Hızlı Erişim Araç Çubuğu

Hızlı Erişim Araç Çubuğu (Quick Access Toolbar), Excel penceresinin sol üst köşesinde, şeridin üstünde ya da altında duran küçük bir komut çubuğudur. Hangi şerit sekmesinde olursanız olun görünür kalır; Kaydet, Geri Al, Yinele gibi sık kullandığınız komutlara tek tıkla ulaşmanızı sağlar. İçine istediğiniz komutu, hatta kendi makronuzu ekleyebilirsiniz.

Nerede bulunur​

Varsayılan olarak Excel penceresinin sol üst köşesinde, şeridin üstünde yer alır. Yeni kurulumda genellikle Kaydet (Save), Geri Al (Undo) ve Yinele (Redo) düğmelerini içerir. Microsoft 365 sürümlerinde bunların yanında Otomatik Kaydetme (AutoSave) anahtarı da görünebilir.

Çubuğun sağındaki aşağı oku (Hızlı Erişim Araç Çubuğunu Özelleştir, Customize Quick Access Toolbar) tıklayınca sık kullanılan komutların işaretli listesi açılır. Aynı menüden Şeridin Altında Göster (Show Below the Ribbon) seçeneğiyle çubuğu şeridin altına taşıyabilirsiniz.

Alt tuşuna bastığınızda çubuktaki her düğmenin üzerinde bir numara belirir. Böylece fareye dokunmadan Alt+1, Alt+2 gibi tuşlarla komutları çalıştırabilirsiniz. Sıralama soldan sağadır; ilk dokuz düğme tek rakamlı, sonrakiler iki rakamlı kısayol alır. Şerit Ctrl+F1 ile daraltılsa bile çubuk ekranda kalır.

Komut nasıl eklenir ve kaldırılır​

Komut eklemenin üç yolu vardır:

• Sağ tık ile: Şeritteki herhangi bir düğmeye sağ tıklayın ve Hızlı Erişim Araç Çubuğuna Ekle (Add to Quick Access Toolbar) seçeneğini seçin. Çubuktaki bir düğmeyi kaldırmak için ona sağ tıklayıp Hızlı Erişim Araç Çubuğundan Kaldır (Remove from Quick Access Toolbar) deyin.
• Aşağı ok menüsü ile: Özelleştir okunu açın ve listedeki Yeni, Aç, E-posta, Yazım Denetimi, Hızlı Yazdır, Baskı Önizleme, Artan Sırala, Azalan Sırala gibi komutları işaretleyin ya da işareti kaldırın.
• Seçenekler penceresi ile: Dosya > Seçenekler > Hızlı Erişim Araç Çubuğu (File > Options > Quick Access Toolbar) yolunu izleyin. Komutları şuradan seç (Choose commands from) listesinden komutu seçip Ekle (Add) düğmesine basın, ardından Tamam deyin.

Seçenekler penceresinde sağdaki yukarı ve aşağı oklarla düğmelerin sırasını değiştirebilir, Ayırıcı (Separator) satırını ekleyerek komutları gruplayabilirsiniz. Sıra, Alt+sayı kısayollarını da belirlediği için en sık kullandığınız komutları başa koyun.

Komut kaynakları, kapsam ve makrolar​

Seçenekler penceresindeki Komutları şuradan seç listesinde şu kaynaklar bulunur:

• Popüler Komutlar: (Popular Commands) en çok kullanılan komutlar.
• Şeritte Olmayan Komutlar: (Commands Not in the Ribbon) şeritte bulunmayan, yalnız buradan eklenebilen komutlar.
• Tüm Komutlar: (All Commands) Excel'in tüm komutları, alfabetik sırayla.
• Makrolar: (Macros) açık çalışma kitaplarındaki makrolar; düğme olarak çubuğa eklenip tek tıkla çalıştırılabilir.
• Sekmeler: şerit sekmelerindeki komut grupları.

Sağ üstteki Hızlı Erişim Araç Çubuğunu Özelleştir kutusunda iki kapsam arasında seçim yaparsınız: Tüm belgeler (varsayılan) ayarı her çalışma kitabında geçerlidir. Yalnızca belirli bir dosyada gerekli olan komutlar (örneğin o dosyaya ait makro) için Geçerli çalışma kitabı için seçeneğini kullanın.

Seçili bir düğmenin simgesini ve görünen adını Değiştir (Modify) düğmesiyle özelleştirebilirsiniz; bu özellikle makro düğmelerini ayırt etmek için işe yarar.

Yedekleme, taşıma ve sıfırlama​

Düzeninizi başka bir bilgisayara aktarmak için Dosya > Seçenekler > Hızlı Erişim Araç Çubuğu penceresinin altındaki İçeri/Dışarı Aktar (Import/Export) menüsünü kullanın. Tüm özelleştirmeleri dışarı aktar (Export all customizations) komutu, çubuk ve şerit özelleştirmelerini bir dosyaya kaydeder; aynı menüdeki içeri aktarma komutuyla bu dosyayı başka bir Excel'e yükleyebilirsiniz.

Varsayılan düzene dönmek için Sıfırla (Reset) düğmesinden Yalnızca Hızlı Erişim Araç Çubuğunu Sıfırla (Reset only Quick Access Toolbar) seçeneğini seçin. Bu işlem çubuğa eklediğiniz tüm komutları siler, bu yüzden önce dışarı aktarma yapmanız önerilir.

1. Filtre komutunu çubuğa eklemek​

Satış listesinde şehre göre sık süzme yapıyorsanız Veri > Sırala ve Filtre Uygula > Filtre (Data > Sort & Filter > Filter) düğmesine sağ tıklayıp Hızlı Erişim Araç Çubuğuna Ekle seçeneğini seçin. Artık hangi sekmede olursanız olun tek tıkla ya da Alt+sayı ile filtreyi açıp kapatabilirsiniz. Bu örnekte listeye filtre uygulanmış ve Şehir sütunu Ankara değerine göre süzülmüştür.
Filtre uygulandığında yalnızca Ankara satırları görünür; diğer şehirlerin satırları gizlenir, silinmez. İlk Ankara satırının tutarı 5.400,00 olarak hesaplanır. Filtre düğmesi çubukta durduğu için süzmeyi kaldırmak ya da yeniden uygulamak da tek tıklık iştir.

2. Sıralama komutunu çubuğa eklemek​

Maaş listesini sık sık büyükten küçüğe sıralıyorsanız Veri > Sırala ve Filtre Uygula grubundaki Z'den A'ya Sırala (Sort Largest to Smallest) düğmesini çubuğa ekleyin. Maaş sütunundaki bir hücreyi seçip bu düğmeye basmanız yeterlidir. Bu örnekte liste Maaş sütununa göre büyükten küçüğe sıralanmıştır.
Sıralamadan sonra en yüksek maaşlı personel listenin başında yer alır ve başlık satırı yerinde kalır. Sıralama düğmesi çubuğun ilk dokuz komutu arasındaysa Alt tuşuna basıp görünen numarayı yazarak da listeyi anında yeniden sıralayabilirsiniz.

3. Bölmeleri dondurmak ve makro düğmesi​

Uzun stok listelerinde başlık satırının kaydırırken görünmesi için Görünüm > Bölmeleri Dondur > Üst Satırı Dondur (View > Freeze Panes > Freeze Top Row) komutunu kullanırsınız. Bu komutu da çubuğa ekleyebilirsiniz. Ayrıca sık yaptığınız bir işi makro olarak kaydedip Komutları şuradan seç > Makrolar listesinden çubuğa düğme olarak koyabilirsiniz. Bu örnekte ilk satır dondurulmuştur ve Durum sütunu formülle hesaplanır.
İlk satır dondurulduğu için listeyi aşağı kaydırsanız da başlıklar ekranda kalır. Durum sütunu stok ile asgari stoku karşılaştırır; ilk ürün için sonuç Yeterli, Tabak Takımı için Sipariş ver olur. Dondurma komutunu çubukta tuttuğunuzda başlık sabitleme işlemi her dosyada tek tıkla yapılır.

Kullanırken dikkat edin​

• Yalnızca ilk dokuz düğmeye tek rakamlı kısayol verilir: Alt+1 ile Alt+9 arası kısayollar çubuğun ilk dokuz düğmesine aittir. Düğme sırasını değiştirirseniz kısayollar da değişir. Bu yüzden en sık kullandığınız komutları çubuğun başına yerleştirin ve kısayolları ezberlemeden önce sırayı sabitleyin.
• Kapsamı doğru seçin: Komutları Geçerli çalışma kitabı için ekledikseniz bu düğmeler yalnızca o dosyada görünür. Her dosyada kullanmak istediğiniz komutları Tüm belgeler kapsamında ekleyin. Makro düğmeleri genellikle ilgili dosyaya bağlıdır; dosya kapalıyken çalışmaz.
• Makro düğmeleri: Bir makro düğmesi, makronun bulunduğu çalışma kitabı açık değilse çalışmaz ya da hata verir. Her dosyada kullanmak istediğiniz makrolar için kişisel makro çalışma kitabını kullanmak daha güvenlidir. Düğmenin simgesini ve adını Değiştir penceresinden anlamlı hale getirin.
• Sıfırlamadan önce yedek alın: Sıfırla komutu eklediğiniz tüm düğmeleri siler. Düzeninizi korumak ya da başka bir bilgisayara taşımak için önce İçeri/Dışarı Aktar menüsünden özelleştirmeleri dışarı aktarın.
• Sürüm farkları: Çubuğun konumu ve varsayılan düğmeleri Excel sürümüne göre değişir. Yeni sürümlerde çubuk başlık çubuğunun solunda görünürken, eski sürümlerde Office düğmesinin yanında yer alır. Menü adları da sürüme göre küçük farklılıklar gösterebilir.
• İlgili konular: Şerit (Ribbon) ve Şeridi Özelleştir, Dosya > Seçenekler penceresi, Alt tuşu kısayolları (Key Tips), Makro Kaydet ve Kişisel Makro Çalışma Kitabı, Filtre ve Sırala komutları, Bölmeleri Dondur, Biçim Boyacısı (Format Painter), Geri Al ve Yinele.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.