Veri hazırlama, görselleştirme ve istatistik araçları (Data preparation, visualization and statistics tools), Excel'de ham veriyi temizlemenizi, grafiklerle sunmanızı ve ortalama, standart sapma, regresyon gibi ölçülerle yorumlamanızı sağlayan özelliklerin ortak adıdır. Power Query, Özet Tablo, grafikler, koşullu biçimlendirme, istatistik işlevleri ve Veri Analizi eklentisi bu üç aşamada birlikte çalışır. Bu sayfada hangi aracın hangi aşamada kullanılacağını ve üç uygulamalı örneği bulacaksınız.
Verileri birleştirirken sütun başlıklarının ve veri türlerinin (metin, sayı, tarih) kaynaklar arasında aynı olmasına dikkat edin.
Hipotez testi ve güven aralığı gibi çıkarımsal çalışmalarda Excel sayısal çıktıyı üretir; sonucun nasıl yorumlanacağına ise siz karar verirsiniz.
B2 hücresi ham adı temizleyerek Mehmet Kaya sonucunu verir. A2'deki ham metin 16 karakter iken temiz metin 11 karakterdir; aradaki fark silinen fazla boşluk sayısıdır. Sonuçları kalıcı yapmak için B sütununu kopyalayıp Özel Yapıştır ile değer olarak yapıştırabilir, ardından ham sütunu silebilirsiniz.
C2 hücresi Ocak ayı için |||||||||||| çubuklarını çizer; satış arttıkça çubuk uzar. D2 hücresi Ocak ayının toplam içindeki payını %14 olarak gösterir. Aynı veriden Ekle > Grafikler yolundan bir sütun grafiği de oluşturabilirsiniz; hücre içi çubuklar ise tabloyu bozmadan hızlı bir kıyas sağlar.
Satışların ortalaması 606,25, medyanı 610,00 ve standart sapması 144,22 olarak hesaplanır. Eğim 23,04 değeri, reklam gideri bir bin TL arttığında satış adedinin yaklaşık o kadar değiştiğini gösterir. R kare değeri 1,00 olduğundan, modelin satıştaki değişimi ne ölçüde açıkladığını bu değerle yorumlayabilirsiniz. Eğim ve kesme noktasıyla 30 bin TL reklam gideri için tahmini satış 865,49 adet çıkar.
Excel'de veri hazırlama nasıl yapılır?
Analize başlamadan önce verinin tek bir tabloda, tutarlı ve temiz olması gerekir. Excel'de bu iş için şu araçlar kullanılır:- Power Query: Veri > Veri Al ve Dönüştür (Data > Get & Transform Data) grubundan metin dosyası, Excel çalışma kitabı, veritabanı gibi farklı kaynaklardaki verileri alır, birleştirir ve adım adım dönüştürür. Kaynak veri değişince Tümünü Yenile (Refresh All) ile aynı adımlar yeniden uygulanır.
- Yinelenenleri Kaldır: Veri > Veri Araçları > Yinelenenleri Kaldır (Data > Data Tools > Remove Duplicates) seçtiğiniz sütunlara göre tekrar eden satırları siler.
- Metni Sütunlara Dönüştür: Veri > Veri Araçları > Metni Sütunlara Dönüştür (Text to Columns) tek hücredeki ad ve soyadı ya da ayraçla birleşmiş metni ayrı sütunlara böler.
- Veri Doğrulama: Veri > Veri Araçları > Veri Doğrulama (Data Validation) hatalı girişi daha baştan engeller.
Excel'de veri görselleştirme için hangi araçlar kullanılır?
Görselleştirme, sayıların arasındaki örüntüyü hızlıca görmenizi sağlar. Excel'in başlıca araçları şunlardır:- Grafikler: Ekle > Grafikler (Insert > Charts) grubunda sütun, çizgi, pasta, çubuk ve dağılım grafikleri bulunur. Önerilen Grafikler (Recommended Charts) seçili veriye uygun türleri önerir.
- Özet Grafik: Ekle > Grafikler > Özet Grafik (PivotChart) Özet Tablo ile birlikte çalışır ve tablo değiştikçe kendini günceller.
- Dilimleyici: Ekle > Filtreler > Dilimleyici (Insert > Filters > Slicer) Özet Tabloyu ve Özet Grafiği düğmelerle filtreler.
- Mini Grafikler: Ekle > Mini Grafikler (Insert > Sparklines) tek bir hücrenin içine küçük çizgi ya da sütun grafiği yerleştirir.
- Koşullu Biçimlendirme: Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme (Home > Styles > Conditional Formatting) veri çubukları, renk ölçekleri ve simge kümeleriyle hücreleri değerine göre renklendirir.
Excel'de istatistik analizi nasıl yapılır?
İstatistik için iki yol vardır: işlevler ve Veri Analizi eklentisi.- Tanımlayıcı istatistikler: ORTALAMA, ORTANCA ve STDSAPMA.S işlevleri verinin merkezini ve yayılımını gösterir.
- Regresyon ve ilişki: EĞİM, KESMENOKTASI, RKARE ve KORELASYON işlevleri iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçer ve tahmin yapmanızı sağlar.
- Veri Analizi eklentisi: Analysis ToolPak eklentisini Dosya > Seçenekler > Eklentiler (File > Options > Add-ins) bölümünde Yönet kutusundan Excel Eklentileri'ni seçip Git (Go) düğmesiyle etkinleştirirsiniz. Ardından Veri > Analiz > Veri Analizi (Data > Analysis > Data Analysis) düğmesinde Tanımlayıcı İstatistik, Regresyon, Korelasyon ve t-Testi gibi araçlar görünür.
Hipotez testi ve güven aralığı gibi çıkarımsal çalışmalarda Excel sayısal çıktıyı üretir; sonucun nasıl yorumlanacağına ise siz karar verirsiniz.
1. Müşteri adlarını temizleme
A sütununda başında, sonunda ve ortasında fazla boşluk bulunan, büyük küçük harf kullanımı düzensiz müşteri adları var. B sütununa temizlenmiş adı, C ve D sütunlarına ham ve temiz metnin karakter sayısını yazdırıyoruz.Veri Hazırlama Görselleştirme ve İstatistik Araçlarını Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ham Müşteri | Temiz Müşteri | Ham Uzunluk | Temiz Uzunluk |
| 2 | mehmet KAYA | Mehmet Kaya | 16 | 11 |
| 3 | ZEYNEP arslan | Zeynep Arslan | 14 | 13 |
| 4 | murat ÖZTÜRK | Murat Öztürk | 15 | 12 |
| 5 | hasan ÇELEK | Hasan Çelek | 12 | 11 |
| 6 | ayşe YAMAN | Ayşe Yaman | 13 | 10 |
| 7 | EMRE güler | Emre Güler | 11 | 10 |
Müşteri ListesiExcelDepo v1.0.0
2. Satışları hücre içi çubukla görselleştirme
Altı aylık satış tutarlarını B sütununa girdik. C sütununda YİNELE işleviyle her 10.000 TL için bir çubuk karakteri çizdiriyor, D sütununda ise her ayın toplam içindeki payını hesaplıyoruz.Veri Hazırlama Görselleştirme ve İstatistik Araçlarını Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Satış (TL) | Grafik | Pay |
| 2 | Ocak | 120.000,00 | |||||||||||| | 14% |
| 3 | Şubat | 95.000,00 | ||||||||| | 11% |
| 4 | Mart | 140.000,00 | |||||||||||||| | 17% |
| 5 | Nisan | 160.000,00 | |||||||||||||||| | 19% |
| 6 | Mayıs | 135.000,00 | ||||||||||||| | 16% |
| 7 | Haziran | 180.000,00 | |||||||||||||||||| | 22% |
Aylık SatışExcelDepo v1.0.0
3. Reklam gideri ve satış ilişkisini analiz etme
Sekiz aylık reklam giderini (bin TL) ve satış adedini girdik. Sağdaki Ölçü ve Değer sütunlarında satışların ortalamasını, medyanını, standart sapmasını ve reklam giderine göre doğrusal regresyon katsayılarını hesaplıyoruz.Veri Hazırlama Görselleştirme ve İstatistik Araçlarını Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Reklam (bin TL) | Satış Adedi | Ölçü | Değer |
| 2 | Ocak | 10 | 410 | Satış Ortalaması | 606,25 |
| 3 | Şubat | 12 | 450 | Satış Medyanı | 610,00 |
| 4 | Mart | 15 | 520 | Standart Sapma | 144,22 |
| 5 | Nisan | 18 | 580 | Eğim | 23,04 |
| 6 | Mayıs | 20 | 640 | Kesme Noktası | 174,18 |
| 7 | Haziran | 22 | 670 | R Kare | 1,00 |
| 8 | Temmuz | 25 | 760 | 30 bin TL için tahmin | 865,49 |
| 9 | Ağustos | 28 | 820 |
Reklam AnaliziExcelDepo v1.0.0
Sık sorulan sorular
- Veri Analizi düğmesi Veri sekmesinde görünmüyor, neden? Analysis ToolPak eklentisi varsayılan olarak kapalıdır. Dosya > Seçenekler > Eklentiler yolundan etkinleştirmeniz gerekir.
- Power Query her Excel sürümünde var mı? Excel 2016 ve sonrasında Veri sekmesinde yerleşik olarak gelir. Daha eski sürümlerde ayrı bir eklenti olarak kurulması gerekir.
- İstatistik işlevi mi, Veri Analizi eklentisi mi kullanmalıyım? Veri sık değişiyorsa işlevleri kullanın, çünkü sonuçları otomatik güncellenir. Eklentinin ürettiği tablolar sabit değerdir ve veri değişince yeniden çalıştırılmalıdır.
- Hangi grafik türünü seçmeliyim? Zaman içindeki değişim için çizgi, kategorileri kıyaslamak için sütun, iki sayısal değişkenin ilişkisi için dağılım grafiği uygundur.
Kullanırken dikkat edin
- Ham veriyi koruyun: Temizleme ve dönüştürme işlemlerini ham verinin üzerinde değil, ayrı bir sütunda, sayfada ya da Power Query sorgusunda yapın. Böylece hata yaparsanız kaynak veriye dönebilirsiniz.
- Formül sonuçlarını değere çevirin: Temizlenmiş sütunu başka bir yere taşıyacaksanız kopyalayıp Özel Yapıştır ile değer olarak yapıştırın. Aksi halde ham sütunu sildiğinizde formüller hata verir.
- Veri Analizi çıktısı sabittir: Analysis ToolPak ile üretilen regresyon ve tanımlayıcı istatistik tabloları değer olarak yazılır. Kaynak veri değişirse aracı yeniden çalıştırmanız gerekir; sürekli güncel kalmasını istiyorsanız işlevleri tercih edin.
- Örneklem ve anakütle ayrımı: STDSAPMA.S işlevi örneklem için, STDSAPMA.P işlevi tüm anakütle için standart sapma hesaplar. Verinizin hangisini temsil ettiğine göre doğru işlevi seçin.
- İlişki nedensellik değildir: Yüksek bir R kare ya da korelasyon, bir değişkenin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz. Az sayıda gözlemle yapılan regresyonları dikkatle yorumlayın ve tahminleri veri aralığının çok dışına taşımayın.
- Grafik türünü amaca göre seçin: Pasta grafiği çok sayıda kategoride okunmaz hale gelir. Çok kategori için çubuk grafik, zaman serisi için çizgi grafik daha okunaklıdır.
- Sürüm farkı: Power Query, Excel 2016 ve sonrasında Veri sekmesinde yerleşik gelir. Daha eski sürümlerde ayrı eklenti olarak kurulur; menü adları sürüme göre küçük farklılıklar gösterebilir.
- İlgili konular: Özet Tablo, Özet Grafik, Dilimleyici, Koşullu Biçimlendirme, Mini Grafikler, Power Query, Veri Doğrulama, Yinelenenleri Kaldır, Metni Sütunlara Dönüştür, Analysis ToolPak eklentisi; KIRP, YAZIM.DÜZENİ, YİNELE, ORTALAMA, ORTANCA, STDSAPMA.S, EĞİM, KESMENOKTASI, RKARE, KORELASYON ve EĞERSAY işlevleri.
Ekli dosyalar
Son düzenleme:
