Genel Bakış
İç Verim Oranı (Internal Rate of Return, IRR), bir yatırımın gelecekteki nakit girişlerinin bugünkü değerini ilk yatırım tutarına eşitleyen, yani net bugünkü değeri sıfır yapan iskonto oranıdır. Projelerin yıllık ortalama getirisini tek bir yüzde olarak gösterir ve yatırım kararlarında projeleri gerekli getiri oranıyla karşılaştırmak için kullanılır. Excel'de İÇ_VERİM_ORANI (IRR) işleviyle hesaplanır.
Karar kuralı:
Söz dizimi:
İşlevin yetersiz kaldığı durumlar için Excel'de iki yakın işlev vardır:
B8 hücresi 17,07% sonucunu verir. Bu oran, beş yıllık nakit girişlerinin bugünkü değerini 100.000 TL'lik ilk yatırıma eşitleyen yıllık iskonto oranıdır.
İç verim oranı 16,95%, gerekli getiri ise yüzde 12'dir. Aynı yatırımın 12 yüzdelik iskonto oranıyla hesaplanan net bugünkü değeri 29.876,87 olur ve karar hücresi Kabul sonucunu verir. İç verim oranı gerekli getirinin üzerindeyse net bugünkü değer pozitif, altındaysa negatif çıkar. Böylece iki ölçüt aynı yönde sonuç verir.
NBD işlevi ilk nakit akışını da bir dönem iskontoladığı için ilk yatırım formülde işlevin dışında, B2 hücresi olarak eklenmiştir.
AİÇVERİMORANI sonucu 36,10%, İÇ_VERİM_ORANI sonucu ise 10,62% olarak hesaplanır. Bu işlev gerçek tarihleri dikkate alarak yıllık oran verir. İÇ_VERİM_ORANI ise beş akışı eşit aralıklı dönemler gibi ele aldığı için dönem başına oran verir ve bu örnekte karşılaştırma dışında kullanılmamalıdır.
Kavram ve yorumlama
İç verim oranı, bir nakit akışı serisinin net bugünkü değerini (NBD) sıfıra getiren iskonto oranıdır. Seride genellikle başta yatırım için bir nakit çıkışı (negatif değer), sonraki dönemlerde de nakit girişleri (pozitif değerler) bulunur.Karar kuralı:
- İç verim oranı gerekli getiriden büyükse: proje, sermaye maliyetini ya da beklenen getiriyi karşılar ve genellikle kabul edilir.
- İç verim oranı gerekli getiriden küçükse: proje beklenen getiriyi sağlamaz ve genellikle reddedilir.
- Projeleri sıralarken: oran yüksek olan proje cazip görünür, ancak yatırım büyüklüğü ve süre farkları nedeniyle NBD ile birlikte değerlendirilmelidir.
Nerede bulunur ve söz dizimi
İşlev Formüller > İşlev Kitaplığı > Finansal (Formulas > Function Library > Financial) altında yer alır. Ayrıca İşlev Ekle (Insert Function) iletişim kutusunu Shift+F3 ile açıp Finansal kategorisinden seçebilirsiniz.Söz dizimi:
=İÇ_VERİM_ORANI(değerler; [tahmin])=IRR(values, [guess])- değerler (values): Nakit akışlarının bulunduğu aralık ya da dizi. En az bir negatif ve en az bir pozitif değer içermelidir.
- tahmin (guess): İsteğe bağlıdır. Sonuca yakın olduğunu düşündüğünüz orandır; girilmezse Excel 0,1 (yüzde 10) değerini kullanır.
Nasıl kullanılır
- Nakit akışlarını sıralayın: Dönemleri alt alta ya da yan yana, kronolojik sırayla yazın. İlk yatırımı negatif işaretle ilk hücreye girin.
- Girişleri pozitif yazın: Sonraki dönemlerde elde edilen nakit girişlerini pozitif sayı olarak girin.
- Formülü yazın: Sonucun çıkmasını istediğiniz hücreye İÇ_VERİM_ORANI işlevini yazın ve değerler olarak nakit akışı aralığını seçin.
- Yüzde biçimi verin: Sonuç ondalık sayı olarak gelir. Giriş > Sayı > Yüzde Stili (Home > Number > Percent Style) ile yüzde olarak gösterin.
- Sonucu yorumlayın: Bulunan oranı gerekli getiri oranıyla karşılaştırın; gerekirse NBD ile destekleyin.
Aylık dönemler ve ilgili işlevler
Nakit akışları aylık ise İÇ_VERİM_ORANI aylık oran verir. Yıllık karşılığını bileşik faiz mantığıyla bulmak için şu formülü kullanabilirsiniz:=(1+İÇ_VERİM_ORANI(B2:B14))^12-1=(1+IRR(B2:B14))^12-1- AİÇVERİMORANI (XIRR): Nakit akışları düzensiz tarihlerde gerçekleşiyorsa kullanılır. Değerlerin yanında karşılık gelen tarihleri de ister ve yıllık oran verir.
- D_İÇ_VERİM_ORANI (MIRR): Finansman oranı ile yeniden yatırım oranını ayrı ayrı belirtmenizi sağlar. Standart oranın varsaydığı yeniden yatırım koşulunun gerçekçi olmadığı durumlarda daha tutarlı sonuç verir.
1. Beş yıllık projenin iç verim oranı
Bir işletme 100.000 TL yatırım yapıyor ve beş yıl boyunca nakit girişi bekliyor. Yıl 0 satırına yatırımı negatif olarak, sonraki yıllara beklenen girişleri pozitif olarak yazın. B8 hücresine İÇ_VERİM_ORANI işlevini girin, değerler olarak B2:B7 aralığını seçin ve hücreye yüzde biçimi verin.İç Verim Oranı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | Dönem | Nakit Akışı |
| 2 | Yıl 0 | -100.000,00 |
| 3 | Yıl 1 | 25.000,00 |
| 4 | Yıl 2 | 30.000,00 |
| 5 | Yıl 3 | 35.000,00 |
| 6 | Yıl 4 | 40.000,00 |
| 7 | Yıl 5 | 30.000,00 |
| 8 | İç Verim Oranı | 17,07% |
Proje Nakit AkışıExcelDepo v1.0.0
2. Gerekli getiriyle karşılaştırarak karar verme
Bir makine yatırımı için gerekli getiri oranı yüzde 12 olarak belirlenmiş. B8 hücresinde İÇ_VERİM_ORANI ile oranı hesaplayın. B9 hücresinde, ilk yatırımı iskontolamadan ekleyerek NBD işleviyle net bugünkü değeri bulun. B10 hücresinde EĞER işleviyle iç verim oranını gerekli getiriyle karşılaştırın.İç Verim Oranı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | Dönem | Nakit Akışı |
| 2 | Yıl 0 | -250.000,00 |
| 3 | Yıl 1 | 60.000,00 |
| 4 | Yıl 2 | 90.000,00 |
| 5 | Yıl 3 | 110.000,00 |
| 6 | Yıl 4 | 120.000,00 |
| 7 | Gerekli Getiri | 12% |
| 8 | İç Verim Oranı | 16,95% |
| 9 | Net Bugünkü Değer | 29.876,87 |
| 10 | Karar | Kabul |
Yatırım KararıExcelDepo v1.0.0
NBD işlevi ilk nakit akışını da bir dönem iskontoladığı için ilk yatırım formülde işlevin dışında, B2 hücresi olarak eklenmiştir.
3. Düzensiz tarihli nakit akışları
Bir yatırımcı 50.000 TL ödeyip aşağıdaki tarihlerde tahsilat yapıyor. Tarihler eşit aralıklı olmadığı için İÇ_VERİM_ORANI uygun değildir. B7 hücresine AİÇVERİMORANI (XIRR) işlevini yazın, değerler olarak B2:B6, tarihler olarak A2:A6 aralığını seçin. Karşılaştırma için B8 hücresinde aynı akışa İÇ_VERİM_ORANI uygulayın.İç Verim Oranı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | Tarih | Nakit Akışı |
| 2 | 15.01.2024 | -50.000,00 |
| 3 | 10.04.2024 | 12.000,00 |
| 4 | 20.08.2024 | 18.000,00 |
| 5 | 05.01.2025 | 15.000,00 |
| 6 | 30.06.2025 | 20.000,00 |
| 7 | XIRR (tarihli) | 36,10% |
| 8 | IRR (eşit aralık) | 10,62% |
Düzensiz TahsilatExcelDepo v1.0.0
Kullanırken dikkat edin
- İşaretleri doğru girin: Değerlerde en az bir negatif ve en az bir pozitif sayı bulunmalıdır. Yalnızca pozitif ya da yalnızca negatif değerlerde işlev #SAYI! (#NUM!) hatası verir. Yatırımı pozitif yazarsanız sonuç anlamsız çıkar.
- Sıra ve aralık önemlidir: İÇ_VERİM_ORANI değerleri girildikleri sırayla dönem dönem işler. Nakit akışlarını kronolojik sıralayın ve boş dönemleri atlamayın. Gelir olmayan bir dönem için boş bırakmak yerine 0 yazın, çünkü başvurudaki boş hücreler, metinler ve mantıksal değerler yok sayılır ve dönem sayısı değişir.
- Dönem türüne dikkat edin: İşlev, akışların eşit aralıklı olduğunu varsayar. Sonuç, dönemin türüne göre aylık, çeyreklik ya da yıllıktır. Aylık veriden yıllık oran isteniyorsa (1+oran)^12-1 dönüşümünü kullanın. Düzensiz tarihlerde AİÇVERİMORANI kullanın; bu işlevde ilk tarih diğerlerinden önce olmalıdır.
- Birden fazla çözüm olabilir: Nakit akışlarında işaret birden fazla kez değişiyorsa (örneğin yatırım, kazanç, sonra yeniden büyük bir gider) matematiksel olarak birden fazla iç verim oranı bulunabilir. Excel tahmin değerine en yakın çözümü verir. Böyle durumlarda tahmin değerini değiştirerek deneyin ve NBD ile destekleyin.
- Yeniden yatırım varsayımı: Standart iç verim oranı, ara dönemlerde elde edilen nakitlerin aynı oranla yeniden yatırıldığını varsayar. Bu varsayım gerçekçi değilse D_İÇ_VERİM_ORANI ile finansman ve yeniden yatırım oranlarını ayrı ayrı girin.
- Tek başına ölçüt olmasın: İç verim oranı projenin büyüklüğünü göstermez. Küçük bir projenin oranı yüksek, büyük bir projenin oranı düşük olabilir; ancak parasal katkısı daha fazla olan büyük proje olabilir. Karar verirken oranı NBD ve geri ödeme süresiyle birlikte değerlendirin.
- İlgili konular: NBD (net bugünkü değer), D_İÇ_VERİM_ORANI, AİÇVERİMORANI, EĞER, Hedef Ara (Goal Seek), Finansal işlevler, Yüzde Stili ve Sayı Biçimi.
