İşleçler, parantezler ve işlem önceliği

Formülünüzde doğru hücreleri kullanmanız tek başına yeterli değildir. Hesabın hangi sırayla yapılacağı da sonuca etki eder. Bir toplamı çarpanla çarpmak ile yalnız son sayıyı çarpanla çarpmak farklı işlemlerdir. Bu derste aynı girdiler üzerinde iki ayrı hesap kurarak parantezin neden bir süs işareti olmadığını göreceksiniz.

İşleçleri tanıyın​

Excel'de toplama için +, çıkarma için -, çarpma için * ve bölme için / kullanılır. Formülü başlatan eşittir işareti ise yapılacak işlemi değil, hücreye bir hesaplama girdiğinizi belirtir. Sayıların arasında hangi işlecin bulunduğunu okumadan sonuca karar vermeyin.

Bu dersteki pozitif sayılı temel hesaplarda çarpma ve bölme, toplama ve çıkarmadan önce yapılır. Çarpma ile bölme kendi aralarında; toplama ile çıkarma da kendi aralarında aynı önceliktedir. Aynı öncelikteki bu işlemler soldan sağa değerlendirilir. Parantezin içindeki hesap ise dışındaki ilgili işlemden önce tamamlanır.

Önce çarpma yapılan hesabı inceleyin​

A2'de başlangıç değeri 10, B2'de eklenecek değer 2 ve C2'de çarpan 5 bulunsun. D2'ye aşağıdaki formülü yazın:
Excel önce 2 ile 5'i çarpar, ardından 10 ekler. Sonuç 20 olur. Bu formül, başlangıç değerine yalnız ek değerin 5 ile çarpımını ekler; bütün toplamı 5 ile çarpmaz.

Mini Sayfa'nın D ve E sütunlarında iki farklı hesap yan yana gösterilir. Formül hücrelerini seçerek aradaki farkı inceleyin:

Önce toplamayı parantezle belirleyin​

Başlangıç ve ek değer toplamının tamamını 5 ile çarpmak istiyorsanız E2'ye şu formülü yazın:
Bu kez önce 10 ile 2 toplanır; bulunan 12, 5 ile çarpılır. Sonuç 60 olur. Girdi sayıları aynıdır, ancak parantez hesabın anlamını değiştirmiştir. Doğru sonucu seçmek için önce neyi hesaplamak istediğinizi bir cümleyle ifade edin: yalnız ek değeri mi, yoksa iki değerin toplamını mı çarpıyorsunuz?

Üçüncü satırda da aynı ayrımı görebilirsiniz. Çarpmanın önce yapıldığı hesap 20, toplamın önce yapıldığı hesap 36 verir. Her iki sütun da matematiksel olarak geçerli bir hesabı gösterir; işiniz için doğru olan, kurduğunuz modele bağlıdır.

Aynı öncelikte soldan sağa ilerleyin​

Yeni ve boş bir hücrede aşağıdaki hesabı deneyin:
Bölme ve çarpma aynı öncelikte olduğu için önce 8, 2'ye bölünür; bulunan 4 daha sonra 2 ile çarpılır. Sonuç 8 olur. Bütün çarpmaların her durumda bölmeden önce yapıldığı varsayımı yanlıştır. Özellikle birden fazla işleci bir araya getirirken bu ayrımı kontrol edin.

Kendi kontrolünüzü yapın​

Mini Sayfa'daki üçüncü satırı kendi Excel sayfanızda kurun. Başlangıç değeri 8, ek değer 4 ve çarpan 3 olsun. Önce toplamın çarpıldığı sütunu hesaplayın: 8 ile 4'ün toplamı 12, bunun 3 katı 36 olmalıdır. Daha sonra parantezsiz hesabın neden 20 verdiğini sözlü olarak açıklayın.

• Önce tahmin edin: Formülü yazmadan önce basit sayılarla beklediğiniz sonucu bulun.
• Parantezleri eşleyin: Açtığınız her parantezi kapatın ve içine yalnız birlikte hesaplanacak kısmı alın.
• Sayının doğruluğuyla yetinmeyin: Formülün farklı girdilerde de istediğiniz hesabı yapıp yapmadığını sınayın.

İlgili forum yazıları​

• Formül Yazma ve İşlevler