HTAHÖDEME

HTAHÖDEME (TBILLYIELD), bir Hazine bonosunun yıllık getirisini verir. Bonoyu düzenleme tarihi, vade tarihi ve 100 birim nominal değer başına fiyatıyla tanımlarsınız. Farklı vadelerdeki ve fiyatlardaki bonoların getirisini aynı ölçüde karşılaştırmak için kullanılır.

Söz dizimi ve parametre​

Üç parametre de zorunludur. Sonuç yıllık getiri oranıdır; hücreyi yüzde biçimiyle göstermeniz okunabilirliği artırır. Tarihleri metin olarak yazmak yerine hücre başvurusu, seri numarası ya da TARİH işleviyle vermeniz bölgesel tarih biçimi sorunlarını önler.

1. Üç aylık bononun getirisi​

Aynı gün düzenlenen ve aynı gün vadesi dolan üç bonoyu yalnızca fiyatlarına göre karşılaştıralım. Düzenleme, vade ve fiyat A, B ve C sütunlarındadır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4,30%, 3,06% ve 6,16% olur. Üç satırda da düzenleme ve vade tarihleri aynıdır; yalnız fiyat değişir. Fiyat 100 nominal değerden uzaklaştıkça getiri artar, 100'e yaklaştıkça azalır. Getiri yıllık oran olarak hesaplanır.

2. İşlevin sonucunu elle hesaplamak​

HTAHÖDEME sonucunu temel formülle doğrulayabilirsiniz. D2 hücresine, vadeye kalan gün sayısını vade ile düzenleme tarihinin farkından alan aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
E2 hücresine ise işlevi içeren aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4,30%, 4,04% ve 4,80% olur; her satırda elle hesap sütunuyla aynı değeri verir. İlk satırda vadeye 89 gün vardır ve (100 − 98,949) / 98,949 × 360 / 89 = 4,30% sonucu elde edilir. Yani işlev, fiyat farkını fiyata böler ve 360 günlük yıla göre yıllıklandırır.
Fiyatın nominal değerin altında kalması bono sahibinin vadede kazanacağı farkı gösterir.

3. Vadeye göre getiri​

Üç, altı ve on iki ay vadeli bonoların getirisini görelim. Düzenleme tarihi aynıdır, vade ve fiyat değişir. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4,30%, 4,25% ve 4,15% olur. Vade uzadıkça fiyat da düşer ve getiri yıllık oran olarak karşılaştırılabilir hale gelir. Üçüncü satırdaki vade, düzenleme tarihinden en fazla bir yıl sonra olduğu için geçerlidir.

4. Hata durumları​

Geçersiz girdilerde işlevin davranışını görelim. İlk satır geçerli bir bonodur; diğerlerinde vade düzenlemeden önce gelir, iki tarih eşittir, vade bir yıldan uzaktır ya da fiyat sıfırdır. D2 hücresine aşağıdaki formülü yazıp aşağı kopyalayın:
Sonuçlar sırasıyla 4,30%, #SAYI!, #SAYI!, #SAYI! ve #SAYI! olur. İlk satır geçerli olduğu için getiri hesaplanır. İkinci satırda vade düzenlemeden önce, üçüncü satırda ise düzenlemeyle aynı gündedir; her iki durumda da #SAYI! hatası alırsınız. Dördüncü satırda vade düzenlemeden bir yıldan fazla sonradır, beşinci satırda fiyat sıfırdır; bu satırlar da #SAYI! verir.

Kullanırken dikkat edin​

• düzenleme ve vade: düzenleme, bononun alıcıya devredildiği tarihtir. vade, bononun süresinin dolduğu tarihtir. Tarihleri tırnak içinde metin olarak ya da seri numarası olarak girebilirsiniz. Tarih içeren bir hücreye başvurmak veya TARİH işlevini kullanmak en güvenli yoldur.
• Tam sayıya kesme: düzenleme veya vade tam sayı değilse, yani saat bölümü içeriyorsa, ondalık bölüm atılır ve yalnız tam sayı kısmı kullanılır.
• fiyat: fiyat, 100 birim nominal değer başına bononun fiyatıdır. fiyat sıfır veya sıfırdan küçükse işlev #SAYI! hatası verir.
• Hata koşulları: #SAYI! hatası şu durumlarda döner: düzenleme değeri vade değerine eşit veya ondan büyükse; düzenleme ya da vade geçerli bir tarih değilse; vade, düzenleme tarihinden bir yıldan fazla sonraysa; fiyat sıfır veya negatifse.
• Hesaplama: HTAHÖDEME = (100 − fiyat) / fiyat × 360 / GS. Burada fiyat, 100 birim nominal değer başına bono fiyatıdır; 100 − fiyat vadede elde edilecek fiyat farkını gösterir. GS, düzenleme ile vade arasındaki gün sayısıdır; yani vade tarihi eksi düzenleme tarihidir. 360 ise yıllık getiriyi bulmak için kullanılan 360 günlük yıldır. Örneğin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2025 arasında GS 89 olur.
• İlgili işlevler: HTAHEŞ, aynı bono için tahvil eşdeğeri getiriyi verir; bonoyu tahvillerle karşılaştırmak istediğinizde tercih edin. HTAHDEĞER, bonoun 100 birim nominal değer başına fiyatını hesaplar; getiriden fiyata geçmek istediğinizde kullanın. GETİRİ, düzenli faiz ödeyen menkul kıymetlerin yıllık getirisini verir. GETİRİİSKONTO, faiz ödemeyen iskontolu menkul kıymetin yıllık getirisini hesaplar. GETİRİVADE, faizini vadede ödeyen menkul kıymetin yıllık getirisini verir. TEKYÖDEME, ilk dönemi düzensiz olan menkul kıymetin getirisini hesaplar. TEKSÖDEME ise son dönemi düzensiz olan menkul kıymetin getirisini hesaplar.

Mini Sayfa içindeki sonuç hücresini seçerek gerçek formülü görebilirsiniz. Formüllü örnekleri indirilebilir Excel dosyasında da kullanabilirsiniz.