinen aralıkları $ ile sabitlediğimiz için formül aşağı kopyalandığında yalnızca hedef harcama başvurusu değişir.

2. Zaman içindeki satış trendi​

Ocak-Mayıs aylarının satışları ay sırasıyla birlikte tutuluyor. Ay sırası 1'den 5'e gittiğine göre 6, 7 ve 8 numaralı aylar için satış öngörüsünü D sütunundaki hedef sıraya göre hesaplayalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 155, 166 ve 177 olur. Satışlar her ay ortalama olarak aynı miktarda arttığı için trend çizgisi her yeni ay için aynı artışı ekler ve tahminler eşit adımlarla yükselir. Zamanı x değeri olarak kullanırken ay adlarını değil, 1, 2, 3 gibi sayısal bir sıra kullanmanız gerekir.

3. Tek değer ve metin hataları​

İşlev, bir doğru çizebilmek için birden fazla veri noktasına ihtiyaç duyar. Her satırda tek bir y ve tek bir x değeri verildiğinde ve x metin olduğunda ne olacağını görelim. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI/0!, #SAYI/0! ve #DEĞER! olur. İlk iki satırda bilinen_x yalnızca tek bir değerden oluşur; tek değerin varyansı sıfır olduğundan trend doğrusu hesaplanamaz ve #SAYI/0! hatası alınır. Üçüncü satırda x değeri sayı olmadığı için #DEĞER! hatası oluşur.

4. Farklı sayıda veri​

A sütununda çalışma saatleri, B sütununda üretim adetleri var. D sütunu aralıkları aynı boyutta kullanır; E sütunu ise bilinen_y aralığını bir satır kısa alır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
E2 hücresine ise bilinen_y aralığı bir hücre kısa olan aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 47,2, 53,6 ve 24,8 olur. Aynı satırlarda E sütunu #YOK hatasını verir; çünkü bilinen_y aralığında 4, bilinen_x aralığında 5 veri noktası vardır. Her x değerinin bir y karşılığı olması gerekir. Aralık boyutları eşitlendiğinde D sütunundaki gibi doğru sonuç alınır.

Kullanırken dikkat edin​

• x: x sayısal olmalıdır. Sayıya dönüştürülemeyen bir metin verilirse işlev #DEĞER! hatası verir.
• bilinen_y ve bilinen_x: bilinen_y bağımlı, bilinen_x bağımsız değişkenin bilinen değerleridir; ikisi de dizi veya hücre aralığı olabilir. Bu iki bağımsız değişken boşsa ya da farklı sayıda veri noktası içeriyorsa işlev #YOK (#YOK) hatası verir.
• Sıfır varyans: bilinen_x değerlerinin varyansı sıfırsa, yani tüm x değerleri aynıysa ya da tek bir değer verilmişse trend doğrusu kurulamaz ve işlev #SAYI/0! (#SAYI/0!) hatası verir.
• Doğrusal trend: İşlev, bilinen veri çiftlerine en uygun düz çizgiyi bulur ve verdiğiniz x değerini bu çizgi üzerindeki y değerine çevirir. Verileriniz doğrusal bir ilişki göstermiyorsa sonuç yanıltıcı olabilir; mevsimsel ya da doğrusal olmayan veriler için üstel düzgünleştirme işlevlerini tercih edin.
• Yeni sürüm: Excel 2016 ile birlikte aynı işi yapan TAHMİN.DOĞRUSAL (FORECAST.LINEAR) işlevi eklenmiştir ve TAHMİN yerine onun kullanılması önerilir. Eski dosyalarla uyumluluk için TAHMİN çalışmaya devam eder.
• İlgili işlevler: TAHMİN.DOĞRUSAL: Aynı doğrusal tahmini yapar; Excel 2016 ve sonrasında yeni çalışmalar için tercih edilir. TAHMİN.ETS: Geçmiş değerlere dayanarak üstel düzgünleştirmeyle gelecekteki değeri verir; mevsimsel veriler için uygundur. TAHMİN.ETS.GÜVENARALIĞI: Tahmin edilen değer için güven aralığını döndürür. TAHMİN.ETS.MEVSİMSELLİK: Verideki tekrarlayan mevsimsel desenin uzunluğunu verir. TAHMİN.ETS.İSTAT: Tahmine ait istatistiksel değerleri verir. EĞİM: Trend doğrusunun eğimini ayrıca görmek istediğinizde kullanılır. KESMENOKTASI: Trend doğrusunun y eksenini kestiği noktayı ayrıca görmek istediğinizde kullanılır.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.