Scripting Dictionary

Nesneyi oluşturma ve söz dizimi​

Dim d As Object
Set d = CreateObject("Scripting.Dictionary")

' Erken bağlama (başvuru gerekir)
Dim d2 As Scripting.Dictionary
Set d2 = New Scripting.Dictionary

d.Add Key, Item
d.Exists(Key)
d.Remove Key
d.RemoveAll
d.Item(Key) = Value

• Key: Anahtar; zorunludur. Sayı, metin ya da tarih olabilir, ancak dizi olamaz. Her anahtar tekil olmalıdır.
• Item: Anahtara bağlı değer; Add yönteminde zorunludur. Sayı, metin, nesne ya da dizi olabilir.
• Value: Item özelliğine atanan yeni değer; anahtar yoksa anahtar oluşturulur.

Önemli özellikler​

• Count: Sözlükteki anahtar sayısını verir; salt okunurdur.
• Item: Varsayılan özelliktir; d("Ankara") yazımı d.Item("Ankara") ile aynıdır. Var olmayan bir anahtara okuma amacıyla başvurursanız anahtar boş değerle sözlüğe eklenir.
• Key: Var olan bir anahtarın adını değiştirmek için kullanılır.
• CompareMode: Anahtar karşılaştırma biçimidir. vbBinaryCompare (0) varsayılandır ve büyük/küçük harfe duyarlıdır; vbTextCompare (1) harf duyarlılığını kapatır. Yalnızca sözlük boşken ayarlanabilir.

Önemli yöntemler​

• Add: Yeni anahtar ve değer çifti ekler. Anahtar zaten varsa 457 numaralı çalışma zamanı hatası oluşur.
• Exists: Anahtarın var olup olmadığını True ya da False olarak döndürür; bu denetim sözlüğe yeni anahtar eklemez.
• Keys: Tüm anahtarları sıfırdan başlayan bir dizi olarak verir.
• Items: Tüm değerleri sıfırdan başlayan bir dizi olarak verir.
• Remove: Belirtilen anahtarı siler; anahtar yoksa hata verir.
• RemoveAll: Sözlüğün tüm içeriğini temizler.

Ne zaman kullanılır​

• Benzersiz liste: Yinelenen değerleri ayıklamak.
• Gruplama ve toplama: Şehir, ürün ya da departman bazında toplam ve sayım almak.
• Hızlı arama: Kod karşılığı fiyat ya da ad bulmak.
• Karşılaştırma: İki listede ortak ya da eksik kayıtları belirlemek.

1. Şehir bazında toplam alma​

Option Explicit

Sub SehirToplamlari()
    Dim d As Object
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long, r As Long
    Dim k As Variant

    Set d = CreateObject("Scripting.Dictionary")
    Set ws = ActiveSheet
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row

    ' Her şehrin tutarını kendi anahtarında biriktir
    For i = 2 To son
        d(ws.Cells(i, 1).Value) = d(ws.Cells(i, 1).Value) + ws.Cells(i, 2).Value
    Next i

    ' Sonuçları C ve D sütunlarına yaz
    r = 2
    For Each k In d.Keys
        ws.Cells(r, 3).Value = k
        ws.Cells(r, 4).Value = d(k)
        r = r + 1
    Next k
End Sub

2. DÜŞEYARA yerine sözlükle arama​

Option Explicit

Sub UrunAra()
    Dim d As Object
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long, sonAra As Long
    Dim kod As String

    Set ws = ActiveSheet
    Set d = CreateObject("Scripting.Dictionary")
    ' Harf duyarlılığını kapat (sözlük boşken ayarlanmalı)
    d.CompareMode = vbTextCompare

    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 1).End(xlUp).Row
    For i = 2 To son
        kod = ws.Cells(i, 1).Value
        If Not d.Exists(kod) Then d.Add kod, i
    Next i

    sonAra = ws.Cells(ws.Rows.Count, 4).End(xlUp).Row
    For i = 2 To sonAra
        kod = ws.Cells(i, 4).Value
        If d.Exists(kod) Then
            ws.Cells(i, 5).Value = ws.Cells(d(kod), 2).Value & " - " & ws.Cells(d(kod), 3).Value & " TL"
        Else
            ws.Cells(i, 5).Value = "Bulunamadı"
        End If
    Next i
End Sub

3. Departman bazında kişi sayısı​

Option Explicit

Sub DepartmanSay()
    Dim d As Object
    Dim ws As Worksheet
    Dim son As Long, i As Long
    Dim dep As String

    Set ws = ActiveSheet
    Set d = CreateObject("Scripting.Dictionary")
    son = ws.Cells(ws.Rows.Count, 2).End(xlUp).Row

    ' Her departman için sayacı bir artır
    For i = 2 To son
        dep = ws.Cells(i, 2).Value
        If d.Exists(dep) Then
            d(dep) = d(dep) + 1
        Else
            d.Add dep, 1
        End If
    Next i

    ' Anahtar ve değer dizilerini sütun olarak yaz
    ws.Range("D2").Resize(d.Count, 1).Value = Application.Transpose(d.Keys)
    ws.Range("E2").Resize(d.Count, 1).Value = Application.Transpose(d.Items)

    ' Belleği boşalt
    d.RemoveAll
End Sub

Kullanırken dikkat edin​

• Var olmayan anahtarı okumak anahtar ekler: Sözlükte olmayan bir anahtarı d("Anahtar") biçiminde okuduğunuzda hata almazsınız; bunun yerine anahtar boş değerle sözlüğe eklenir ve Count artar. Varlığı denetlemek için her zaman Exists yöntemini kullanın.
• Aynı anahtarı Add ile eklemeyin: Var olan bir anahtar için Add çağırmak 457 numaralı hataya yol açar. Değeri güncellemek istiyorsanız d(Key) = Value atamasını kullanın ya da önce Exists ile denetleyin.
• Harf duyarlılığı: Varsayılan karşılaştırma büyük/küçük harfe duyarlıdır; yani "Ankara" ile "ankara" iki ayrı anahtardır. CompareMode özelliğini vbTextCompare yapın, ancak bunu sözlük boşken, ilk Add işleminden önce yapmalısınız. Ayrıca metin olarak yazılmış sayı ile gerçek sayı da farklı anahtar sayılır.
• Keys ve Items dizileri sıfırdan başlar: Keys ve Items 0 tabanlı Variant dizisi döndürür; döngü kurarken LBound ve UBound kullanın. Sözlük boşken bu dizilerle çalışırken dikkatli olun; önce Count değerini denetleyin.
• Mac ve başvuru sorunları: Scripting.Dictionary yalnızca Windows'ta bulunur; Mac için Excel'de CreateObject çağrısı hata verir. Erken bağlamada başvuru eksikse kod başka bilgisayarda derleme hatası verir; dağıtacağınız dosyalarda geç bağlamayı tercih edin.
• Sıralama yapılmaz: Sözlük anahtarları eklenme sırasına göre döndürür ve sıralama özelliği yoktur. Sıralı çıktı gerekiyorsa anahtarları bir diziye alıp kendiniz sıralayın ya da sonuçları sayfaya yazdıktan sonra Veri > Sırala ve Filtre Uygula > Sırala (Data > Sort & Filter > Sort) komutunu kullanın.
• İlgili konular:
  • Collection: VBA'nın yerleşik koleksiyon nesnesi; anahtarla erişir ancak Exists yöntemi ve anahtar listesi yoktur.
  • CreateObject: Geç bağlamayla nesne oluşturma işlevi.
  • For Each...Next: Keys ve Items dizileri üzerinde dolaşmak için döngü deyimi.
  • Application.Transpose: Dizileri satırdan sütuna çeviren yöntem.
  • Range.RemoveDuplicates: Yinelenen kayıtları sayfa üzerinde silen yöntem.
  • WorksheetFunction.VLookup: Sayfa işlevi DÜŞEYARA'nın VBA karşılığı.
  • ÇOKEĞERTOPLA ve EĞERSAY: Gruplama ve sayma için sayfa işlevleri.