Genel Bakış
Geleneksel Excel (Legacy Excel), dinamik dizi özelliğinin gelmesinden önceki Excel sürümlerini ve onların hesaplama davranışını anlatan bir terimdir; Excel 2019 ve daha eski kalıcı sürümler bu gruba girer. Bu sürümlerde formül tek bir hücreye tek bir sonuç yazar, birden çok değer döndüren formüller için Ctrl+Shift+Enter ile dizi formülü girilir. Dosyalarınız geleneksel Excel kullanan kişilerle paylaşılacaksa bu farkları bilmek, formüllerin her yerde doğru çalışmasını sağlar.
Bu formül geleneksel Excel'de Ctrl+Shift+Enter ile girilmezse yanlış ya da hatalı sonuç verir. Microsoft 365'te ise doğrudan Enter yeterlidir.
F2 hücresi 54.700,00 sonucunu verir. TOPLA.ÇARPIM, B sütunundaki her şehri E2 ile karşılaştırıp doğru olanlara 1, olmayanlara 0 üretir ve bunları tutarlarla çarpıp toplar. Formül Ctrl+Shift+Enter gerektirmediği için geleneksel Excel'de de doğrudan Enter ile çalışır.
F2 hücresi Zeynep Arslan için 41.000,00, F3 hücresi Elif Aydın için 31.000,00 değerini döndürür. KAÇINCI adın A sütunundaki sırasını bulur, İNDİS bu sıradaki maaşı C sütunundan alır. Bu kalıp her Excel sürümünde çalışır ve aranan sütunun solda olması zorunluluğu yoktur.
F2 hücresi farklı şehir sayısı olarak 4 sonucunu verir: EĞERSAY her şehrin kaç kez geçtiğini bulur, 1'e bölünce her şehir toplamda tam bir kez sayılmış olur. F3 hücresi Ankara satırlarının en yüksek tutarı olarak 31.500,00 değerini döndürür; diğer şehirler çarpımda sıfır olduğu için sonucu etkilemez. Boş hücre içeren aralıklarda 1/EĞERSAY kalıbı sıfıra bölme hatası verir, bu yüzden aralığın dolu olduğundan emin olun.
Geleneksel Excel hangi sürümleri kapsar
Excel'in dinamik dizi desteği Microsoft 365 aboneliğiyle başlamış, sonraki kalıcı sürüm olan Excel 2021'e de gelmiştir. Bu desteği taşımayan sürümler genel olarak geleneksel Excel diye anılır.- Geleneksel sürümler: Excel 2010, 2013, 2016 ve 2019 kalıcı (aboneliksiz) sürümleri.
- Dinamik dizili sürümler: Microsoft 365 ve Excel 2021 ve sonrası.
- Ara durum: Excel 2019'da ÇOKEĞER (IFS), ANAHTAR (SWITCH), METİNBİRLEŞTİR (TEXTJOIN), BİRLEŞTİR (CONCAT), MAKSELİMEK ve MİNEĞER gibi işlevler vardır, ancak FİLTRE (FILTER), BENZERSİZ (UNIQUE), SIRALA (SORT) ve ÇAPRAZARA (XLOOKUP) yoktur. Kalıcı Excel 2016'da ise ÇOKEĞER, METİNBİRLEŞTİR gibi işlevler de bulunmaz.
Geleneksel ve dinamik dizi davranışı
Temel fark, formülün birden çok değer üretmesi durumunda ortaya çıkar.- Taşma (spill): Dinamik dizili Excel'de sonuç komşu hücrelere kendiliğinden taşar. Geleneksel Excel'de taşma yoktur; formül yalnızca yazıldığı hücreyi doldurur.
- Dizi formülü: Geleneksel Excel'de dizi işlemi yapan formül Ctrl+Shift+Enter ile girilir ve formül çubuğunda {küme parantezi} içinde görünür. Küme parantezini elle yazamazsınız.
- Örtük kesişim: Geleneksel Excel, tek değer beklenen yere aralık verildiğinde aralığı formülün bulunduğu satır ya da sütunla kesiştirir. Dinamik dizili Excel'de bu durum açıkça @ işleciyle gösterilir; eski bir dosyayı açtığınızda formüllerde @ görmeniz bu yüzdendir.
- Yeni işlevler: FİLTRE, BENZERSİZ, SIRALA, ÇAPRAZARA gibi işlevler geleneksel sürümlerde bulunmaz; dosyada kullanılmışsa geleneksel Excel'de #AD? hatası görürsünüz.
Bu formül geleneksel Excel'de Ctrl+Shift+Enter ile girilmezse yanlış ya da hatalı sonuç verir. Microsoft 365'te ise doğrudan Enter yeterlidir.
Sürümünüzü ve uyumluluğu nasıl denetlersiniz
Hangi Excel'i kullandığınızı bilmek, hangi işlevleri güvenle kullanabileceğinizi belirler.- Sürüm bilgisi: Dosya > Hesap (File > Account) bölümünde ürün adı ve sürüm görünür; abonelik varsa Microsoft 365 yazar.
- Uyumluluk denetimi: Dosya > Bilgi > Sorunlar için Denetle > Uyumluluğu Denetle (File > Info > Check for Issues > Check Compatibility) komutu, çalışma kitabında eski sürümlerde çalışmayacak özellikleri listeler.
- İşlev kontrolü: Formül yazarken işlev adı otomatik tamamlama listesinde çıkmıyorsa, o işlev sürümünüzde yoktur.
- Dosya biçimi: .xls dosyaları Uyumluluk Modu'nda açılır ve satır sayısı gibi sınırları da eski biçime göre uygulanır; bu, dinamik dizi farkından ayrı bir konudur.
Geleneksel Excel'de çözüm yolları
Dosyanızın geleneksel Excel'de de çalışması gerekiyorsa yeni işlevler yerine köklü işlevleri kullanın.- Koşullu toplama: FİLTRE yerine TOPLA.ÇARPIM (SUMPRODUCT) ya da ÇOKETOPLA (SUMIFS) kullanın. TOPLA.ÇARPIM dizileri Ctrl+Shift+Enter gerektirmeden hesaplar.
- Arama: ÇAPRAZARA yerine İNDİS (INDEX) ve KAÇINCI (MATCH) ikilisini ya da DÜŞEYARA'yı kullanın.
- Benzersiz sayma: BENZERSİZ yerine TOPLA.ÇARPIM ile 1/EĞERSAY kalıbı kullanılır.
- Hata yönetimi: Bulunamayan değerler için EĞERHATA (IFERROR) ile sonucu denetleyin.
- Sıralama ve süzme: Formül yerine Veri > Sırala ve Filtre (Data > Sort & Filter) komutlarını ya da gelişmiş filtreyi kullanın.
1. FİLTRE yerine TOPLA.ÇARPIM ile koşullu toplam
Ürün, şehir ve tutar listesinde yalnızca bir şehrin toplam satışını bulmak istiyorsunuz. Dinamik dizili Excel'de FILTER ile süzüp toplayabilirsiniz; geleneksel Excel'de ise F2 hücresine SUMPRODUCT (TOPLA.ÇARPIM) formülü yazılır. E2 hücresindeki şehir adını değiştirerek farklı şehirleri deneyebilirsiniz.Geleneksel Excel
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Şehir | Tutar | Şehir Ölçütü | Toplam Satış | |
| 2 | Laptop | İstanbul | 42.500,00 | İstanbul | 54.700,00 | |
| 3 | Telefon | Ankara | 18.900,00 | |||
| 4 | Tablet | İzmir | 12.400,00 | |||
| 5 | Monitör | İstanbul | 6.800,00 | |||
| 6 | Klavye | Bursa | 950,00 | |||
| 7 | Yazıcı | İstanbul | 5.400,00 | |||
| 8 | Kulaklık | Ankara | 1.750,00 | |||
| 9 | Fare | İzmir | 480,00 |
Şehir SatışlarıExcelDepo v1.0.0
2. ÇAPRAZARA yerine İNDİS ve KAÇINCI ile arama
Personel adından maaşı bulmak için Microsoft 365'te XLOOKUP kullanılabilir. Geleneksel Excel'de aynı işi INDEX (İNDİS) ve MATCH (KAÇINCI) ikilisi görür. F2 ve F3 hücrelerine formülü yazın; E sütunundaki adlar aranan değerlerdir.Geleneksel Excel
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Personel | Departman | Maaş | Aranan Personel | Maaş Tutarı | |
| 2 | Ayşe Yılmaz | Muhasebe | 32.000,00 | Zeynep Arslan | 41.000,00 | |
| 3 | Mehmet Demir | Satış | 28.500,00 | Elif Aydın | 31.000,00 | |
| 4 | Fatma Kaya | İnsan Kaynakları | 30.000,00 | |||
| 5 | Ali Çelik | Satış | 27.000,00 | |||
| 6 | Zeynep Arslan | Bilgi İşlem | 41.000,00 | |||
| 7 | Mustafa Şahin | Muhasebe | 29.500,00 | |||
| 8 | Elif Aydın | Satış | 31.000,00 | |||
| 9 | Hasan Koç | Üretim | 26.500,00 |
Personel MaaşExcelDepo v1.0.0
3. Dizi formülü gerektirmeyen benzersiz sayım ve en yüksek değer
BENZERSİZ ve MAKSELİMEK gibi yeni işlevler olmadan, kaç farklı şehirden sipariş geldiğini ve Ankara'daki en yüksek tutarı bulacağız. Her iki formül de SUMPRODUCT (TOPLA.ÇARPIM) içine alındığı için Ctrl+Shift+Enter gerekmeden dizi olarak hesaplanır. F2 ve F3 hücrelerine formülleri yazın.Geleneksel Excel
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Müşteri | Şehir | Tutar | Hesaplama | Sonuç | |
| 2 | Akın Ltd. | Ankara | 15.200,00 | Farklı şehir sayısı | 4 | |
| 3 | Bora A.Ş. | İzmir | 22.800,00 | Ankara'daki en yüksek tutar | 31.500,00 | |
| 4 | Cemre Gıda | Ankara | 9.800,00 | |||
| 5 | Doruk Tekstil | Bursa | 18.400,00 | |||
| 6 | Ege Market | İzmir | 7.600,00 | |||
| 7 | Fırat İnşaat | Ankara | 31.500,00 | |||
| 8 | Gül Eczanesi | Bursa | 4.300,00 | |||
| 9 | Hazar Turizm | İstanbul | 26.700,00 |
Müşteri SiparişleriExcelDepo v1.0.0
Kullanırken dikkat edin
- Küme parantezini elle yazmayın: Geleneksel Excel'de dizi formülü Ctrl+Shift+Enter ile girilir ve Excel küme parantezlerini kendisi ekler. Parantezleri klavyeden yazarsanız formül metin gibi davranır. Dizi formülünü düzenledikten sonra yeniden Ctrl+Shift+Enter ile onaylamayı unutmayın.
- Dosyada @ işareti görmeniz normaldir: Eski bir dosyayı Microsoft 365'te açtığınızda bazı formüllerde @ işleci görünebilir. Bu, geleneksel Excel'in örtük kesişim davranışını korur ve sonucu değiştirmez. Aynı dosyayı geleneksel Excel'de açtığınızda @ işareti görünmez.
- Yeni işlevler eski sürümlerde #AD? hatası verir: Dosyayı geleneksel Excel kullanan biriyle paylaşacaksanız FİLTRE, BENZERSİZ, SIRALA ve ÇAPRAZARA gibi işlevleri kullanmayın. Bu işlevler karşı tarafta #AD? hatası üretir. Paylaşmadan önce Uyumluluğu Denetle komutunu çalıştırın ve formülleri eski sürümlerde de bulunan işlevlerle yazın.
- Taşma alanı geleneksel Excel'de yoktur: Dinamik dizili bir dosyada birden çok hücreye taşan formül, geleneksel Excel'de yalnızca ilk hücrede değer gösterebilir ya da dizi formülü olarak sabitlenir. Çok hücreli sonuç gerekiyorsa sonuç aralığını önceden seçip formülü Ctrl+Shift+Enter ile girin.
- Sürüm farkı hesaplama hızını da etkiler: TOPLA.ÇARPIM ve büyük aralıklarla dizi formülleri geleneksel Excel'de yavaş çalışabilir. Mümkün olduğunda ÇOKETOPLA gibi hazır işlevleri tercih edin ve tüm sütun başvuruları yerine gerçek veri aralığını kullanın.
- İlgili konular:
- İşlevler: TOPLA.ÇARPIM, İNDİS, KAÇINCI, EĞERHATA, ÇOKETOPLA, DÜŞEYARA, EĞERSAY
- Kavramlar: Dizi formülü, dinamik dizi, taşma, örtük kesişim, Uyumluluk Modu
- Komutlar: Dosya > Bilgi > Uyumluluğu Denetle, Formüller > Formülleri Denetleme
