TEXT LEFT RIGHT MID İşlevleriyle Metin İşleme

METNEÇEVİR (TEXT), SOLDAN (LEFT), SAĞDAN (RIGHT) ve PARÇAAL (MID) işlevleri, Excel'de sayıları ve tarihleri istediğiniz biçimde metne çevirmek ile metinden gereken bölümü ayırmak için kullanılan temel metin işleme işlevleridir. Stok kodu, ad soyad ya da telefon numarası gibi birleşik verileri parçalamak, temizlemek ve yeniden birleştirmek için BUL, YERİNEKOY ve METİNBİRLEŞTİR işlevleriyle birlikte kullanılırlar. Bu sayfada her işlevin söz dizimini ve gerçek tablolarla çalışan örneklerini bulacaksınız.

SOLDAN, SAĞDAN ve PARÇAAL ile metinden parça alma​

SOLDAN (LEFT) metnin başından, SAĞDAN (RIGHT) metnin sonundan, PARÇAAL (MID) ise belirttiğiniz bir konumdan başlayarak istediğiniz sayıda karakter döndürür. Üçü de boşluk, nokta ve tire dahil her karakteri sayar. Karakter sayısı verilmezse SOLDAN ve SAĞDAN tek karakter döndürür; PARÇAAL işlevinde başlangıç konumu ve karakter sayısı zorunludur.

A2 hücresindeki metnin ilk üç karakterini almak için:
A2 hücresindeki metnin son dört karakterini almak için:
A2 hücresindeki metnin beşinci karakterinden başlayarak dört karakter almak için:
Üç işlevin sonucu da metindir. Çıkan parçayı sayı olarak kullanacaksanız sonucu 1 ile çarpmanız gerekir.

METNEÇEVİR ile sayı ve tarih biçimlendirme​

METNEÇEVİR (TEXT) iki bağımsız değişken alır: biçimlendirilecek değer ve tırnak içinde yazılan biçim kodu. Tarihi gün.ay.yıl düzeninde göstermek, sayının başını sıfırla doldurmak ya da bir sayıyı cümlenin içine yerleştirmek için kullanılır.

B2 hücresindeki tarihi gün.ay.yıl biçiminde metne çevirmek için:
Biçim kodları Excel'in dil ayarına göre değişir. Türkçe Excel'de gün için gg, ay için aa, yıl için yyyy yazılır; ondalık ayraç virgül, binlik ayraç noktadır. Sayının başına sıfır eklemek için 00000 gibi bir kod yeterlidir ve bu kod her dilde aynı çalışır.

METNEÇEVİR sonucu metindir; toplama ve sıralamada sayı gibi davranmaz. Hücrenin değerini değiştirmeden yalnızca görünümünü değiştirmek istiyorsanız Ctrl+1 ile açılan Hücreleri Biçimlendir (Format Cells) penceresini kullanın.

BUL, YERİNEKOY ve METİNBİRLEŞTİR ile arama, değiştirme ve birleştirme​

BUL (FIND) aranan metnin, metin içindeki konumunu sayı olarak verir. Büyük küçük harf ayrımı yapar ve joker karakter kabul etmez; ayrım istemiyorsanız MBUL (SEARCH) işlevini kullanın. Ad ile soyad arasındaki boşluğun yerini bulmak için:
YERİNEKOY (SUBSTITUTE) metindeki belirli bir parçayı başka bir metinle değiştirir. Dördüncü bağımsız değişken olarak kaçıncı geçişin değiştirileceğini de verebilirsiniz; verilmezse tüm geçişler değişir. Tireleri silmek için:
Birleştirme için BİRLEŞTİR (CONCATENATE) işlevi ya da kısa yol olarak & işareti kullanılabilir. Ayırıcı gerekiyorsa Excel 2019 ve Microsoft 365'teki METİNBİRLEŞTİR (TEXTJOIN) işlevi daha kullanışlıdır; ikinci bağımsız değişken DOĞRU olursa boş hücreler atlanır ve ayırıcı gereksiz yere tekrarlanmaz:

1. Stok kodunu parçalara ayırma​

A sütunundaki stok kodları şehir kodu, yıl ve sıra numarasından oluşuyor. Bu parçaları ayrı sütunlara ayırmak için SOLDAN, PARÇAAL ve SAĞDAN işlevlerini kullanacağız.
B2 hücresinde şehir kodu IST, C2 hücresinde yıl 2024, D2 hücresinde sıra numarası 0153 görünür. C ve D sütunları metin döndürür; E2 hücresindeki 2024 değeri ise 1 ile çarpıldığı için gerçek sayıdır ve toplama, karşılaştırma gibi işlemlerde kullanılabilir.

2. Ad soyadı ayırma ve telefon numarasını temizleme​

A sütunundaki ad soyad bilgisini ilk boşluğun konumunu BUL ile bularak ikiye ayıracağız. Telefon numaralarındaki boşluk ve tireleri ise iç içe iki YERİNEKOY ile sileceğiz.
B2 hücresi adı (Ayşe), C2 hücresi soyadı (Yılmaz) verir. BUL işlevi boşluğun konumunu bulur; SOLDAN bu konumdan bir eksik karakter alır, PARÇAAL ise boşluktan sonraki bölümü getirir. E2 hücresindeki 05324112233 sonucunda boşluk ve tireler silinmiştir. Bu yöntem yalnızca ad ile soyadın tek boşlukla ayrıldığı satırlarda doğru çalışır.

3. METNEÇEVİR ve METİNBİRLEŞTİR ile fatura etiketi oluşturma​

Fatura numarasını beş haneye tamamlayıp tarihle birlikte tek bir etikette birleştireceğiz. Ardından METİNBİRLEŞTİR ile müşteri, şehir ve etiketi tek hücrede toplayacağız. Dördüncü satırdaki şehir bilgisi bilerek boş bırakılmıştır.
E2 hücresi fatura numarasını beş haneye tamamlayıp tarihi gün.ay.yıl düzeninde yazar: FT-00045 / 15.03.2024. F2 hücresi üç bilgiyi dikey çizgiyle birleştirir: Öz Market | Ankara | FT-00045 / 15.03.2024. Şehri boş olan dördüncü satırda ise F4 hücresi boş hücreyi atlar ve ayırıcıyı çift yazmaz: Mavi Eczane | FT-01208 / 20.05.2024.

Sık sorulan sorular​

• SOLDAN ya da PARÇAAL sonucu neden sayı gibi çalışmıyor? Bu işlevler her zaman metin döndürür. Sonucu 1 ile çarparsanız sayıya dönüşür.
• BUL işlevi neden hata veriyor? Aranan metin bulunamazsa #DEĞER! hatası görünür. Büyük küçük harf farkı da bu hataya yol açabilir. Hatayı EĞERHATA işleviyle yakalayabilir ya da MBUL işlevini kullanabilirsiniz.
• METNEÇEVİR formülü başka bilgisayarda farklı sonuç verir mi? Evet, biçim kodları Excel'in dil ayarına bağlıdır. Türkçe Excel'de yazdığınız gg.aa.yyyy kodu İngilizce Excel'de aynı sonucu vermeyebilir.
• BİRLEŞTİR ile METİNBİRLEŞTİR arasındaki fark nedir? BİRLEŞTİR yalnızca tek tek hücre ya da metin alır ve ayırıcı eklemez. METİNBİRLEŞTİR ise ayırıcı kullanır, hücre aralığı kabul eder ve boş hücreleri atlayabilir.

Kullanırken dikkat edin​

• METNEÇEVİR sonucu metindir: METNEÇEVİR ile biçimlendirilen sayı ya da tarih metne dönüşür. Sonucu toplama, ortalama ya da tarih hesabında kullanacaksanız özgün hücreye başvurun, biçimlendirilmiş sonuca değil.
• Başlangıç konumu 1 ile başlar: PARÇAAL ve BUL işlevlerinde ilk karakterin konumu 1'dir. Başlangıç konumunu yanlış sayarsanız bir karakter kayar. Karakter sayısı metnin kalan uzunluğundan büyükse PARÇAAL hata vermez, metnin sonuna kadar olan bölümü döndürür.
• Baştaki sıfırlar ve boşluklar: 0532 gibi baştaki sıfırı korumak için numarayı metin olarak girin ya da METNEÇEVİR ile 00000 gibi bir kod kullanın. Dışarıdan aktarılan verilerdeki fazla boşluklar SOLDAN ve SAĞDAN sonuçlarını bozar; önce KIRP işlevini uygulayın.
• Büyük küçük harf duyarlılığı: BUL ve YERİNEKOY büyük küçük harf ayrımı yapar. Ayrım istemiyorsanız arama için MBUL kullanın; YERİNEKOY için ise önce metni BÜYÜKHARF ya da KÜÇÜKHARF ile aynı harf düzenine getirin.
• Formül ayırıcıları dile göre değişir: Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle ayrılır, İngilizce Excel'de virgülle. Başka bir dilde yazılmış formülü kopyalarken ayırıcıyı ve işlev adını kendi Excel'inize göre düzeltin.
• İlgili konular:
  • UZUNLUK, KIRP, MBUL, BİRLEŞTİR, BÜYÜKHARF, KÜÇÜKHARF ve EĞERHATA işlevleri
  • Veri > Veri Araçları > Metni Sütunlara Dönüştür (Data > Data Tools > Text to Columns)
  • Veri > Veri Araçları > Hızlı Doldur (Data > Data Tools > Flash Fill)
  • Hücreleri Biçimlendir (Format Cells) penceresi ve özel sayı biçimleri

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.