EĞER (IF), VE (AND), YADA (OR), DEĞİL (NOT) ve ÖZELVEYA (XOR) işlevleri, Excel'de bir koşulun doğru ya da yanlış olmasına göre sonuç üreten mantıksal işlevlerdir. EĞER sonucu belirler, VE, YADA, DEĞİL ve ÖZELVEYA ise EĞER'in sınayacağı koşulu kurar. Bu sayfada beş işlevin söz dizimini, birlikte nasıl kullanıldığını ve gerçek tablolar üzerinde çalışan örnekleri bulacaksınız.
Sonuç olarak yalnızca metin ya da sayı döndürmek zorunda değilsiniz; EĞER bir hesaplama, başka bir işlev ya da boş metin de döndürebilir. Örneğin yanlış durumda boş görünmesini istiyorsanız üçüncü bağımsız değişkene iki çift tırnak işareti arasında hiçbir şey yazmadan boş metin verebilirsiniz. Koşul yazarken =, <>, >, <, >= ve <= karşılaştırma işleçlerini kullanırsınız; metin karşılaştırmalarında büyük ve küçük harf ayrımı yapılmaz.
YADA için aynı yapıda VE yerine YADA yazmanız yeterlidir. DEĞİL'i, bir koşulun dışında kalan kayıtları yakalamak için kullanın; örneğin DEĞİL(YADA(B2;C2)) iki hücrenin de YANLIŞ olduğu durumu bulur.
Koşullar sırayla sınandığı için en dar aralıktan ya da en yüksek eşikten başlayın. Çok sayıda kademe varsa Excel 2019 ve Microsoft 365'teki ÇOKEĞER (IFS) işlevi formülü daha okunur hale getirir.
D sütunu ağırlıklı ortalamayı hesaplar; E sütunundaki EĞER işlevi bu ortalamayı 50 ile karşılaştırır. Ayşe Yılmaz için ortalama 76,0 olduğundan durum Geçti olur. Mehmet Demir'in ortalaması 43,0 olduğu için durumu Kaldı şeklinde görünür.
D sütunundaki VE koşulunda iki ölçüt birlikte sağlanmalıdır. Murat Koç'un satışı 100'ün altında kaldığı için prim sonucu Hayır olur. Hakan Şahin'in satışı yeterli olsa da memnuniyeti 4'ün altında olduğundan sonuç Hayır şeklindedir. E sütunundaki YADA koşulunda tek bir ölçütün sağlanması yeterlidir; Derya Polat için ek eğitim durumu Gerekli olarak görünür.
D sütunundaki ÖZELVEYA işlevi, ürün yalnızca bir depoda bulunuyorsa DOĞRU döndürür. Kulaklık için sonuç DOĞRU, iki depoda da bulunan Klavye için YANLIŞ olur. E sütununda YADA sonucu DEĞİL ile tersine çevrilir; Fare için sonuç DOĞRU, Monitör için YANLIŞ şeklindedir.
EĞER işlevi nasıl kullanılır
EĞER (IF) işlevi üç bağımsız değişken alır: sınanacak koşul, koşul doğruysa döndürülecek değer ve koşul yanlışsa döndürülecek değer. Metin sonuçlar çift tırnak içine yazılır, sayılar ve hücre başvuruları tırnaksız yazılır. Genel söz dizimi şöyledir:Sonuç olarak yalnızca metin ya da sayı döndürmek zorunda değilsiniz; EĞER bir hesaplama, başka bir işlev ya da boş metin de döndürebilir. Örneğin yanlış durumda boş görünmesini istiyorsanız üçüncü bağımsız değişkene iki çift tırnak işareti arasında hiçbir şey yazmadan boş metin verebilirsiniz. Koşul yazarken =, <>, >, <, >= ve <= karşılaştırma işleçlerini kullanırsınız; metin karşılaştırmalarında büyük ve küçük harf ayrımı yapılmaz.
VE, YADA, DEĞİL ve ÖZELVEYA işlevleri ne işe yarar
Bu dört işlev tek başına DOĞRU (TRUE) ya da YANLIŞ (FALSE) döndürür ve genellikle EĞER işlevinin koşul bölümünde kullanılır.- VE (AND): Tüm koşullar doğruysa DOĞRU döndürür; tek bir koşul yanlışsa sonuç YANLIŞ olur.
- YADA (OR): Koşullardan en az biri doğruysa DOĞRU döndürür; hepsi yanlışsa YANLIŞ olur.
- DEĞİL (NOT): Tek bir mantıksal değeri tersine çevirir; DOĞRU'yu YANLIŞ, YANLIŞ'ı DOĞRU yapar.
- ÖZELVEYA (XOR): Özel yada işlevidir. İki koşuldan yalnızca biri doğruysa DOĞRU döndürür; ikisi de doğruysa ya da ikisi de yanlışsa YANLIŞ döndürür. İkiden fazla koşul verirseniz, doğru koşulların sayısı tek olduğunda DOĞRU döner. İşlev Excel 2013 ve sonraki sürümlerde vardır; Formüller > İşlev Kitaplığı > Mantıksal (Formulas > Function Library > Logical) menüsünde bulunur.
YADA için aynı yapıda VE yerine YADA yazmanız yeterlidir. DEĞİL'i, bir koşulun dışında kalan kayıtları yakalamak için kullanın; örneğin DEĞİL(YADA(B2;C2)) iki hücrenin de YANLIŞ olduğu durumu bulur.
İç içe koşullar ve doğru işlevi seçme
İkiden fazla sonuç gerektiğinde EĞER işlevlerini iç içe yazabilirsiniz. Her EĞER'in yanlış bölümüne bir sonraki EĞER'i yerleştirirsiniz:Koşullar sırayla sınandığı için en dar aralıktan ya da en yüksek eşikten başlayın. Çok sayıda kademe varsa Excel 2019 ve Microsoft 365'teki ÇOKEĞER (IFS) işlevi formülü daha okunur hale getirir.
- Tek koşul, iki sonuç: EĞER yeterlidir.
- Hepsinin sağlanması gereken koşullar: EĞER içinde VE kullanın.
- Herhangi birinin sağlanması yeterli koşullar: EĞER içinde YADA kullanın.
- Yalnızca biri geçerli olmalı: ÖZELVEYA kullanın.
- Koşulun dışındakiler: DEĞİL kullanın.
1. EĞER ile geçti kaldı durumu
Vize notunun %40, final notunun %60 etkili olduğu bir tabloda ortalamayı hesaplayıp ortalaması 50 ve üzeri olanları Geçti olarak işaretleyin.IF AND OR NOT XOR İşlevlerini Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenci | Vize | Final | Ortalama | Durum |
| 2 | Ayşe Yılmaz | 70 | 80 | 76,0 | Geçti |
| 3 | Mehmet Demir | 40 | 45 | 43,0 | Kaldı |
| 4 | Zeynep Kaya | 55 | 60 | 58,0 | Geçti |
| 5 | Can Öztürk | 30 | 50 | 42,0 | Kaldı |
| 6 | Elif Arslan | 90 | 85 | 87,0 | Geçti |
| 7 | Burak Çelik | 45 | 52 | 49,2 | Kaldı |
Sınav NotlarıExcelDepo v1.0.0
2. VE ve YADA ile prim ve eğitim kararı
Prim için satış adedinin en az 100 ve müşteri memnuniyetinin en az 4 olması gerekiyor. Satışı 60'ın altında ya da memnuniyeti 3'ün altında olan personele ek eğitim verilecek.IF AND OR NOT XOR İşlevlerini Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Personel | Satış Adedi | Memnuniyet | Prim | Ek Eğitim |
| 2 | Selin Aksoy | 120 | 4,5 | Evet | Gerekmez |
| 3 | Murat Koç | 95 | 4,2 | Hayır | Gerekmez |
| 4 | Hakan Şahin | 140 | 3,8 | Hayır | Gerekmez |
| 5 | Derya Polat | 55 | 4,0 | Hayır | Gerekli |
| 6 | Emre Güneş | 110 | 4,8 | Evet | Gerekmez |
| 7 | Gül Tekin | 40 | 2,8 | Hayır | Gerekli |
Prim KontrolüExcelDepo v1.0.0
3. DEĞİL ve ÖZELVEYA ile depo stok denetimi
İki depoda bulunan ürünleri DOĞRU ve YANLIŞ değerleriyle işaretlediniz. Yalnızca tek depoda bulunan ürünleri ÖZELVEYA ile, hiçbir depoda bulunmayanları DEĞİL ve YADA birleşimiyle bulun.IF AND OR NOT XOR İşlevlerini Uygulama
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Depo A'da Var | Depo B'de Var | Tek Depoda | Hiçbirinde Yok |
| 2 | Kulaklık | DOĞRU | YANLIŞ | DOĞRU | YANLIŞ |
| 3 | Klavye | DOĞRU | DOĞRU | YANLIŞ | YANLIŞ |
| 4 | Monitör | YANLIŞ | DOĞRU | DOĞRU | YANLIŞ |
| 5 | Fare | YANLIŞ | YANLIŞ | YANLIŞ | DOĞRU |
| 6 | Webcam | DOĞRU | YANLIŞ | DOĞRU | YANLIŞ |
| 7 | Yazıcı | YANLIŞ | YANLIŞ | YANLIŞ | DOĞRU |
Depo StokExcelDepo v1.0.0
Sık sorulan sorular
- EĞER içinde birden çok koşulu nasıl kullanırım? Koşul bölümüne VE ya da YADA işlevini yazın; örneğin EĞER(VE(B2>=100;C2>=4);...) biçiminde.
- VE ile YADA arasındaki fark nedir? VE için bütün koşulların doğru olması gerekir, YADA için en az birinin doğru olması yeterlidir.
- ÖZELVEYA ne zaman gerekir? İki durumdan tam olarak birinin gerçekleşmesini denetlemek istediğinizde kullanılır; örneğin bir ürünün yalnızca tek depoda bulunup bulunmadığını sınarken.
- Formülüm DOĞRU ya da YANLIŞ yerine metin göstermiyor, neden? VE, YADA, DEĞİL ve ÖZELVEYA tek başına yalnızca mantıksal değer döndürür; Evet, Hayır gibi metinler için işlevi EĞER içine yerleştirin.
Kullanırken dikkat edin
- Metinleri çift tırnak içine alın: EĞER işlevinde metin sonuçları ve metinle yapılan karşılaştırmalar çift tırnak içinde yazılmalıdır. Tırnak unutulursa Excel yazdığınız sözcüğü ad sanır ve hata verir.
- Eşik değerleri formüle gömmeyin: 50 ya da 100 gibi eşik değerlerini formülün içine yazmak yerine ayrı bir hücreye yazıp mutlak başvuruyla (örneğin $G$1) kullanın. Ölçüt değiştiğinde tek hücreyi güncellemeniz yeterli olur.
- VE ve YADA tüm koşulları hesaplar: VE ve YADA işlevleri ilk sonuç belli olsa bile bütün bağımsız değişkenleri hesaplar. Bir koşulda hata varsa, diğer koşullar sonucu belirlese de formül hata döndürebilir.
- İç içe EĞER sayısını sınırlı tutun: Excel iç içe EĞER kullanımına izin verir, ancak çok sayıda katman formülü okunmaz hale getirir. Birçok kademe varsa ÇOKEĞER işlevini ya da bir arama tablosunu tercih edin.
- ÖZELVEYA çok koşulda farklı davranır: ÖZELVEYA üç ya da daha fazla koşulla kullanıldığında yalnızca bir koşulun doğru olmasına bakmaz; doğru koşulların sayısı tek olduğunda DOĞRU döndürür. İşlev Excel 2013 öncesi sürümlerde yoktur.
- Sayılar ve mantıksal değerler: Mantıksal işlevlerde sıfır YANLIŞ, sıfırdan farklı sayılar DOĞRU kabul edilir. Metin olarak yazılmış DOĞRU sözcüğü ise mantıksal değer sayılmaz; hücrenin gerçekten mantıksal değer içerdiğinden emin olun.
- İlgili konular: EĞER, VE, YADA, DEĞİL, ÇOKEĞER, EĞERHATA, EĞERSAY, ÇOKETOPLA ve Koşullu Biçimlendirme özelliği bu konuyla birlikte sık kullanılır.
Ekli dosyalar
Son düzenleme:
