Biçim Boyacısı

Biçim Boyacısı (Format Painter), seçili hücrenin ya da aralığın biçimini (yazı tipi, dolgu rengi, kenarlık, sayı biçimi, hizalama gibi) hücre içeriğine dokunmadan başka hücrelere kopyalayan araçtır. Aynı görünümü tek tek ayarlamak yerine tek tıkla ya da sürükleyerek uygulamanızı sağlar; böylece tablolarınız tutarlı ve düzenli görünür.

Nerede bulunur​

Biçim Boyacısı, Giriş > Pano (Home > Clipboard) grubunda, Yapıştır ve Kopyala düğmelerinin yanındaki fırça simgeli düğmedir. Hücreye sağ tıkladığınızda açılan mini araç çubuğunda da aynı simgeyi görebilirsiniz.

Excel'de bu düğme için sabit bir Ctrl tabanlı kısayol yoktur. Klavyeyle kullanmak için Alt tuşuna basın, şeritte beliren tuş ipuçlarından Giriş sekmesini ve ardından Pano grubundaki Biçim Boyacısı harfini seçin. Aynı işi klavyeyle yapmanın bir başka yolu, kaynağı Ctrl+C ile kopyalayıp hedefte Ctrl+Alt+V ile Özel Yapıştır (Paste Special) penceresini açmak ve Biçimler (Formats) seçeneğini işaretlemektir.

Nasıl kullanılır​

Biçim Boyacısı iki kipte çalışır: tek seferlik ve kilitli.

• Kaynağı seçin: Biçimini almak istediğiniz hücreyi ya da aralığı seçin.
• Düğmeye tıklayın: Giriş > Pano grubundaki Biçim Boyacısı düğmesine bir kez tıklayın. Fare imleci, yanında fırça olan artı işaretine dönüşür ve kaynağın çevresinde hareketli kesik çizgili bir çerçeve görünür.
• Hedefi boyayın: Hedef hücreye tıklayın ya da hedef aralığı sürükleyerek seçin. Biçim uygulanır ve araç kapanır.
• Birden çok yere uygulayın: Düğmeye çift tıklarsanız araç kilitli kalır; istediğiniz kadar farklı alanı art arda boyayabilirsiniz. Bitirmek için Esc tuşuna basın ya da düğmeye yeniden tıklayın.

Sütun ya da satır başlığına tıklayarak tüm sütunu veya satırı da boyayabilirsiniz. Kaynağı bir sayfada seçip fırçayı aldıktan sonra başka bir sayfa sekmesine, hatta açık olan başka bir çalışma kitabına geçip hedefi orada boyamak da mümkündür.

Neleri kopyalar, neleri kopyalamaz​

Biçim Boyacısı hücrenin görünümüyle ilgili tüm özellikleri taşır, değerini ya da formülünü taşımaz.

• Kopyalananlar: Sayı biçimi, yazı tipi, boyut ve renk, dolgu rengi, kenarlıklar, hizalama ve girinti, metni kaydırma, birleştirilmiş hücre yapısı, koruma (kilitli/gizli) ayarları, koşullu biçimlendirme kuralları ve veri doğrulama.
• Kopyalanmayanlar: Hücre değeri, formül, açıklama (not) ve sütun genişliği ile satır yüksekliği.

Kaynak birden çok hücreden oluşuyorsa ve hedefte tek hücre seçerseniz, kaynağın tüm deseni hedef hücreden başlayarak yerleştirilir. Hedefi kaynakla aynı büyüklükte ya da katı büyüklükte seçerseniz desen tekrar eder; örneğin tek satırlık bir kaynağı birkaç satıra sürükleyerek uygulayabilirsiniz.

1. Başlık biçimini yan hücrelere uygulama​

Tabloda yalnızca A1 hücresi koyu mavi dolgulu, beyaz renkli, kalın ve ortalanmış olarak biçimlendirilmiştir. Excel'de A1 hücresini seçin, Giriş > Pano > Biçim Boyacısı düğmesine tıklayın ve B1:E1 aralığını sürükleyin. Bu örnekte aynı sonuç, Biçimler seçeneğiyle yapıştırma yöntemiyle elde edilmiştir.
B1:E1 hücreleri artık A1 ile aynı koyu mavi dolguyu, beyaz kalın yazıyı ve ortalamayı taşır; hücrelerin içindeki başlık metinleri ise değişmemiştir. Biçim Boyacısı yalnızca görünümü kopyaladığı için başlıklar kendi adlarını korur. Tutar sütunundaki formüller de etkilenmez; örneğin E2 hücresi 5.400,00 sonucunu vermeye devam eder.

2. Sayı biçimini ve dolguyu bir alana yayma​

B2 hücresine binlik ayırıcılı, iki ondalıklı sayı biçimi, açık sarı dolgu ve koyu mavi yazı rengi verilmiştir. Excel'de B2'yi seçin, Biçim Boyacısı düğmesine çift tıklayın, ardından C2:D2 aralığını, B3:D7 aralığını ve Toplam sütunundaki E2:E7 aralığını sırayla boyayın ve işiniz bitince Esc tuşuna basın. Örnek dosyada aynı biçim B2:E7 aralığına uygulanmıştır.
Tek bir hücrenin biçimi B2:E7 aralığının tamamına yayılmıştır: tüm tutarlar binlik ayırıcılı ve iki ondalıklı görünür, hücreler sarı zeminlidir. Toplam sütunundaki E2 hücresi de aynı biçimle 17.271,25 değerini gösterir. Hücre değerleri hiç değişmemiş, yalnızca görünümleri düzenlenmiştir.

3. Koşullu biçimlendirmeyi kopyalama​

C2 hücresindeki Stok değerine, 20'den küçük olduğunda kırmızı dolgu ve koyu kırmızı yazı uygulayan bir koşullu biçimlendirme kuralı eklenmiştir. Excel'de C2'yi seçin, Biçim Boyacısı düğmesine tıklayın ve C3:C9 aralığını sürükleyin; kural bu aralığa da uygulanır.
Koşullu biçimlendirme kuralı C2'den C3:C9 aralığına taşınmıştır; 20'nin altındaki stok değerleri kırmızı görünür, diğerleri normal kalır. Kuralı Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme > Kuralları Yönet (Conditional Formatting > Manage Rules) penceresinde görebilirsiniz; geçerli olduğu aralık artık C2:C9'dur. Durum sütunundaki formüller biçimden bağımsız çalışır; örneğin Makarna satırı için D3 hücresi Sipariş ver sonucunu verir.

Kullanırken dikkat edin​

• Çift tıklamayı unutmayın: Düğmeye tek tıklarsanız biçim yalnızca bir kez uygulanır. Birden çok ayrı alanı boyayacaksanız düğmeye çift tıklayın ve işiniz bitince Esc tuşuna basarak aracı kapatın; aksi halde fare, boyama kipinde kalır.
• Sütun genişliği kopyalanmaz: Biçim Boyacısı sütun genişliğini ve satır yüksekliğini taşımaz. Genişliği de aktarmak için kaynağı kopyalayın ve hedef sütunda Giriş > Pano > Yapıştır > Özel Yapıştır > Sütun Genişlikleri (Paste Special > Column Widths) seçeneğini kullanın.
• Hedefteki biçimin üzerine yazılır: Boyadığınız hücrelerin önceki biçimi tamamen kaynağın biçimiyle değişir. Yanlış alanı boyarsanız Ctrl+Z ile geri alabilirsiniz. Koşullu biçimlendirme içeren hücreleri boyarken hedefin eski kurallarının da değişebileceğini unutmayın.
• Kalıcı tutarlılık için hücre stilleri: Aynı görünümü sık sık ve çok sayıda sayfada kullanıyorsanız Biçim Boyacısı yerine hücre stili tanımlamak daha sağlamdır; stil değiştiğinde onu kullanan tüm hücreler birlikte güncellenir. Biçim Boyacısı ise hızlı ve tek seferlik işler için uygundur.
• İlgili konular:
  • Özel Yapıştır > Biçimler: Biçim Boyacısı'nın klavyeyle çalışan karşılığıdır.
  • Hücre Stilleri: Giriş > Stiller grubunda yeniden kullanılabilir biçim kümeleri.
  • Koşullu Biçimlendirme: Değere göre değişen biçimler; Biçim Boyacısı ile kopyalanabilir.
  • Veri Doğrulama: Hücre girişi kuralları; biçimle birlikte taşınır.
  • Hücreleri Biçimlendir: Ctrl+1 ile açılan, sayı biçimi ve hizalama gibi ayrıntıların ayarlandığı pencere.
  • Biçimleri Temizle: Giriş > Düzenleme > Temizle altındaki komut.
  • METNEÇEVİR: Sayıyı biçimli metin olarak döndüren işlev; hücre biçimini değil, metin sonucunu değiştirir.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.