Ctrl + Shift + Enter

Ctrl + Shift + Enter (Ctrl + Shift + Enter), bir formülü dizi formülü olarak girmeye yarayan klavye kısayoludur. Formülün hücre aralıklarını tek tek değil, bir bütün olarak hesaplamasını sağlar ve formül çubuğunda formülün etrafına küme parantezi ekler. Excel 365 ve Excel 2021 öncesi sürümlerde çok kritik bir tuş birleşimidir; yeni sürümlerde ise çoğu durumda gerekmez.

Ne işe yarar​

Normal bir formül Enter ile girildiğinde her başvuruyu tek değer olarak ele alır. Dizi formülü ise aralıkları değer listesi olarak işler; örneğin iki aralığı satır satır çarpıp sonuçları toplayabilir. Eski sürümlerde bu davranışı başlatmak için formülü yazdıktan sonra Enter yerine Ctrl + Shift + Enter tuşlarına birlikte basarsınız.

İşlem başarılı olursa formül çubuğunda formül {=...} biçiminde görünür. Küme parantezlerini klavyeden kendiniz yazmayın; yazarsanız Excel formülü metin gibi ya da hatalı değerlendirir. Parantezleri yalnızca Excel ekler.

• Tek hücreli dizi formülü: Birden çok değeri işler ama sonucu tek hücreye yazar (örneğin koşullu en büyük değer).
• Çok hücreli dizi formülü: Önce sonucun yazılacağı aralığı seçersiniz, formülü yazar ve Ctrl + Shift + Enter ile girersiniz; sonuç tüm seçili hücrelere dağılır.

Nasıl kullanılır​

Adımlar şöyledir:

• 1. Hücreyi seçin: Tek sonuç için tek hücreyi, çok hücreli sonuç için sonucun yazılacağı aralığın tamamını seçin.
• 2. Formülü yazın: Formülü her zamanki gibi yazın, henüz Enter'a basmayın.
• 3. Tuşlara basın: Ctrl ve Shift tuşlarını basılı tutup Enter'a basın. Mac'te Ctrl + Shift + Return kullanılır.
• 4. Kontrol edin: Formül çubuğunda formülün küme parantezleri arasında göründüğünü doğrulayın.

Dizi formülünü düzenlemek için hücreyi seçip F2 tuşuna basın, değişikliği yapın ve yine Ctrl + Shift + Enter ile girin. Yalnızca Enter'a basarsanız küme parantezleri kaybolur ve formül eski sürümlerde yanlış sonuç verebilir. Çok hücreli bir dizi formülünün yalnızca bir parçasını değiştiremez ya da silemezsiniz; önce tüm aralığı seçmeniz gerekir.

VBA ile aynı işlemi yapmak için Range.FormulaArray özelliği kullanılır.

Excel 365 ve dinamik diziler​

Excel 365 ve Excel 2021'de dinamik dizi desteği vardır. Bu sürümlerde dizi hesabı yapan bir formülü yalnızca Enter ile girmeniz yeterlidir; sonuç birden çok değerse komşu hücrelere kendiliğinden taşar (spill). Bu nedenle yeni sürümlerde Ctrl + Shift + Enter çoğu zaman gereksizdir.

Yine de eski dosyalarda, küme parantezli formüllerle karşılaşırsınız. Bu formüller eski tip dizi formülü olarak çalışmaya devam eder. Dosyayı Excel 2019 ve öncesini kullanan biriyle paylaşacaksanız formülü Ctrl + Shift + Enter ile girmek güvenli yoldur; dinamik dizi biçiminde girilen formül eski sürümde başka hesaplanabilir ya da formülün başına otomatik @ işareti eklenebilir.

Eski sürümde formülü Enter ile girdiğinizde ise genellikle #DEĞER! hatası ya da yalnızca ilk satırın sonucu görünür. Böyle bir durumda sorunun çözümü formülü Ctrl + Shift + Enter ile yeniden girmektir.

1. Adet ve fiyatı çarparak toplam ciro​

Tabloda her kalemin adedi ve birim fiyatı var. Ara sütun açmadan toplam ciroyu bulmak için C8 hücresini seçin, formülü yazın ve Ctrl + Shift + Enter tuşlarına basın. Formül, iki aralığı satır satır çarpar ve sonuçları toplar.
C8 hücresindeki sonuç 7.782,50 olarak hesaplanır. Eski sürümde formül Ctrl + Shift + Enter ile girilmelidir; formül çubuğunda küme parantezleri görünür. Excel 365'te yalnızca Enter yeterlidir. Aynı sonucu TOPLA.ÇARPIM işleviyle de alabilirsiniz; bu işlev dizi işlemini kendiliğinden yaptığı için tuş birleşimi gerektirmez.

2. Koşula göre en büyük değeri bulma​

Tabloda şehir, personel ve satış tutarı var. İstanbul'daki en yüksek satışı bulmak için C11 hücresini seçin, formülü yazın ve Ctrl + Shift + Enter ile girin. EĞER işlevi yalnızca İstanbul satırlarının tutarını geçirir, MAK da bunların en büyüğünü alır.
C11 hücresi İstanbul için en yüksek satışı, yani 52.000,00 değerini verir. Formül şu biçimdedir: TR: =MAK(EĞER(A2:A9="İstanbul";C2:C9)). Bu kalıp, eski sürümlerde Ctrl + Shift + Enter gerektiren en yaygın örneklerden biridir; tuşlara basmazsanız EĞER işlevi aralığı dizi olarak işlemez ve yanlış sonuç alırsınız.

Not: Sonuç hücresi tablonun hemen altında değil, boş bir satır bırakılarak C11 hücresindedir; formül A2:A9 ve C2:C9 aralıklarını kullanır.

3. Tekil müşteri sayısını bulma​

Sipariş listesinde aynı müşteri birkaç kez geçiyor. Kaç farklı müşteri olduğunu bulmak için C11 hücresini seçin, formülü yazın ve Ctrl + Shift + Enter ile girin. Her müşteri, tekrar sayısının tersi kadar puan alır; toplam, farklı müşteri sayısına eşit olur.
C11 hücresi farklı müşteri sayısını, yani 4 değerini verir. Formülün Türkçesi şöyledir: TR: =TOPLA(1/EĞERSAY(B2:B9;B2:B9)). Eski sürümlerde Ctrl + Shift + Enter ile girilmediğinde sonuç yanlış çıkar. Aralıkta boş hücre bulunursa bu kalıp #SAYI/0! hatası verir; bu yüzden aralığı yalnızca dolu hücreleri kapsayacak şekilde seçin.

Kullanırken dikkat edin​

• Parantezleri elle yazmayın: Formüldeki küme parantezleri yalnızca Excel tarafından eklenir. Klavyeden yazdığınız parantezler formülü dizi formülüne çevirmez; formül bozulur ya da metin olarak kalır.
• Düzenledikten sonra yeniden girin: Dizi formülünü F2 ile düzenleyip yalnızca Enter'a basarsanız dizi özelliği kaybolur. Eski sürümlerde her düzenlemeden sonra Ctrl + Shift + Enter tuşlarına yeniden basmayı alışkanlık haline getirin.
• Çok hücreli dizi aralığı: Çok hücreli bir dizi formülünün bir kısmını değiştiremez, silemez ya da araya satır ekleyemezsiniz. Önce tüm formül aralığını seçin, sonra silin ya da formülü yeniden girin. Seçtiğiniz aralık sonuçtan büyükse fazla hücrelerde #YOK hatası görünür.
• Sürüm farkları: Excel 365 ve Excel 2021'de dinamik diziler sayesinde çoğu dizi formülü yalnızca Enter ile girilir. Excel 2019 ve öncesinde dizi hesabı için Ctrl + Shift + Enter şarttır. Dosyayı farklı sürümlerde açacak kullanıcılarla paylaşırken bunu göz önünde bulundurun.
• Performans ve VBA: Büyük aralıklarda çok sayıda dizi formülü dosyayı yavaşlatabilir. VBA ile dizi formülü yazarken FormulaArray özelliği kullanılır ve formül metni en fazla 255 karakter olabilir; daha uzun formüller için ad tanımlamak ya da formülü bölmek gerekir.
• İlgili konular:
  • Dizi formülü: Ctrl + Shift + Enter ile girilen formül türü.
  • Dinamik diziler ve taşma (spill): Excel 365'in yeni dizi davranışı.
  • TOPLA.ÇARPIM: Dizi işlemini tuş birleşimi olmadan yapan işlev.
  • EĞER, MAK, MİN, EĞERSAY, TOPLA: Dizi formüllerinde sık kullanılan işlevler.
  • Range.FormulaArray: VBA'da dizi formülü yazan özellik.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.