TAHMİN.DOĞRUSAL

TAHMİN.DOĞRUSAL (FORECAST.LINEAR), mevcut x ve y değerlerinden doğrusal regresyonla bir doğru kurar ve verdiğiniz yeni x değeri için bu doğru üzerindeki y değerini verir. Gelecekteki satışları, stok ihtiyacını veya tüketici eğilimlerini tahmin etmek için kullanılır. Excel 2016 ile eklenmiştir ve TAHMİN işlevinin yerini almıştır.

Söz dizimi ve parametre​

Parametre sırasına dikkat edin: önce bilinen y değerleri, sonra bilinen x değerleri gelir. bilinen_y ve bilinen_x aynı sayıda veri noktası içermelidir. İşlev, mevcut değerlerden doğrusal regresyonla bir tahmin üretir; mevsimsel veya doğrusal olmayan veriler için TAHMİN.ETS ailesi daha uygundur.

1. Dizi sabitleriyle temel tahmin​

Bilinen y değerleri 6, 7, 9, 15 ve 21; bilinen x değerleri 20, 28, 31, 38 ve 40 olsun. A sütunundaki her x değeri için y tahminini bulalım. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın (Türkçe Excel'de dizi sabitindeki öğeler \ işaretiyle ayrılır):
Sonuçlar sırasıyla 10,607, 3,516, 17,698 ve 24,789 olur. İlk satır eşitlikle doğrulanabilir: eğim m = 183,8 / 259,2 ≈ 0,7091 ve kesişim c ≈ −10,666 olduğundan 0,7091 × 30 − 10,666 ≈ 10,607 çıkar. Aynı doğru kullanıldığı için x değeri büyüdükçe tahmin de artar.

2. Aylık satış trendinin devamı​

Ocak-Mayıs aylarının satış tutarları C sütununda, ay sıraları B sütunundadır. Ay sırası 6'dan 10'a kadar olan aylar için satış tahmini bulalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın; bilinen aralıklar $ ile sabitlenmiştir:
Sonuçlar sırasıyla 184.300,00, 196.800,00, 209.300,00, 221.800,00 ve 234.300,00 olur. Satışlar ay ay hemen hemen aynı hızla arttığı için doğrusal eğilim her ay için birbirini izleyen artan tahminler üretir. Her satırda yalnızca x değişir; bilinen aralıklar sabit kalır.

3. Bilinen aralığın dışındaki x değerleri​

Günlük en yüksek sıcaklık (x) ile satılan dondurma adedi arasındaki ilişkiyi kullanarak yeni sıcaklık değerleri için satış tahmini yapalım. C sütunundaki yeni sıcaklıkların bir kısmı bilinen sıcaklık aralığının içinde, bir kısmı dışındadır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın. Önce y aralığı, sonra x aralığı yazıldığına dikkat edin:
Sonuçlar sırasıyla 95,8, 131,3, 166,8, 237,8 ve 273,3 olur. Yeni sıcaklıklardan 36 ve 40 bilinen aralığın (18-34) dışında kalır; işlev doğruyu bu bölgeye de uzatarak tahmin üretir. Aralığın dışına çıkıldıkça tahminin güvenilirliği azalır.

4. Tek veri noktasıyla oluşan hata​

Doğrusal eğilim kurabilmek için birden fazla ve birbirinden farklı x değeri gerekir. Bu tabloda her satırda yalnızca tek bir bilinen y ve tek bir bilinen x değeri verilmiştir. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla #SAYI/0!, #SAYI/0! ve #SAYI/0! olur. Her satırda tek bir veri noktası olduğundan x değerlerinin değişimi sıfırdır ve eğim hesaplanamaz; bu nedenle #SAYI/0! hatası alınır. Hatayı gidermek için bilinen_y ve bilinen_x parametrelerine birden çok ve birbirinden farklı x değeri içeren aralıklar verin.

Kullanırken dikkat edin​

• Hesaplama: y = m × x + c eşitliğinde x tahmin etmek istediğiniz değer, y işlevin döndürdüğü tahmindir. m doğrunun eğimidir ve bilinen_x ile bilinen_y değerlerine en küçük kareler yöntemiyle uydurulan regresyon doğrusundan elde edilir: m, x ve y sapmalarının çarpımlarının toplamının x sapmalarının karelerinin toplamına oranıdır. c ise kesişim noktasıdır ve y ortalamasından m çarpı x ortalaması çıkarılarak bulunur.
• Kullanım amacı: TAHMİN.DOĞRUSAL, mevcut değerlerden gelecekteki bir değeri hesaplamak için kullanılır. Gelecekteki değer, verilen bir x değerine karşılık gelen y değeridir. Mevcut değerler bilinen x ve y değerleridir; tahmin doğrusal regresyonla yapılır. Gelecekteki satışları, stok ihtiyacını veya tüketici eğilimlerini öngörmek için kullanabilirsiniz.
• x parametresi: x sayısal olmalıdır. Sayısal olmayan bir x değeri verirseniz işlev #DEĞER! hatası verir.
• bilinen_y ve bilinen_x parametreleri: bilinen_y ve bilinen_x aynı sayıda veri noktası içermelidir. Biri boşsa ya da veri noktası sayıları farklıysa işlev #YOK hatası verir. bilinen_x değerlerinin değişimi sıfırsa (örneğin tüm x değerleri aynıysa ya da tek veri noktası varsa) işlev #SAYI/0! hatası verir. Parametre sırası önce y, sonra x şeklindedir; sırayı ters yazarsanız sonuç farklı çıkar.
• Birden çok değer: İşlev, x yerine birden çok değer içeren bir dizi verildiğinde birden çok değer döndürebilir. Dinamik dizi destekleyen sürümlerde sonuçlar komşu hücrelere taşar.
• İlgili işlevler: Geçmiş değerlere dayalı, mevsimsellik içeren tahmin için TAHMİN.ETS işlevini kullanabilirsiniz. Gelecekteki değer için güven aralığı gerekiyorsa TAHMİN.ETS.GVNARALIK, tekrarlayan mevsimsel desenin uzunluğu için TAHMİN.ETS.MEVSİMSELLİK, tahmine ilişkin istatistiksel değerler için TAHMİN.ETS.İSTATİSTİK tercih edilir. Eski çalışma kitaplarıyla uyumluluk gerekiyorsa aynı hesabı yapan TAHMİN işlevi kullanılabilir. Doğrunun parametrelerini ayrı ayrı görmek istediğinizde EĞİM ve KESMENOKTASI, birden çok x değeri için doğrusal değer dizisi almak istediğinizde EĞİLİM işlevi uygundur.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.