HTAHDEĞER

HTAHDEĞER (TBILLPRICE), bir hazine bonosunun 100 birimlik nominal değeri başına fiyatını verir. Bonoyu satın alacak kişiye devredildiği düzenleme tarihini, bonoun sona erdiği vade tarihini ve indirim oranını kullanır. Kısa vadeli devlet bonolarının alım fiyatını hesaplamak ve farklı indirim oranlarını karşılaştırmak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Üç parametre de zorunludur. Tarihleri metin olarak yazmak yerine hücre başvurusu ya da TARİH işleviyle vermek, bölgesel tarih biçimlerinden kaynaklanan hataları önler. İndirim oranını 0,0425 gibi ondalık sayı ya da %4,25 biçiminde girebilirsiniz.

1. Üç, altı ve on iki aylık bonoların fiyatı​

Aynı gün düzenlenen ancak vadeleri farklı üç hazine bonosunun fiyatını karşılaştıralım. E2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 98,949, 97,920 ve 95,976 olur. Üç bono da 100 birimlik nominal değerin altında bir fiyatla işlem görür; çünkü bono vadede nominal değer üzerinden ödenir ve aradaki fark alıcının kazancıdır. Vade uzadıkça iskonto edilen gün sayısı arttığı için fiyat 100'den daha fazla uzaklaşır.

2. İşlev sonucunu elle hesapla doğrulama​

HTAHDEĞER sonucunu temel formülle de bulabiliriz. D2 hücresine işlevi yazın:
E2 hücresine ise vade ile düzenleme arasındaki gün sayısını 360'a bölen formülü yazıp ikisini de aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 98,949, 97,044 ve 97,920 olur ve D sütunundaki HTAHDEĞER sonuçlarıyla aynıdır. İlk satırda düzenleme ile vade arasında 89 gün vardır: 100 × (1 − 0,0425 × 89 / 360) = 98,949. Bu, işlevin gerçek gün sayısını 360 günlük yıla oranlayarak çalıştığını gösterir.

3. İndirim oranının fiyata etkisi​

Düzenleme tarihi 1 Ocak 2025, vade tarihi 30 Haziran 2025 olan bir bono için farklı indirim oranlarının fiyatı nasıl değiştirdiğine bakalım. B2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 99,000, 97,920, 97,000 ve 95,500 olur. Tarihler sabit kaldığı için yalnızca indirim değişir; indirim oranı yükseldikçe bono daha ucuza alınır ve fiyat düşer. Tarihleri formülün içine TARİH işleviyle yazmak, sabit kalan değerleri açık biçimde göstermenizi sağlar.

4. Hata veren girdiler​

Geçersiz tarih ya da indirim değerlerinin sonucu nasıl etkilediğini görelim. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 97,044, #SAYI!, #SAYI!, #SAYI! ve #SAYI! olur. İlk satır geçerli girdilerle bir fiyat verir. İkinci satırda indirim negatif, üçüncü satırda sıfırdır; dördüncü satırda düzenleme tarihi vade tarihinden sonradır; beşinci satırda ise vade, düzenlemeden bir yıldan fazla sonradır. Bu dört durumda işlev #SAYI! hatası verir.

Kullanırken dikkat edin​

• düzenleme ve vade: düzenleme, bonoun düzenleme (çıkış) tarihinden sonra alıcıya devredildiği tarihtir. vade ise bonoun sona erdiği tarihtir. Tarihleri tırnak içinde metin olarak ya da tarih seri numarası olarak girebilirsiniz; hücre başvurusu veya TARİH işlevi en güvenli yoldur. Tarih olarak yorumlanamayan bir metin verirseniz #DEĞER! hatası alırsınız.
• Tam sayıya yuvarlama: düzenleme ya da vade tam sayı değilse saat kısmı atılır ve yalnızca tam sayı kısmı kullanılır.
• indirim: indirim, bonoun indirim oranıdır. 0 ya da negatif bir değer verirseniz işlev #SAYI! hatası döndürür. Oranı 0,0425 ya da %4,25 olarak girmeniz gerekir; 4,25 yazarsanız oran yüzde 425 kabul edilir.
• Hata koşulları: düzenleme, vade tarihinden önce olmalıdır; düzenleme değeri vade değerine eşit ya da ondan büyükse #SAYI! döner. vade, düzenleme tarihinden bir yıldan fazla sonraysa #SAYI! döner. Geçerli olmayan bir tarih seri numarası da #SAYI! hatasına yol açar. indirim değeri 0 veya negatifse #SAYI! döner. Tarih olarak tanınmayan metin #DEĞER! hatası verir.
• Hesaplama: HTAHDEĞER = 100 × (1 − indirim × GSS / 360). Burada GSS, düzenleme tarihinden vade tarihine kadar geçen gerçek gün sayısıdır; yani vade ile düzenleme tarihi arasındaki fark. Yıl her zaman 360 gün kabul edilir. İndirim oranı bu gün oranıyla çarpılarak 100 birimlik nominal değerden düşülür.
• İlgili işlevler: HTAHEŞ, aynı bono için tahvil eşdeğeri getiriyi, HTAHGETİRİ ise bonoun getirisini hesaplamak için tercih edilir. İndirimli ve faiz ödemesi olmayan bir menkul kıymetin fiyatı için DEĞERİND kullanılır. Faizi vadede ödenen menkul kıymet için DEĞERVADE, düzenli faiz ödeyen menkul kıymet için DEĞER kullanılır. İlk dönemi düzensiz olan menkul kıymet için TEKYDEĞER, son dönemi düzensiz olan menkul kıymet için TEKSDEĞER kullanılır. Tarihleri formülün içine yazmak için TARİH işlevi, iki tarih arasındaki gün sayısını bulmak için ETARİHLİ işlevi işinize yarar.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.