YAT

YAT (SYD), bir varlığın belirli bir dönemdeki amortismanını yılların toplamı yöntemiyle hesaplar. Bu yöntem amortismanı hızlandırılmış biçimde dağıtır: amortisman ilk dönemde en yüksektir, sonraki dönemlerde azalır. Makine, araç ve bilgisayar gibi ilk yıllarında daha çok değer kaybeden varlıkların giderini dönemlere dağıtmak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

İşlev tek bir dönemin amortismanını verir. Tüm ömür boyunca dönemlerin dağılımını görmek için dönem değerlerini ayrı bir sütuna yazın ve formülü aşağı kopyalayın. Maliyet, hurda değer ve ömür sabit kalacağından bu başvuruları formülün içinde sabit değer olarak da yazabilirsiniz.

1. Varlığın ilk, ikinci ve son dönem amortismanı​

Maliyeti 30.000, hurda değeri 7.500 ve ömrü 10 yıl olan bir varlığın seçilen dönemlerdeki amortismanını hesaplayalım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4.090,91, 3.681,82 ve 409,09 olur. Amortisman ilk dönemde en yüksektir ve her dönemde azalarak son dönemde en düşük değerine iner. İlk dönem sonucunu eşitlikle doğrulayabilirsiniz: (30.000 − 7.500) × (10 − 1 + 1) × 2 / (10 × 11) = 4.090,91.

2. Dönemlere göre azalan amortisman​

Maliyeti 12.000, hurda değeri 2.000 ve ömrü 5 yıl olan bir makinenin her yıl için amortismanını görelim. Maliyet, hurda değer ve ömür sabit olduğundan formülün içine yazılır; yalnız dönem A sütunundan gelir. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 3.333,33, 2.666,67, 2.000,00, 1.333,33 ve 666,67 olur. Her dönemde amortisman aynı tutar kadar azalır. Beş dönemin toplamı maliyet ile hurda değer arasındaki farka eşittir; yani varlık hurda değerine kadar tamamen amortismana tabi tutulur.
Doğrusal yöntemde her yıl aynı tutar ayrılırdı; burada ise ilk yıllarda daha yüksek gider yazılır.

3. Farklı varlıkların ilk yıl amortismanı​

Maliyetleri, hurda değerleri ve ömürleri farklı dört varlığın ilk yıl amortismanını karşılaştıralım. Dönem her satırda 1 olduğundan formüle sabit değer olarak yazılır. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 33.333,33, 8.400,00, 2.454,55 ve 166.666,67 olur. Sonuç hem maliyet ile hurda değer arasındaki farka hem de ömre bağlıdır. Ömrü kısa olan varlıkta ilk yıl payı, ömrü uzun olana göre daha büyük olur; bu yüzden dizüstü bilgisayarın ilk yıl payı, amortismana tabi tutarına oranla ofis mobilyasından daha yüksektir.

4. Ömür ve dönem aynı birimde olmalı​

Maliyeti 24.000, hurda değeri 3.000 olan bir cihazı 36 ay için amortismana tabi tutalım. Ömür ay cinsinden verildiğinde dönem de ay cinsinden verilmelidir. C2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 1.135,14, 788,29 ve 31,53 olur. Ömür ay olarak girildiği için dönem de aydır: birinci ay en yüksek, 36. ay en düşük amortismanı verir. Ömür yıl, dönem ay olarak verilirse sonuç anlamsız olur; iki değeri her zaman aynı birimde yazın.

Kullanırken dikkat edin​

• Parametreler: maliyet varlığın ilk alış maliyetidir. hurda_değer varlığın amortisman süresi sonundaki değeridir; kurtarma değeri olarak da anılır. ömür varlığın amortismana tabi tutulacağı dönem sayısıdır; faydalı ömür olarak da anılır. dönem amortismanı hesaplanacak dönemdir. Dört parametre de zorunludur.
• Hesaplama: YAT = (maliyet − hurda_değer) × (ömür − dönem + 1) × 2 / (ömür × (ömür + 1))
  Burada (maliyet − hurda_değer) amortismana tabi toplam tutardır. (ömür − dönem + 1) o döneme ait kalan yıl sayısını verir; ilk dönemde ömre eşittir, son dönemde 1 olur. Paydadaki ömür × (ömür + 1) / 2 ifadesi yılların toplamıdır (ör. ömür 10 ise 1 + 2 + ... + 10 = 55); eşitlikteki 2 ile paydadaki ömür × (ömür + 1) bu toplamı verir. Böylece her dönemin payı, kalan yıl sayısının yılların toplamına oranı kadar olur.
• Hızlandırılmış amortisman: Yılların toplamı yöntemi amortismanı hızlandırılmış biçimde hesaplar. Amortisman ilk dönemde en yüksektir ve ardışık dönemlerde azalır. Doğrusal yöntemin aksine her dönem farklı bir tutar üretir.
• Ömür ve dönem aynı birimde olmalı: ömür ve dönem aynı zaman biriminde verilmelidir. Ömrü ay olarak yazdıysanız dönemi de ay olarak, ömrü yıl olarak yazdıysanız dönemi de yıl olarak yazın.
• Hata koşulları: maliyet, hurda_değer, ömür veya dönem sayıya dönüştürülemeyen bir metin içerirse #DEĞER! hatası alırsınız. hurda_değer negatifse, ömür veya dönem sıfır ya da negatifse ya da dönem, ömür değerinden büyükse işlev #SAYI! hatası verir.
• VBA karşılığı: İşlevin VBA karşılığı VBA.SYD işlevidir.
• İlgili işlevler: AZALANBAKİYE: Sabit oranlı azalan bakiyeler yöntemiyle bir dönemin amortismanını hesaplamak istediğinizde tercih edilir. ÇİFTAZALANBAKİYE: Çift azalan bakiyeler yöntemini ya da kendi belirlediğiniz bir oranı kullanmak istediğinizde kullanılır. DA: Her dönem aynı tutarın ayrıldığı doğrusal amortisman için uygundur. DAB: Değişken azalan bakiye yöntemiyle, belirli bir dönem aralığının amortismanını bulmak istediğinizde kullanılır. AMORDEGRC: Fransız muhasebe sistemine uygun, azalan yöntemle dönem amortismanını verir. AMORLINC: Fransız muhasebe sistemine uygun, doğrusal yöntemle dönem amortismanını verir.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.