Rakamların Önüne Sıfır Ekleme

Baştaki Sıfırları Koruma Yöntemlerini Excel Üzerinde Karşılaştırın​

Rakamların önüne sıfır ekleme dosyası, sayısal bir değerin başında sıfır bulunmasının Excel içerisinde farklı yöntemlerle nasıl sağlandığını gösteren karşılaştırmalı bir çalışma kitabıdır. Örneklerde personel sicil numarası benzeri kodlar kullanılmaktadır. Aynı değer, metin biçimiyle girildiğinde, özel sayı biçimiyle gösterildiğinde veya formülle metne dönüştürüldüğünde farklı veri türlerine sahip olabilir. Dosyanın temel amacı, ekranda aynı görünen bir kodun arka planda sayı ya da metin olarak tutulabileceğini somut örneklerle açıklamaktır.
Çalışma kitabı tek görünür Sayfa1 sekmesinden oluşur ve xlsx biçimindedir. Makro veya VBA kodu içermez. Sayfada açıklama alanı, elle giriş ve hücre biçimi örnekleri, dört ayrı tek hücre formülü yöntemi ve Microsoft Excel kurulumu üzerinde doğrulanmış bir dizi formülü örneği bulunur. Örnekler altı basamaklı görünüm üzerinden hazırlanmıştır. Bu uzunluk her yöntemde aynı anlama gelmez. Bazı yöntemler en az altı basamak sağlar, bazıları ise yalnız sağdaki altı karakteri döndürür. Yöntemin sınırı sonuç kullanılmadan önce incelenmelidir.

Dosya Ne İşe Yarar​

Excel'e sayısal giriş olarak yazılan bir değerin başındaki sıfırlar her zaman verinin bir parçası olarak saklanmaz. Dosyada kullanılan bin iki yüz elli altı örneği, altı basamaklı görünümde 001256 şeklinde gösterilmektedir. Bu görünümün bir personel, malzeme veya stok kodunda korunması gerektiğinde yalnız hücrenin ekranda nasıl göründüğüne bakmak yeterli değildir. Değerin başka hücreye, listeye veya uygulamaya aktarılmasında sayısal değer ile gerçek metin arasındaki fark dikkate alınmalıdır.
Sayfada aynı örneklerin farklı sütunlara yerleştirilmesi, yöntemleri yan yana incelemeyi mümkün kılar. Sayı biçimi metin olan hücre, özel sayı biçimi kullanan hücre ve formül sonucunda oluşan metin ayrı sütunlarda görülür. Böylece bir yöntemin yalnız görüntüyü değiştirmesi ile diğerinin gerçek karakter dizisi üretmesi karşılaştırılabilir. Dosya kod üretim sistemi, otomatik personel numarası atama aracı veya kayıt doğrulama yazılımı değildir. Verilen değerleri farklı biçimlerde gösteren ve dönüştüren bir Excel öğretici örneğidir.

Sayfa Düzeni ve Örnek Veriler​

Sol bölümde B10:B16 aralığında yedi sayısal örnek bulunmaktadır. Yanındaki C sütununda bu değerlerin altı basamaklı özel sayı biçimiyle görünen örnekleri yer alır. C10 hücresinde saklanan değer 1256 sayısıdır, ancak hücre biçimi 000000 olduğu için ekranda 001256 görünür. Bu bölüm görüntü ile saklanan değer arasındaki farkı gösterir. B ve C sütunlarındaki örnek değerler ayrı hücrelerde tutulur. Birinin değiştirilmesi, aralarında formül ilişkisi olmayan diğer hücreyi kendiliğinden güncellemez.
E sütunundaki açıklama, baştaki sıfırların sayı girişi sırasında kaybolabilmesini ve metin ile sayı ayrımını anlatır. G ile M sütunları yedi yöntem başlığı altında düzenlenmiştir. N sütununda birden fazla kaydı tek dizi formülüyle dönüştüren ek örnek bulunur. Sayfa başlıkları ve açıklama metinleri, sonuçların hangi yöntemle elde edildiğini göstermek için aynı görünüm içerisinde tutulmuştur. Dosyada yapılandırılmış Excel tablosu, grafik veya ayrı rapor sekmesi bulunmamaktadır.

Metin Biçimi ve Kesme İşareti Yöntemleri​

G sütunundaki ilk yöntemde hücreler metin biçimindedir ve örnek kodlar baştaki sıfırlarıyla birlikte gerçek metin olarak saklanır. G10 hücresindeki değer 001256 metnidir. Bu sütunda baştaki sıfırların korunması, formülden değil hücreye yapılan metin girişinden kaynaklanır. Hücre biçimini metin olarak belirlemek, daha önce sayı olarak kaydedilmiş bir değerin başına kendiliğinden yeni sıfırlar eklemez. Yeni girişin hangi türde saklandığı ayrıca kontrol edilmelidir.
I sütunundaki örneklerde kesme işaretiyle metin girişi yöntemi gösterilmektedir. I10 hücresinin gerçek değeri yine 001256 metnidir. Excel bu girişin önündeki kesme işaretini metin türünü belirtmek için kullanır. Görünen sonuç ile saklanan metin aynı baştaki sıfırları taşır. G ve I sütunlarındaki örnekler, B sütununa bağlı hesaplanan sonuçlar değildir. Kaynak sayının değiştirilmesi bu örnek metinleri otomatik olarak değiştirmez. Bunlar giriş yöntemini gösteren bağımsız örneklerdir.

Özel Sayı Biçimi Yöntemi​

H sütununda kullanılan 000000 özel sayı biçimi, sayının ekranda en az altı basamaklı görünmesini sağlar. H10 hücresinin gerçek değeri 1256 sayısı olarak kalır. Hücrede görülen 001256 ifadesi bir görüntüleme biçimidir. Sayısal değer üzerinde hesaplama yapılması gerektiğinde bu fark önemlidir. Görünen baştaki sıfırlar, sayının matematiksel büyüklüğünü değiştirmez. Hücre değeri bir başka ortama biçimsiz aktarılırsa aynı görünümün korunacağı varsayılmamalıdır.
Özel sayı biçimi ile gerçek metin birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Bir kodun başındaki sıfırlar kimliğin parçasıysa metin türünün uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Bir sayının yalnız ekranda belirli genişlikte gösterilmesi isteniyorsa sayı biçimi farklı bir kullanım sunar. Dosya bu iki davranışı aynı örnek üzerinden görünür hale getirir. Hücre hizası tek başına kesin veri türü kanıtı değildir. Elle hizalama değiştirilebildiği için kontrol sırasında gerçek hücre değeri ve sayı biçimi birlikte incelenmelidir.

METNEÇEVİR ve SAĞDAN Formülleri​

J sütunundaki TEXT, Türkçe Excel karşılığıyla METNEÇEVİR işlevi, değeri 000000 biçim koduyla metne dönüştürür. J10 hücresindeki ilk örnek 1256 sabit değerini doğrudan formül içerisinde kullanır. Bu nedenle B10 değiştirildiğinde J10 sonucu aynı kalır. J11:J16 hücreleri ise ilgili B hücrelerine başvurur ve bu girdiler değiştiğinde yeniden hesaplanır. İlk örneğin sabit, sonraki örneklerin hücre başvurulu olması sayfadaki açıklama metninde de gösterilmektedir.
K sütunundaki RIGHT, Türkçe karşılığıyla SAĞDAN işlevi, altı sıfır ile kaynak değeri birleştirir ve oluşan metnin sağdaki altı karakterini alır. Altı basamaktan kısa pozitif tam sayılarda beklenen sıfırlı görünüm elde edilir. Ancak kaynak yedi veya daha fazla basamaklıysa baştaki karakterler kesilir. Örneğin 1000000 girdisinde sonuç 000000 olur. Bu davranış kod bilgisinin kaybolmasına neden olabileceği için bütün uzunluklarda güvenli sıfır ekleme yöntemi gibi sunulmaz.

TABAN ve YİNELE Formülleri​

L sütunundaki BASE, Türkçe karşılığıyla TABAN işlevi, değeri on tabanında ve en az altı karakter uzunluğunda metin olarak verir. Pozitif tam sayı altı basamaktan uzunsa baştaki basamaklar kesilmez. Negatif değerler bu yöntemde hata üretir. Ondalık örnekte ise sayı tam kısmıyla işlenir. Bu nedenle yöntemin pozitif tam sayı kodları için incelenmesi, farklı girdi türlerinde aynı davranışın varsayılmaması gerekir. Kullanılan Excel kurulumunun bu işlevi desteklediği kontrol edilmelidir.
M sütunundaki REPT ve LEN, Türkçe karşılıklarıyla YİNELE ve UZUNLUK işlevleri birlikte kullanılır. Kaynak metnin uzunluğu altıdan çıkarılır, bulunan sayıda sıfır üretilir ve kaynak değer sonuna eklenir. Altı basamağa kadar olan uygun girişlerde bu yöntem beklenen sonucu verir. Kaynak uzunluğu altıyı aşarsa tekrar sayısı negatif olur ve formül VALUE hatası üretir. Dosya bu sınırı ortadan kaldıran genel bir formül içermez. Yöntemin geçerli girdi uzunluğu sonuçlarla birlikte değerlendirilmelidir.

Dizi Formülü ve Kullanım Sınırları​

N10 hücresindeki dizi formülü B10:B16 aralığını TEXT ve REPT işlevleriyle topluca dönüştürür. Gerçek Excel kontrolünde sonuçların N10:N16 aralığına yayıldığı doğrulanmıştır. Bu örnek, yedi değerin tek başlangıç formülüyle altı basamaklı metinlere dönüştürülmesini gösterir. Çıktı aralığındaki hücrelerin kullanımı, dizi formülünün çalışma biçimiyle birlikte değerlendirilmelidir. Daha fazla kayıt için kaynak aralığın ayrıca düzenlenmesi gerekir. Dosya bütün sütunu sınırsız biçimde işleyen otomatik tablo içermez.
Ondalık, negatif, boş veya sayısal olmayan girdilerde yöntemler aynı sonucu vermez. Denenen ondalık değer TEXT yönteminde yuvarlanmış, BASE yönteminde tam kısmıyla işlenmiş, metin birleştiren yöntemlerde ise farklı karakter dizileri oluşmuştur. Boş giriş bazı formüllerde 000000 sonucunu verir. Bu durum boş hücrenin gerçek bir kod olduğu anlamına gelmez. Dosyanın karşılaştırmalı örnekleri, sıfır eklenirken veri türü ve sınır davranışının kontrol edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Doğrulama ve Dosyanın Korunması​

Özgün çalışma kitabı gerçek Microsoft Excel uygulamasında açılıp yeniden hesaplanmıştır. Sıfır, tek basamaklı sayı, dört basamaklı örnek ve altı basamaklı üst örnek üzerinde formül sonuçları karşılaştırılmıştır. Uzun kod, negatif, ondalık, boş ve metin girişleri ayrıca incelenmiştir. Test kopyası kaydedilip yeniden açıldığında metin hücrelerindeki baştaki sıfırların, sayı hücresindeki gerçek değerin ve özel sayı biçiminin korunduğu görülmüştür. İşlevler çalıştığı için indirilecek özgün dosyanın içeriği değiştirilmemiştir.
O sütununda 2022 tarihli dosyanın hazırlık döneminden kalan Office Beta duyuru notu bulunmaktadır. Bu bölüm güncel sürümlerdeki menü yolunu doğrulayan bir kullanım talimatı olarak sunulmaz. Sayfanın altındaki XEL PLUS alıntı notu özgün dosyada korunmuştur. Dosyanın çalıştığı doğrulanan ana örnekleri hücre biçimleri ve formüllerdir. Kullanılacak yöntem, kodun sayı mı metin mi olacağı ve beklenen uzunluk sınırı belirlenerek seçilmelidir.