Eksik Hatalı Verileri Düzeltip Ölçekleri Standartlaştırma

Excel'de eksik veriler nasıl bulunur ve doldurulur​

• Satırı silmek: Eksik oranı düşükse ve eksikler rastgele dağılmışsa en basit yoldur. Excel 365'te FİLTRE işleviyle dolu satırları ayrı bir alana çıkarabilirsiniz.
• Ortalama ile doldurmak: Değerler dengeli dağılıyorsa uygundur ancak ayrık (uç) değerlerden etkilenir.
• Ortanca ile doldurmak: Uç değerlerin olduğu verilerde ortalamadan daha dayanıklıdır.
• En sık görülen değerle doldurmak: Kategorik (metin) sütunlarda, örneğin şehir ya da departman için kullanılır.
• Tahmin modelleri: Regresyon gibi ileri yöntemler Excel'in dışında ya da özel araçlarla uygulanır.

=EĞER(EBOŞSA(C2);ORTANCA($C$2:$C$9);C2)

=IF(ISBLANK(C2),MEDIAN($C$2:$C$9),C2)

Hatalı veriler nasıl düzeltilir​

• KIRP: Baştaki, sondaki ve sözcükler arasındaki fazla boşlukları temizler.
• YAZIM.DÜZENİ: Her sözcüğün ilk harfini büyük, kalanını küçük yapar.
• YERİNEKOY: Hatalı karakterleri ya da yazımları toplu biçimde değiştirir.
• Veri > Veri Araçları > Veri Doğrulama (Data > Data Tools > Data Validation): Girişe izin verilen aralığı ya da listeyi tanımlar. Mevcut verilerde ihlalleri bulmak için doğrulama açılır menüsündeki Geçersiz Verileri Daire İçine Al (Circle Invalid Data) seçeneğini kullanın.
• Veri > Veri Araçları > Yinelenenleri Kaldır (Data > Data Tools > Remove Duplicates): Çift kayıtları ayıklar.

=YAZIM.DÜZENİ(KIRP(A2))

=PROPER(TRIM(A2))

Ölçekleri standartlaştırma: min-max ve z-puanı​

• Min-max ölçekleme: Değerleri 0 ile 1 arasına sıkıştırır. En küçük değer sıfıra, en büyük değer bire gider.
• Z-puanı: Değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu gösterir; ölçeklenen verinin ortalaması sıfır, standart sapması bir olur.

=(B2-MİN($B$2:$B$9))/(MAK($B$2:$B$9)-MİN($B$2:$B$9))

=(B2-MIN($B$2:$B$9))/(MAX($B$2:$B$9)-MIN($B$2:$B$9))

1. Eksik satışları ortalamayla doldurma​

2. Metin ve yaş verisini temizleme​

3. Satış adetlerini min-max ve z-puanıyla ölçekleme​

Sık sorulan sorular​

• Boş hücre ile sıfır aynı mıdır? Hayır. ORTALAMA gibi işlevler boş hücreleri atlar, sıfırı ise hesaba katar. Eksik veriyi sıfırla doldurmak ortalamayı aşağı çeker.
• Eksikleri ortalamayla doldurmak her zaman doğru mudur? Hayır. Uç değerler varsa ortanca daha güvenlidir; eksik oranı yüksekse doldurmak yerine satırı ya da sütunu analiz dışı bırakmak gerekebilir.
• Min-max ile z-puanı arasındaki fark nedir? Min-max değerleri sabit bir aralığa taşır, uç değerlere duyarlıdır. Z-puanı ortalama ve standart sapmaya dayanır ve aralık sınırı yoktur.
• Formülle temizlediğim sütun, ham sütunu silince bozulur mu? Evet, formüller ham hücrelere başvurur. Önce temiz sonuçları değer olarak yapıştırın, sonra ham sütunu silin ya da saklayın.

Kullanırken dikkat edin​

• Boş hücre ile sıfırı karıştırmayın: ORTALAMA, MİN ve MAK gibi işlevler boş hücreleri atlar, sıfırı ise hesaba katar. Eksik veriyi sıfırla doldurmak sonuçları gerçek dışı biçimde değiştirir. Hücrenin boş olup olmadığını EBOŞSA ile kontrol edin.
• Doldurulan değerleri işaretleyin: Ortalama ya da ortancayla doldurulan değer gerçek bir ölçüm değildir. Hangi satırların doldurulduğunu gösteren bir durum sütunu tutun ve ham veriyi silmeyin.
• Ayrık değerlere dikkat edin: Min-max ölçekleme ve ortalama, tek bir uç değerden güçlü biçimde etkilenir. Yaş 250 gibi hatalı bir değer önce düzeltilmeli ya da analiz dışı bırakılmalıdır; aksi halde tüm ölçeklenmiş değerler bozulur.
• Standart sapma türünü seçin: STDSAPMA.S örnek verisi için, STDSAPMA.P ise tüm popülasyon için kullanılır. Z-puanı hesaplarken verinizin hangisine uyduğuna göre seçim yapın ve tüm sütunda aynı işlevi kullanın.
• Yeni veri eklenince ölçek değişir: Min, mak, ortalama ve standart sapma verinin tamamından hesaplandığı için satır eklediğinizde ölçeklenmiş değerler de değişir. Verinizi Tablo (Ctrl+T) olarak biçimlendirirseniz aralıklar kendiliğinden genişler.
• İlgili konular: Özel Git, Veri Doğrulama, Yinelenenleri Kaldır, Güç Sorgusu, Özel Yapıştır > Değerler; EĞER, EBOŞSA, BOŞLUKSAY, KIRP, YAZIM.DÜZENİ, YERİNEKOY, VE, ESAYIYSA, ORTALAMA, ORTANCA, MİN, MAK, STDSAPMA.S, STANDARTLAŞTIR, FİLTRE, ÇEVİR.