Metin Hizalaması ve Sayı Biçimleriyle Raporu Düzenleme

Metin hizalaması ve sayı biçimleri (Text Alignment and Number Formats), Excel'de rapor düzenlemenin temelidir: hizalama verinin tabloda nasıl durduğunu, sayı biçimi ise değerin ekranda nasıl görüneceğini belirler. Bu ayarlar hücredeki gerçek değeri değiştirmez, yalnızca görünümü değiştirir; bu yüzden formüller ve hesaplar bozulmadan raporunuzu okunur hale getirebilirsiniz. Aşağıda hizalama seçeneklerini, sayı, tarih ve saat biçimlerini ve üç uygulamalı örneği bulacaksınız.

Excel'de metin hizalaması nasıl yapılır?​

Hizalama komutları Giriş > Hizalama (Home > Alignment) grubundadır. Daha fazla seçenek için hücreleri seçip Ctrl+1 tuşlarına basın ve Hücreleri Biçimlendir > Hizalama (Format Cells > Alignment) sekmesini açın. Excel varsayılan olarak metni sola, sayı ve tarihi sağa yaslar; bu düzeni yalnızca gerekçeniz varsa değiştirin.
  • Yatay hizalama: Sola Hizala, Ortala ve Sağa Hizala komutlarıyla içeriğin hücre içindeki yatay konumunu belirler.
  • Dikey hizalama: Üste, Ortaya ve Alta seçenekleri, satır yüksekliği artırıldığında içeriğin dikey konumunu belirler.
  • Metni Kaydır (Wrap Text): Uzun metni sütun genişliğini değiştirmeden birden çok satıra böler.
  • Sığacak Şekilde Daralt (Shrink to Fit): Yazıyı hücreye sığana kadar küçültür; çok küçülürse okunabilirlik düşer.
  • Girintiyi Artır (Increase Indent): Alt kalemleri üst başlıklardan ayırmak için kullanılır.
  • Yönlendirme (Orientation): Dar sütunlardaki uzun başlıkları eğik ya da dikey yazmanızı sağlar.
  • Seçim Ortasında (Center Across Selection): Yatay listesinde bulunur; başlığı hücreleri birleştirmeden birkaç sütunun ortasına yerleştirir.
İyi bir rapor için pratik kural şudur: metin sütunlarını sola, sayı sütunlarını sağa yaslayın ve sütun başlığını verisiyle aynı yöne hizalayın. Böylece rakamlar alt alta geldiğinde basamaklar aynı hizada durur. Vurgu için Giriş > Yazı Tipi (Home > Font) grubundaki Kalın, İtalik ve Yazı Tipi Rengi komutlarını az ve tutarlı kullanın.

Sayı biçimleri: Sayı, Para Birimi, Yüzde ve Özel biçim​

Sayı biçimleri Giriş > Sayı (Home > Number) grubundaki Sayı Biçimi (Number Format) listesinden seçilir. Listede Genel, Sayı, Para Birimi, Muhasebe, Kısa Tarih, Uzun Tarih, Saat, Yüzde, Kesir, Bilimsel, Metin ve Özel seçenekleri bulunur. Binlik ayırıcı ve ondalık basamak sayısını Sayı grubundaki düğmelerle de ayarlayabilirsiniz.
  • Sayı: Ondalık basamak sayısını ve binlik ayırıcıyı belirler.
  • Para Birimi ve Muhasebe: Tutarlara simge ekler; Muhasebe biçimi simgeyi hücrenin soluna, rakamı sağa dizerek sütunu düzenli gösterir.
  • Yüzde: Hücredeki değeri 100 ile çarpılmış gibi gösterir; 0,1 değeri %10 olarak görünür.
  • Metin: Hücre içeriğini olduğu gibi tutar; sıfırla başlayan kodları korumak için uygundur ancak hesaplamada sayı gibi davranmaz.
  • Özel: Kendi kodunuzu yazarsınız. Türkçe bölgesel ayarlarda iki ondalıklı ve binlik ayırıcılı sayı kodu #.##0,00 biçimindedir. Kodda noktalı virgülle ayrılan bölümler sırasıyla pozitif, negatif, sıfır ve metin için kullanılır.
Biçim yalnızca görünümü değiştirir. Hücre 12,3456 değerini tutarken iki ondalıklı biçimle 12,35 görünür; toplamlar ise 12,3456 üzerinden yapılır. Görünen değerin hesaba da girmesini istiyorsanız YUVARLA işlevini kullanın. Sayıyı bir cümlenin ya da başlığın içine metin olarak yerleştirmeniz gerekirse METNEÇEVİR işlevi biçim kodunu uygular:
Excel formülü
=METNEÇEVİR(B2;"#.##0,00")
=TEXT(B2,"#,##0.00")
Bu işlevin sonucu metindir; sola yaslanır ve doğrudan toplama girmez.

Tarih ve saat biçimleri​

Excel tarihleri 1 Ocak 1900'den itibaren geçen gün sayısı, saatleri ise günün kesri olarak saklar. Örneğin 0,5 değeri öğlen 12:00'dir. Bu yüzden tarih ve saat görünümü tamamen hücre biçimine bağlıdır ve değer değişmeden farklı biçimlerde gösterilebilir.
  • Kısa Tarih ve Uzun Tarih: Sayı Biçimi listesinde hazır gelir ve bilgisayarın bölgesel ayarlarını izler.
  • Özel tarih kodları: Türkçe Excel'de gün için gg, ay için aa, yıl için yyyy kullanılır. gg.aa.yyyy kodu 04.03.2024 görünümü verir; ay adını yazdırmak için aaaa, gün adını yazdırmak için gggg kodunu kullanabilirsiniz.
  • Saat kodları: Saat için ss, dakika için dd kullanılır; ss:dd kodu 09:30 görünümünü verir.
  • 24 saati aşan süreler: Toplam süre 24 saati geçecekse kodu köşeli parantezle [ss]:dd biçiminde yazın. Parantezsiz kodda gün kısmı atılır ve toplam yanlış görünür.
Tarih hücresi sola yaslanıyorsa Excel onu tarih olarak tanımamış, metin olarak saklamış demektir. Böyle hücrelerde biçim değiştirmek sonuç vermez; önce değerin gerçek bir tarihe dönüştürülmesi gerekir. Hücrede ####### görürseniz sütun genişliği tarihi göstermek için yetersizdir; sütunu genişletin.

1. Satış tablosunda tutar, yüzde ve toplam biçimi​

Tabloda ürün adları, adetler, birim fiyatlar ve indirim oranları var. Tutar sütunu formülle hesaplanıyor. Ürün sütununu sola, diğer sütunları sağa yaslayın; birim fiyat ve tutarı iki ondalıklı ve binlik ayırıcılı, indirimi yüzde biçimiyle gösterin.
Metin Hizalaması ve Sayı Biçimleriyle Raporu Düzenleme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDE
1ÜrünAdetBirim FiyatİndirimTutar
2Dizüstü Bilgisayar832.500,005%247.000,00
3Monitör156.750,5010%91.131,75
4Klavye40899,900%35.996,00
5Fare55450,0015%21.037,50
6Yazıcı65.400,008%29.808,00
7Toplam124424.973,25
Satış RaporuExcelDepo v1.0.0
İlk ürünün tutarı 247.000,00, tüm satışların toplam tutarı 424.973,25 olarak görünür. Biçim yalnızca görünümü değiştirir; indirim hücreleri aslında 0,05 ve 0,1 gibi ondalık değerlerdir ve formül bu değerlerle hesap yapar. Toplam adet ise 124 olarak hesaplanır.

2. Personel listesinde hizalama ve tarih biçimi​

Listede personelin adı, departmanı, işe giriş tarihi, maaşı ve kıdem yılı bulunuyor. Metin sütunlarını sola, tarih ve sayı sütunlarını sağa yaslayın, başlık satırını kalın yapıp her başlığı kendi sütununun yönüne göre hizalayın. Giriş tarihine gg.aa.yyyy biçimini uygulayın.
Metin Hizalaması ve Sayı Biçimleriyle Raporu Düzenleme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDE
1Ad SoyadDepartmanGiriş TarihiAylık MaaşKıdem (Yıl)
2Ayşe YılmazMuhasebe02.05.201638.500,008
3Mehmet DemirSatış16.09.201931.250,755
4Fatma Kayaİnsan Kaynakları01.02.202134.000,003
5Ali ÇelikLojistik12.11.201241.200,0012
6Zeynep ArslanBilgi İşlem04.07.202245.750,002
Personel ListesiExcelDepo v1.0.0
Kıdem sütunu 31 Aralık 2024 tarihine göre hesaplanır; ilk personelin kıdemi 8, ikinci personelin kıdemi 5 yıldır. Tarihler gerçek tarih değeri olduğu için sağa yaslanır ve hesaplamada kullanılabilir. Bir tarih sola yaslanıyorsa metin olarak girilmiştir ve bu tür bir formül sonuç vermez.

3. Vardiya çizelgesinde saat ve süre biçimi​

Çizelgede her çalışanın vardiya tarihi, başlangıç ve bitiş saati yer alıyor. Tarih sütununa gg.aa.yyyy, saat sütunlarına ss:dd biçimini uygulayın. Toplam süre 24 saati aşacağı için süre toplamına [ss]:dd kodunu verin.
Metin Hizalaması ve Sayı Biçimleriyle Raporu Düzenleme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDEF
1PersonelTarihBaşlangıçBitişSüreSüre (Saat)
2Hasan Öztürk04.03.202409:0018:009:009,00
3Elif Şahin05.03.202408:1517:309:159,25
4Murat Aydın06.03.202410:0019:009:009,00
5Selin Koç07.03.202409:0017:008:008,00
6Hasan Öztürk08.03.202408:3017:459:159,25
7Elif Şahin09.03.202409:0018:009:009,00
8Toplam53:3053,50
Vardiya ÇizelgesiExcelDepo v1.0.0
İlk vardiyanın süresi 9:00 olarak görünür; aynı süre ondalık saat olarak 9,00 değerindedir. Toplam süre 53:30 olarak gösterilir. Bu değer 24 saati aştığı için süre toplamında ss:dd yerine [ss]:dd kodu kullanılmıştır; parantezsiz kodda yalnızca 24 saatten arta kalan kısım görünürdü. Ondalık saat karşılığı 53,50 ise ücret ya da saat başı maliyet hesabında doğrudan çarpılabilir.

Sık sorulan sorular​

  • Sayılarım neden sola yaslanıyor ve toplanmıyor? Büyük olasılıkla sayılar metin olarak saklanıyor. Hücrenin köşesindeki yeşil üçgenden Sayıya Dönüştür seçeneğini kullanın ya da hücre biçimini Genel yapıp değeri yeniden girin.
  • Hücre biçimi değeri de değiştirir mi? Hayır. Biçim yalnızca görünümü değiştirir; formül çubuğunda gerçek değer görünmeye devam eder. Değerin kendisini yuvarlamak için YUVARLA işlevini kullanın.
  • Birleştir ve Ortala yerine ne kullanmalıyım? Birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme ve seçimde sorun çıkarabilir. Başlığı ortalamak için Hücreleri Biçimlendir penceresinde Yatay listesinden Seçim Ortasında seçeneğini tercih edin.
  • Bir biçimi başka hücrelere hızlıca nasıl uygularım? Biçimli hücreyi seçip Giriş > Pano > Biçim Boyacısı (Home > Clipboard > Format Painter) düğmesine tıklayın, ardından hedef hücreleri seçin.

Kullanırken dikkat edin​

  • Görünen değer ile gerçek değer aynı değildir: Biçim yalnızca görünümü değiştirir. Ekranda 12,35 görünen hücre 12,3456 değerini taşıyabilir ve toplamlar gerçek değer üzerinden yapılır. Görünen sonucu hesaba da yansıtmak için YUVARLA işlevini kullanın.
  • Metin olarak saklanan sayılar: Sola yaslanan sayı, hücre köşesinde yeşil üçgen ve toplamda eksik kalan değerler metin saklamanın işaretleridir. Hücre biçimini Genel yapmak mevcut metni sayıya çevirmez; Sayıya Dönüştür seçeneğini kullanın ya da değeri yeniden girin.
  • Birleştirilmiş hücrelerden kaçının: Birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme ve formül doldurmada sorun çıkarır. Başlığı birkaç sütun üzerinde ortalamak için Seçim Ortasında hizalamasını kullanın.
  • Özel biçim kodları bölgesel ayara bağlıdır: Türkçe Excel'de gün, ay, yıl, saat ve dakika kodları gg, aa, yyyy, ss ve dd olarak yazılır; ondalık ayırıcı virgül, binlik ayırıcı noktadır. Başka dilde hazırlanmış bir dosyada kodlar farklı olabilir, bu yüzden özel biçimi açtığınız bilgisayarda bir kez denetleyin.
  • Biçimi tutarlı tutun: Aynı sütundaki tüm hücrelere aynı biçimi uygulayın ve tutarlı kalmak için Biçim Boyacısı'ndan ya da Hücre Stilleri'nden yararlanın. Renk ve kalın yazıyı yalnızca önemli bilgiler için kullanın; her şeyi vurgulamak hiçbir şeyi vurgulamamak demektir.
  • İlgili konular: Hücreleri Biçimlendir penceresi, Koşullu Biçimlendirme, Biçim Boyacısı, Hücre Stilleri, Metni Kaydır, METNEÇEVİR, YUVARLA, TARİH, TOPLA ve YILORAN.
Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.
 

Ekli dosyalar

Son düzenleme:

Okuma Rehberi - Makale

Seviye
Başlangıç
Okuma süresi
2 dk okuma
Geri
Üst